به دست آوردن روز ، ماه و سال تولد با قواعد ریاضی

 

عدد ماه تولد خود را انتخاب کنید.ضرب در ۱۰۰ کنید .
به اضافه ی روز تولد کنید .
 ضرب در  ۲ کنید .
به اضافه ی  ۶ کنید .
ضرب در  ۵ کنید .
به اضافه ی  ۴ کنید .
 ضرب در  ۱۰ کنید .
منهای  ۳۴۰ کنید .
به اضافه ی  سن خود کنید .
دو رقم اول سن / دو رقم دوم روز تولد / یک یا دو رقم سوم ماه تولد 

 

شعر زیبای خواب ریاضی

  باز هم  خواب  ریاضی   دیده ام               خواب  خطهای  موازی  دیده ام

خواب دیدم می خوانم ایگرگ زگوند             خنجر دیفرانسیل  هم  گشته  کند

 از سر هر  جایگشتی  میپرم                      دامن  هر  اتحادی  می درم

دست  و پای  بازه ها  را بسته ام                  از کمند  منحنی ها  رسته ام

   شیب هر خط را به تندی می دوم              گوش هرایگرگ وشی رامی جوم

  گاه  در  زندان  قدر مطلقم                      گاه  اسیر  زلف  حد  و مشتقم

  گاه  خط ها را موازی  می کنم                  با توانها  نقطه ها  بازی می کنم

   لشگری  تمرین دارم  بی شمار                   نیمی از فرمول  دارم  در کنار

  ناگهان  دیدم  توابع  مرده اند                      پاره خط  نقطه ها  پژمرده اند

 کاروان  جذرها  کوچیده  است                    استخوان  کسرها  پوسیده است

 از لگ و بسط و نپر آثار نیست                   ردپایی از  خط  و  بردار نیست

  هیچکس را زین مصیبت غم نبود                  صفر صفرم  هم  دگر مبهم  نبود

   آری آری  خواب افسون می کند                  عقده  را  از سینه  بیرون می کند

مردم از این ایکس و ایگرگ داد داد               روزهای  بی  ریاضی  یاد  باد

راز نحوه نوشتن اعداد در زبان انگلیسی

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری ششم www.pichak.net كلیك كنید

 آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که چرا در زبان انگلیسی اعداد به صورت ۱، ۲، ۳‌ و … نوشته می‌شوند؟ آیا می‌دانید که نوشتن هر یک از این اعداد یک دلیل دارد و آن تعداد زاویه‌های موجود در اعداد است .

 ماجرا از این قرار است که به ازای هر عدد زاویه ، آن عدد خوانده می‌شود ؛ مثلا عدد ۱ چون تنها یک زاویه دارد ، یک خوانده می‌شود . برای عدد ۲ چون دو زاویه دارد ، دو خوانده می‌شود و …

 برای درک بهتر به عکس زیر نگاه کنید :  

 

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری ششم www.pichak.net كلیك كنید


 

 

قرآن از دیدگاه ریاضی هم معجزه ای بس عظیم است!

اسرار عدد ۱۹

عدد ۱۹ یکی ار اعداد اولی است که زیبایهای خاصی دارد از جمله این زیبایها رابطه این عدد با آیات قرآن می باشد با توجه به این نکات زیر در می یابیم که قرآن از دیدگاه ریاضی هم معجزه ای بس عظیم است

۱- اولین آیه قرآن « بسم الله الرحمن الرحیم » دارای ۱۹ حرف عربی است.

۲- قرآن از ۱۱۴ سوره تشکیل شده است و این عدد به ۱۹ قسمت است. (۶× ۱۹).

۳- اولین سوره ای که نازل شده است سوره علق (شماره۹۶) نوزدهمین سوره از آخر قرآن است.

۴- سوره علق ۱۹ آیه دارد.

۵- سوره علق ۲۸۵ حرف (۱۵× ۱۹) دارد.

۶- اعداد کلمات موجود بین دو آیه بسم الله سوره النمل ۳۴۲(۱۸*۱۹) میباشد.

۷- قرآن مجید شامل اعداد بیشماری است .مثلاً : ما موسی را برای جهل شب احضار کردیم ،ما هفت آسمان را آفریدیم .شمار این اعداد در تمام قرآن ۲۸۵(۱۵*۱۹) میباشد.

۸- اگر ۲۸۵ اعداد فوق را با هم جمع کنیم ، حاصل جمع ۱۷۴۵۹۱ (۹۱۸۹*۱۹)خواهد بود .

۹- حتی اگر اعداد تکراری را از عدد فوق حذف نماییم حاصل جمع ۱۶۲۱۴۶ (۸۵۳۴*۱۹) خواهد بود.

۱۰- سوره قاف که با حرف ق شروع می شود (شماره ۵۰ ) شامل ۵۷(۳*۱۹) حروف ق است.

۱۱- سوره دیگری در قرآن“ حروف ق را در علامت رمزی خود دارد (سوره شورا شماره ۴۲) که اگر حروف ق را در این سوره شمارش نمائید، ملاحظه خواهید کرد که حرف ق ۵۷ (۳ * ۱۹) بار تکرار شده است.

۱۲- تنها سوره ای که با حرف « ن » آغاز میشود ، سوره قلم است ( شماره ۶ ) این سوره ۱۳۳ « ن » دارد که به ۱۹ قابل قسمت است ( ۷×۱۹).
۱۳- سه سوره اعراف (شماره ۷ ) مریم ( شماره ۱۹ ) و ص ( شماره ۳۸) که با حروف « ص» شروع میشوند، جمعاً ۱۵۲ حرف « ص » دارند ( ۸×۱۹).

۱۴- در سوره طه (شماره ۲۰ ) جمع تعداد حروف « ط » و « هـ» ۳۴۴ میباشد ( ۱۸ × ۱۹) .

۱۵- در سوره « یس » تعداد حروف « ی » و « س» ۲۸۵ میباشد ( ۱۵×۱۹).

۱۶- در سوره های شماره ۲و۳و۷و۱۳و۱۹و۳۰و۳۱و۳۲ که با رمز « الم » شروع میشوند تعداد حروف الف ، لام ، میم جمعاً ۲۶۶۷۶ مورد و قابل قسمت به ۱۹ میباشند ( ۱۴۰۴*۱۹).

۱۷- در سوره های ۲۰و۲۶و۲۷و۲۸و۳۶و۴۲ که با رمز « طس » یا یکی از دو حرف مزبور (ط ، س) آغاز میشوند تعداد دو حرف « ط » و «س» ۴۹۴ مورد میباشد ( ۲۶*۱۹).

۱۸- در سوره های ۱۰و۱۱و۱۲و۱۴و۱۵ که با رمز « الر» آغاز می شوند تعدا الف ، لام ، راء به اضافه تعداد ( راء ) تنها در سوره سیزدهم ،۹،۹۷ مورد است که این عدد قابل قسمت بر عدد ۱۹ می باشد (۵۱۱*۱۹).

۱۹- در سوره هایی که با رمز یکی از حروف “ط“ “س“ و “م“ آغاز می شوند ، تعداد حروف طاء و سین و میم ۹۱۷۷ مورد می باشد (۴۳۸*۱۹).
۲۰- در سوره رعد ( شماره ۱۳ ) که با حرف رمزی “المرا“ آغاز می شود ، تعداد حروف (الف ، لام ، میم، را ) ۱۵۰۱ مورد می باشد (۷۹*۱۹).

۲۱- در سوره اعراف (شماره ۷) که با حروف رمزی “المص“ شروع می گردد تعداد وقوع “الف“ ۲۵۷۲ مورد ، حرف “لام“ ۱۵۲۳ مورد ، حرف “میم“ ۱۶۵ و حرف “ص“ ۹۸ مورد که جمعاً عدد ۵۳۵۸ بدست می آید(۲۸۲*۱۹).

۲۲- در سوره مریم (شماره ۱۹) که با حروف “کهیعص“ شروع می شود ، تعداد حروف (کاف ، ها ، یا ، عین ، صاد) ۷۹۸ مورد می باشد (۴۲*۱۹).

۲۳- در سوره شورا (شماره ۴۲) که با حروف “حم عسق “ شروع می شود ، تعداد حروف (حا ، میم ، عین، سین ، قاف ) ۵۷۰ مورد می باشد(۳۰*۱۹).

۲۴- در سیزده سوره ای که حرف “الف“ در لغت رمزی آنهاست (سوره های شماره ۲ ، ۳ ، ۷ ، ۱۰ ، ۱۱ ، ۱۲ ، ۱۳ ، ۱۴ ، ۲۹ ، ۳۰ ، ۳۱ ، ۳۲و۱۵ ) جمع الف های موجود ۱۷۴۹۹ مورد می باشد(۹۲۱*۱۹).

۲۵- در سیزده سوره فوق الذکر جمع حروف “لام“ ۱۸۷۰ مورد می باشد(۶۲۰*۱۹).

۲۶- در هفده سوره ای که حروف “میم“ در لغت رمزی آنها ست (سوره های شماره ۲ ، ۳ ، ۷ ، ۱۳ ، ۳۲ ، ۲۶ ، ۲۸ ، ۲۹ ، ۳۱ ، ۳۰ ، ۴۰ ، ۴۱ ، ۴۲ ، ۴۳ ، ۴۴ ، ۴۵ ، ۴۶ ) جمع حروف “میم“ ۸۶۸۳ مورد می باشد (۴۵۷*۱۹).

بازی ریاضی جالب با انگشتان

 

ضرب انگشتی عدد ۹

انگشت ها را از ۱ تا ۱۰ شماره گذاري کنید.

هر عدد را که مي خواهيم در ۹ ضرب کنيم انگشت مربوط به آن را مي بنديم

جواب حاصل ضرب اين گونه می شود که :

تعداد انگشتهايي که در سمت چپ انگشت بسته شده مانده دهگان جواب را نشان می دهد و تعداد انگشت هاي سمت راست ان يکان را نشان مي دهد. حال اين دو عدد را کنار هم مي نويسيم . جواب بدست مي آيد. 

هر انگشت به منزله يکي از اعداد ۶ تا ۱۰ است .

 

توصیف درس ریاضی

هيچ دانشي را نمي توان واقعي دانست مگر اينكه به صورت رياضي نوشته شود. 

(داوينچي)

 

رياضيات روح را صفا مي بخشد و ذهن را براي درك حقيقت آماده مي كند.

  (افلاطون)

 

رياضي مسابقة اعداد است و اعداد بايد با توجه به علامت ها مسير را طي كنند.

ما بايد خط پايان و جواب را بيابيم.

مفهوم حد

 حد:

حد در رياضيات مفهومي است براي بيان رفتار تابع، به هنگام نزديکي متغير تابع به مقدار معلومي مثل a است . در واقع حد نوعي ميل کردن است. مفهوم آن يکي از اساسي‌ترين مفاهيم حساب ديفرانسيل و انتگرال است. در رياضيات، موضوع حد، به منظور بيان رفتارهاي يک تابع به کار گرفته مي شود. همچنين به بررسي اين رفتار در نقاط روي صفحه و يا در بي نهايت مي پردازد. حد در حساب ديفرانسيل و انتگرال و نيز در آناليز رياضي براي تعريف مشتق و نيز مفهوم پيوستگي مورد استفاده قرار مي گيرد. رياضيدان ها حتي پيش از اينکه مفهوم دقيق تر حد را ارائه کنند، در مورد آن موضوع مجادله هاي زيادي کردند. يوناني ها در عصر باستان درکي از مفهوم حد داشته اند. مثلاً ارشميدس مقدار تقريبي را با استفاده از محيط چند ضلعي هاي منتظم محاط در دايره به شعاع واحد، وقتي که تعداد اضلاع بدون کران افزايش مي يابد به دست مي آورد. در قرون وسطي نيز تا زمان رنسانس انواع مفاهيم حد براي کسب مساحت شکل هاي گوناگون استفاده مي شد.

پيدا کردن شماره تلفنتان از طريق ماشين حساب

ابتدا يک ماشين حساب آماده کنيد تا همراه هم پيش رويم . ماشين حساب موبايل هم ميشه .
اول شماره ۷ رقمي تلفن خود را در نظر بگيريد
حالا ۳ رقم اول تلفن خود را وارد ماشين حساب کنيد. يعني اگر تلفن شما ۱۲۳۴۵۶۷ هست ۱۲۳ را وارد ماشين حساب کنيد.
حالا اين ۳ رقم را در ۸۰ ضرب کرده و حاصل را با ۱ جمع کنيد.
عددبدست آمده را در ۲۵۰ ضرب کنيد.
حالا ۴ رقم پاياني تلفن خود را با عدد حاصل جمع کنيد.يک بار ديگر ۴ رقم پاياني تلفن همراه خود را با آن جمع کنيد.
عدد ۲۵۰ را از حاصل بدست آمده کم کنيد.
حالا اين عدد را تقسيم بر ۲ کنيد.
حاصل آشناست نه ؟

یک فریب ریاضی در شمارش ذهنی اعداد

اين سوأل رو فقط ذهني حل کنيد. از قلم و کاغذ و ماشين حساب استفاده نکنيد.

عدد ۱۰۰۰ رو فرض کنيد. ۴۰ رو به اون اضافه کنيد. حاصل رو با يک ۱۰۰۰ ديگه جمع کنيد. عدد ۳۰ رو به جواب اضافه کنيد. با يک هزار ديگه جمع کنيد. حالا ۲۰ تا ديگه به حاصل جمع، اضافه کنيد. ۱۰۰۰ تاي ديگه جمع کنيد و نهايتاً ۱۰ تا ديگه به حاصل اضافه کنيد. حاصل جمع بالا چنده؟
.
.
.
.
.
.
.
.
.

پاسخ:
به عدد ۵۰۰۰ رسيديد؟ اما جواب درست ۴۱۰۰ است.
باور نداريد؟ با ماشين حساب حساب کنيد
منبع : riaziatshahed.persianblog.ir

ریاضی زبان زیبای علم

همه ما مي‌دانيم که رياضيات از جمله علوم کاربردي است و دانشمندان مي‌توانند با استفاده از اين علم قواعدي را براي توجيه و تفسير اتفاقات و رويدادهاي ناشي از پديده‌هاي درون اتمي بيابند يا اين‌که مهندسان مي‌توانند به کمک علم رياضي مسير حرکت سفينه‌هاي فضايي را محاسبه کنند و چنانچه گاليله نيز پيش از اين گفته بود از رياضيات به عنوان زبان علم نام برده شود.

با در نظر داشتن چنين ديدگاهي انتظار مي‌رود که قوانين علم رياضي بتواند توجيه‌کننده نتايج به دست آمده از آزمايش‌ها و تحقيقات علمي بوده، حتي بتواند آنچه در اثر وقوع پديده‌هاي نادر شاهد آن خواهيم بود را نيز توجيه کند.

 

قدرت و توانايي علم رياضي در مقايسه با ديگر علوم بسيار حيرت‌‌انگيز است. براي مثال معادلات معروفي که توسط فيزيکدان اسکاتلندي جيمز کلرک ماکسول ارائه شد در نظر بگيريد.

اين معادلات نه‌تنها هر‌آنچه را که محققان در دهه ۱۸۶۰ ميلادي به آن دست يافته بودند در خود جاي داده بود، بلکه وجود امواج راديويي را نيز ۲ دهه پيش از اين که فيزيکدان آلماني هينريخ هرتز موفق به کشف آن شود، پيش‌بيني کرده بود.

اين ويژگي از جمله ويژگي‌هايي است که در هيچ زباني نمي‌توان آن را مشاهده نمود و به عبارت ديگر هيچ زبان ديگري را پيدا نمي‌کنيد که بتواند مجموعه‌اي از اطلاعات ارزشمند را با چنين دقتي در يک عبارت کوتاه در کنار هم قرار دهد.

آلبرت اينشتين همواره در اين انديشه بود که چگونه ممکن است علم رياضيات که برگرفته از تفکرات انساني است و بشر بدون نياز به انجام آزمايشات تجربي، قوانيني را در آن يافته است، بتواند با پديده‌هاي فيزيکي دنياي واقعي تطابق داشته باشد؟

چنانچه اويگن ويگنر از برندگان جايزه نوبل فيزيک و از جمله افراد متخصص در فيزيک نجومي نيز در دهه ۱۹۶۰ ميلادي به اين نکته اشاره کرده بود که علم رياضي از جمله علوم تاثيرگذاري است که حتي وقتي در زمينه فيزيک تحقيق مي‌کنيد نيز بيش از پيش به اهميت آن پي خواهيد برد.

پيش‌بيني‌هاي علمي از جمله مسائلي هستند که همواره ذهن بسياري از افراد و علاقه‌مندان به علم را به خود مشغول مي‌کنند.

کمتر کسي است که درباره حقايق علمي که دانشمندان با استفاده از علم رياضي اثبات کرده و پيش‌بيني‌هايي را نيز بر همين اساس ارائه داده‌اند بينديشد و اين در حالي است که در چنين زمينه‌هايي علم رياضي توانسته‌ بسياري از حقايق دنيا را به دقت تفسير کند.

اما سوالي که هنوز پاسخ قابل قبولي براي آن يافت نشده اين است که اساسا رياضي اختراعي برگرفته از ذهن انسان است يا اين که کشف حقايقي است که در دنياي واقعي وجود داشته و انسان هيچ نقشي در خلق اين قوانين پيچيده نداشته و تنها با نگريستن به رويدادهاي طبيعي آنها را بازنويسي کرده است؟

آشنایی با رشته های مختلف تجربی

 

نام رشته ها

دندان پزشکی              دارو سازی               پزشکی                       گفتار درمانی

فیزیوتراپی                  اتاق عمل                 هوشبری                     مامایی

پرستاری              علوم آزمایشگاهی          بینایی سنجی             شنوایی سنجی

علوم تغذیه                 دامپزشکی              بیوتکنولوژی                  بهداشت محیط

بهداشت حرفه ای      اعضاء مصنوعی        رادیولوژی                    مدارک پزشکی

کار درمانی               مدد کاری اجتماعی      روانشناسی                پرستاری دندان پزشکی           

تکنولوژی پزشکی هسته ای                         مدیریت خدمات بهداشتی درمانی 



آشنایی با رشته دندان پزشکی :

یک دکتر دندانپزشک، به تشخیص و درمان بیماری‌های دهان و دندان می‌پردازد؛ به همین دلیل گاهی اساتید این رشته، به‌جای دندانپزشکی، اصطلاح «دهان‌پزشکی» را به‌کار می‌برند. در گذشته‌ها بین مردم رایج بود که دندانپزشکی را مساوی با دندانسازی می‌دانستند و حتّی دکتر دندانپزشک خود را دندانساز خطاب می‌کردند! امّا امروزه دندانسازی، تنها بخشی از دندانپزشکی است. زیرا در دندانپزشکی، علاوه بر ساخت دندان جدید (پروتز)، به شناخت بیماری‌های دهان و دندان و لثه و انواع جرّاحی‌های دندانی و لثه‌ای پی می‌بریم. دندان‌پزشکی یک علم تخصّصی است که سلامت دهان و دندان را به عنوان عضوی مهم در سلامت بدن و به‌ویژه با پیشرفت علم، افزایش زیبایی دهان به هنگام خندیدن و حرف زدن (یعنی حفظ زیبایی دهان و دندان از طریق ترمیمی و ارتودنسی) تأمین می‌کند.

دندانپزشکی دارای دو دوره‌ی جداگانه‌ی ۲ ساله و ۴ ساله است که در ۲ سال اوّل، دانشجویان واحدهای علوم پایه مثل بیوشیمی، آناتومی، بافت‌شناسی، فیزیولوژی، ژنتیک، میکروب‌شناسی، پاتولوژی و ایمنی‌شناسی را می‌گذرانند و بعد از ۲ سال، با قبولی در امتحان سراسری علوم پایه، وارد دوره‌ی تخصّصی دندانپزشکی شده و دروس اختصاصی خود را در زمینه‌ی آسیب‌شناسی فک و دهان، ارتودنسی (مرتّب کردن دندان‌ها)، اندودنتیکس (درمان ریشه‌ی دندان)، پروتزهای ثابت و متحرّک (روکش دندان، دست دندان)، پریودنتولوژی (بیماری‌های لثه و جرم‌گیری)، ترمیمی (پر کردن دندان‌ها و زیبایی دندان)، بیماری‌های دهان و دندان، انواع جراحی دندان (کشیدن دندان)، دهان و فک و صورت، دندانپزشکی کودکان و رادیولوژی دهان و فک و صورت (عکس‌برداری از دندان‌ها) می‌گذرانند و در نهایت می‌توانند بیماری‌های دهان و دندان را تشخیص داده و در حدّ یک دندانپزشک عمومی، اقدام به درمان بیماری‌ها بنمایند. دانشجویان این رشته باید از دست‌هایی ماهر و توانمند برخوردار باشند، چون بسیاری از کارهای دندانپزشکی، از تراش دندان گرفته تا بازسازی دندان، نیاز به دست‌هایی هنرمند و توانا دارد تا بتوان به نحو احسن، کارهای ظریف دندانپزشکی را انجام داد.

عدّه‌ای از مردم، دندانپزشکی را صرفاً یک کار عملی و تکنیکی می‌دانند، در حالی که اگر دانشجوی دندانپزشکی تنها فن و تکنیک این رشته را فراگرفته، امّا در علوم پایه ضعیف باشد، در نهایت یک دندانساز خواهد شد؛ یعنی چنین فردی کار روی دندان را فرا گرفته است، امّا از علم پزشکی، بهره‌ای نبرده است.

آینده‌ی شغلی

امروزه در ایران، نزدیک به ۱۲ هزار دندانپزشک وجود دارد و از سوی دیگر سالانه ۱۸ دانشکده‌ی دندانپزشکی دولتی و خصوصی موجود در کشور، بیش از ۱۰۰۰ دندانپزشک تربیت می‌کنند. دندانپزشکان عمومی، پس از اتمام تحصیلات، باید برای «طرح عمومی» نام نویسی کرده و به نوبت به شهرهایی که نیاز به خدمات درمانی دندانپزشکی دارد، اعزام شوند. دوره‌ی طرح، ۱۸ ماه است. در همین دوره، برای بسیاری از پزشکان، فرصت‌های شغلی مناسبی به‌وجود می‌آید که می‌توانند از آن‌ها به نفع خود در آینده استفاده کنند.

وضعیت ادامه‌ی تحصیل در مقاطع بالاتر

امکان ادامه‌ی تحصیل فوق دکترا، در رشته‌های مختلف دندان‌پزشکی در کشور ما وجود دارد. برخی از انواع تخصّص‌های این رشته عبارتند از:

☼ اندودنتیکس (درمان ریشه‌ی دندان پوسیده و کمک به حفظ سلامت و نگه‌داری دندان‌های طبیعی)

☼ بیماری‌های دهان و تشخیص (تشخیص کلینیکی و پارا کلینیکی ضایعات حفره‌ی دهان)

☼ پروتزهای دندانی (بازسازی دستگاه جونده (دندان‌ها و ساختمان‌های مجاور صورت) از طریق پروتزهای ثابت و متحرک (پارسیل و کامل)

☼ دندان‌پزشکی ترمیمی (درمان و ترمیم ضایعات مینای دندان (سخت‌ترین مادّه‌ی بدن) به منظور حفظ سلامت و زیبایی دندان‌های طبیعی)

و …

اطلاعات بیشتر

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته دارو سازی

بسیاری از مردم و از جمله تعداد قابل توجهی از داوطلبان آزمون سراسری شناخت صحیحی از رشته داروسازی ندارند. آنها نمی‌دانند که شغل فارغ‌التحصیل داروسازی، دارو فروشی نیست و حتی هدف این رشته نیز فقط تربیت داروساز نمی‌باشد. چرا که داروسازی تنها یکی از تخصص‌های فارغ‌التحصیل این رشته است.

باید دانست که در علم‌ پزشکی‌ برای‌ مداوای‌ یک‌ بیمار، روش‌های‌ متعددی‌ از جمله‌ دارو درمانی‌، جراحی‌ و روان‌ درمانی‌ وجود دارد که‌ در این‌ میان‌ دارو درمانی‌ به‌ عنوان‌ متداول‌ترین‌ شیوه‌ در تمام‌ دنیا شایع‌ است و رشته‌ داروسازی‌، رشته‌ای‌ است‌ که‌ در همین‌ زمینه‌ با بیماران‌ و مردم‌ مرتبط‌ می‌گردد. همچنین‌ یک‌ داروساز در صورت‌ ناموفق‌ بودن‌ رژیم‌ دارو درمانی‌ باید علل‌ عدم‌ موفقیت‌ را بررسی‌ کند.

از همین‌ رو می‌توان‌ گفت‌ رشته‌ داروسازی‌ بخشی‌ از علوم‌ پزشکی‌ است‌ که‌ در رابطه‌ با تولید و ساخت‌ دارو، بررسی‌ وضعیت‌ دارو در بدن‌ انسان‌ و موجودات‌ زنده‌ و میزان‌ تأثیر دارو در سلامت‌ جامعه‌ و کم‌ کردن‌ بحران‌های‌ بیماری‌زا نقش‌ ایفا می‌کند. به‌ عبارت‌ دیگر رشته‌ داروسازی‌ به‌ شناخت‌ ماده‌ مؤثر، فرموله‌ کردن‌ این‌ ماده‌ (تبدیل‌ ماده‌ مؤثر به‌ فرمی‌ که‌ قابل‌ مصرف‌ برای‌ بیمار باشد مثل‌ قرص‌، کپسول‌، شربت‌ یا استفاده‌ از روش‌های‌ تزریقی‌) و بررسی‌ اثرات‌ دارو بر بدن‌ بیمار می‌پردازد.

شاید جالب باشد که بدانید حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد علت ناموفق شیوه مداوای یک بیمار، به دارو مربوط می‌شود؛ یعنی کیفیت دارو، انتخاب نوع‌دارو و نحوه استفاده از دارو (این که بیمار دارو را با چه مواد غذایی یا دارو‌های دیگر استفاده کرده است) می‌تواند اثر دارو را تضعیف کند. و این وظیفه یک داروساز است که علت را تشخیص دهد و در این زمینه پزشک معالج را راهنمایی کند.

داروسازی‌ تلفیقی‌ از علوم‌ پایه‌ و بالینی‌ است‌ و به‌ همین‌ دلیل‌ توانمندی‌ در دروس‌ فیزیک‌، شیمی‌ و زیست‌شناسی‌ برای‌ این‌ رشته‌ ضروری‌ است‌. همچنین‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ برای‌ ارائه‌ خدمات‌ به‌ بیماران‌ باید بتواند با افراد به درستی‌ ارتباط‌ برقرار کرده‌ و خوب‌ صحبت‌ کند و در ضمن‌ فردی‌سخت‌کوش‌ و جدی‌ باشد چون‌ دروس‌ این‌ رشته‌ بسیار فراگیر و متنوع‌ بوده‌ و هم‌ جنبه‌ حفظی‌ و هم‌ جنبه‌ تحلیلی‌ دارد و در نتیجه‌ به‌ همت‌ و تلاش‌ قابل‌ توجه‌ نیازمند است‌.

حدود ۹۰ درصد فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ جذب‌ بازار کار می‌شوند که‌ از این‌ میان‌ بیش‌ از ۸۰ درصد جذب‌ داروخانه‌ها و مابقی‌ در صنایع‌ داروسازی‌ (صنعت‌ ساخت‌ و کنترل‌ دارو) و کارخانه‌های‌ آرایشی‌ ـ بهداشتی‌ مشغول‌ به‌ کار می‌شوند یا در کارهای‌ اجرایی‌ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ فعالیت‌ می‌کنند. از سوی‌ دیگر در حال‌ حاضر حدود ۹۷ درصد داروهای‌ مورد نیاز کشور (از نظر عددی‌) در کارخانه‌های‌ متعدد داروسازی‌ داخل‌ کشور ساخته‌ می‌شود و بدون‌ شک‌ این کارخانه‌ها به‌ کارشناسان‌ داروسازی‌ نیاز دارند. این‌ در حالی‌ است‌ که‌ اکثر کارخانه‌های‌ داروسازی‌ کشور دارای‌ واحدی‌ به‌ نام‌ واحد تحقیقات‌ هستند و امکان‌ فعالیت‌های‌ تحقیقاتی‌ برای‌ فارغ‌التحصیلان‌ علاقه‌مند مهیا است.

درس‌های‌ رشته داروسازی در طول‌ تحصیل‌:

دروس‌ پایه‌: بیولوژی‌ نظری‌، فیزیک‌ نظری‌، ریاضیات‌ پایه‌ و مقدمات‌ آمار، شیمی‌ عمومی‌، بیوشیمی‌، فیزیولوژی‌، شیمی‌ آلی‌، تشریح‌، اصول‌ خدمات‌ بهداشتی‌،آمار حیاتی‌، شیمی‌ تجزیه‌، میکروب‌شناسی‌ نظری‌ و عملی‌، انگل‌شناسی‌ و قارچ‌شناسی‌، ایمونولوژی‌، کمک‌های‌ اولیه‌، کامپیوتر.

دروس‌ تخصصی‌:

گیاه‌شناسی‌ دارویی‌، اشکال‌ دارویی‌، تغذیه‌ و رژیم‌ درمانی‌، مواد خوراکی‌ نظری‌، مدیریت‌ در داروسازی‌، درمان‌شناسی‌، اطلاعات‌ دارویی‌، شیمی‌ دارویی‌، فارماکولوژی‌، مفردات‌ پزشکی‌، فرآورده‌های‌ دارویی‌ بیولوژیکی‌، فیزیکال‌ فارماسی‌، روش‌های‌ دستگاهی‌، سم‌شناسی‌، بیوفارماسی‌، داروسازی‌ صنعتی‌، کنترل‌ میکروبی‌ دارویی‌، کارآموزی‌ صنعت‌، زبان‌ تخصصی‌، مقدمات‌ داروسازی‌، گیاه‌شناسی‌ داروسازی‌، کارآموزی‌ داروخانه‌. (بیشتر درس‌های‌ این‌ رشته‌‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ ارائه‌ می‌شود).

دانشگاه‌های پذیرنده رشته داروسازی:

دانشگاه‎های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ـ درمانی اصفهان، اهواز، تبریز، تهران، شهید بهشتی ـ تهران، شیراز، کرمان، کرمانشاه، مازندران ـ ساری، مشهد.

مقاطع تحصیلی: دکترای حرفه‌ای

نام و تعریف رشته: رشته دکترای عمومی داروسازی Doctor of Pharmacy Pharm. D شاخه ای از علوم پزشکی است که به منظور رفع نیازهای خدمات دارویی جامعه در سازمان های مرتبط با دارو تاسیس شده است.

تاریخچه رشته و پیشرفت های جدید:

با توجه به نیاز بشر به درمان بیماری ها و همچنین پیشرفت علم شیمی و بیولوژی و همچنین ارتباط تنگا تنگ علوم مختلف و همچنین گشوده شدن عرصه برای ارائه روش های جدید درمانی بااستفاده از دارو های جدیدتر و موثر تر رشته داروسازی از ابتدای قرن بیستم به عنوان یک رشته مستقل مطرخ گردید که این امر در ایران با استقلال این رشته از رشته پزشکی و تاسیس دانشکده داروسازی در سال ۱۳۱۳ در دانشگاه تهران محقق گردید.

به مرور زمان و با توجه به نیاز کشور به استفاده از خدمات داروسازان و همچنین احساس ضرورت بر تدوین برنامه های تحصیلی این رشته، دانشکده های داروسازی دیگری در تبریز، اصفهان، مشهد، اهوازو سپس شهید بهشتی، کرمان، شیراز، ساری و کرمانشاه تاسیس گردید. همچنین برنامه رشته داروسازی به صورت مدون در سال ۱۳۶۱ توسط شورای انقلاب فرهنگی ارائه که این برنامه با کمی تغییر در سال ۱۳۶۷ بازنگری گردیده است. امروزه علاوه بر تاسیس دانشکده های داروسازی هر دانشکده به لحاظ رشد و تحولات عظیم علمی اقدام به تاسیس مراکز تحقیقاتی و همچنین با توجه به نیاز جامعه به خدمات تخصصی تر اقدام به تاسیس و را ه اندازی رشته های تخصصی نموده است.

فلسفه تدوین برنامه (ارزشها و باورها):

حفظ سلامت انسان و محیط زندگی وی از حقوق اصلی او محسوب می شود و در رشته داروسازی نیز با توجه به کاربردهای تعیین کننده آن در تامین سلامت جامعه در راستای تحقق عدالت اجتماعی، بر مد نظر گرفتن این حق اساسی تاکید می شود . دانشمندان مسلمان و ایرانی در شناخت محیط زندگی و داروها پیشقدم بوده اند و دراین برنامه بر روح حاکم بر فرهنگ غنی ملی در زمینه های اقلیم شناسی و جنبه های اخلاقی بخصوص اخلاق پزشکی تاکید دارد. همچنین از نیازهای اساسی انسانها تمایل به رشد و تعالی است و انسانها فطرتا طالب شناخت بهتر خلقت هستند . لذا دراین برنامه بر افزودن اطلاعات، ایجاد نگرشهای لازم و تقویت جنبه پژوهشگری و دستیابی به نهانهای خلقت توجه می شود و سعی می گردد با بکار گیری شیوه های جدید و قدیم تعلیم و تربیت در جهت افزایش قدرت تفکر، استقلال، تصمیم گیری و افزایش توان حرفه ای فراگیرندگان با توجه به نیازهای جامعه و اولویت های ملی با بهره گیری از فراگیری مداوم گام برداشته شود.

رسالت (Mission):

ماموریت اصلی تربیت دانش آموختگانی است که می توانند در نظام های بهداشتی و تامین سلامت و آموزشی، پژوهشی، برنامه ریزی و خدماتی مربوط به داروها انجام وظیفه کنند با تربیت این نیروها تامین سلامتی پیشرفت خواهد داشت. همچنین با استفاده از متدها و تکنیک های جدید ساخت دارو و ارائه مشاوره به تشخیص درمان و پیشگیری از بیماری ها کمک می شود. بطور کلی این رشته بر خلاقیت، نوآوری، کارگروهی و اخلاق حرفه ای نیز تاکید دارد.

چشم انداز (Vision):

در یک دنیای درحال تغییر و. تحول و پیشرفت، دانش آموخته داروسازی نقش موثر و کارآمدی در ارتقای سطح علمی در مقطع آموزش و پژوهش و پاسخ گویی به نیازهای در حال تحول خدمات بهداشتی جامعه را با همکاری سایر متخصصین گروه پزشکی خواهند داشت. امید می رود با اجرای موفق این برنامه آموزشی سطح علمی در این رشته ارتقا یافته و در حد استانداردهای بین المللی باشد و کشور و جامعه را با پیشرفت های علمی دنیا هماهنگ نماید. مطابق استانداردهای بین المللی، دکتر داروساز باید جایگاه های واقعی خود را در حلقه درمان جامعه کسب نماید . لذا امید می رود که این رشته بتواند لااقل در ده سال آینده جایگاه واقعی خود را از لحاظ رفع نیازهای حرف وابسته در سطح ملی و حتی بین المللی کسب نماید.

اهداف کلی (Aims):

از دانش آموختگان این رشته انتظار می رود اطلاعات عمومی کافی در جنبه های مختلف علوم دارویی داشته و نیازهای جامعه را در این ارتباط حل نماید . اهداف کلی این رشته عبارتند از :

الف- برآوردن نیازهای عمومی آموزشی و پژوهشی برای فهم بهتر علم داروسازی وعوامل مرتبط با این علم

ب- آشنایی با پژوهش های علمی و عملی در حیطه علوم دارویی

ج) افزایش مهارت ها و آگاهی ها در خصوص

– شناخت کامل خصوصیات داروهای موجود در فارماکوپه دارویی

– توانایی اداره داروخانه های عمومی و تخصصی و راهنمایی بیماران و مشاوره پزشکان در استفاده درست از داروها

– ساخت داروها و مواد آرایشی بهداشتی در حد داروخانه

– ساخت داروها و مواد آرایشی بهداشتی در صنعت

– کنترل کمی و کیفی داروها و مواد غذایی و آرایش بهداشتی

– پیشگیری از سمیت و عوارض جانبی داروها و اطلاع رسانی داروها

– آشنایی با مراجع و رفرانس های داروسازی و علوم دارویی

– توان شناخت و برنامه ریزی برای حل مسائل مرتبط با دارو و سلامت در سطح ملی

– فرهنگ ها و عقائد جوامع گوناگون

– امور پژوهشی و آموزشی محیط پیرامون خویش

– تحکیم اخلاق حرفه ای

نقش های دانش آموختگان رشته داروسازی عبارتند از :

۱) خدماتی
۲) مدیریتی
۳) مشاوره ای و آموزشی
۴) پژوهشی

وظایف حرفه ای دانش آموختگان:

درنقش خدماتی می توانند در:

۱) داروخانه شهری به عنوان مسئول که بر حسن اجرای امور نسخه پیچی و راهنمایی متقاضیان خدمات دارویی نظارت دارد، ارائه خدمات نماید.

۲) داروخانه بیمارستانی به عنوان مسئول فنی که بر حسن اجرای امور نسخه پیچی و تامین داروهای بخش های مختلف بیمارستان و راهنمایی متقاضیان خدمات دارویی نظارت دارد، ارائه خدمت نمایند.

در نقش مشاوره ای و آموزشی می توانند:

۱) در داروخانه اعم از شهری و بیمارستانی در انتخاب و مصرف صحیح داروها به بیماران و پزشکان کمک نمایند

۲) با ارائه اطلاعات صحیح به پزشک و بیمار باعث کاهش عوارض سمی و جانبی داروها گردد.

درنقش مدیریتی می توانند:

۱) در سازمانها و موسسات دارویی به عنوان مدیر فعالیت نماید

۲) در کلیه امور مربوط به دارو اعم از ارتباط با کارخانه های داروسازی یا دیگر مراکز تولید دارو، و شبکه های بهداشتی در سطح اجرایی و نظارتی ارائه خدمات نمایند

۳) در کارخانه های داروسازی بر ساخت و کنترل داروها به عنوان مسئول فنی نظارت نمایند.

در نقش پژوهشی می توانند:

۱) با توجه به اهداف رشته، با مطالعه پیرامونی در خصوص الگوی مصرف دارو و نوع بیماری ها منطقه فعالیت به افزایش سطح آگاهی پزشکان در آن منطقه مشخص کمک نماید.

۲) در بخش های پژوهشی شامل مراکز تحقیقاتی و همچنین تحقیق و توسعه کارخانه های داروسازی ارائه خدمات نماید.

استراتژیهای تدوین برنامه:

این برنامه مبتنی است براستراتژی تلفیقی (دانشجو یا استاد محوری بر حسب نوع درس و شرایط)، استفاده از فنون جدید یادگیری و یاددهی و پژوهش، آموزش در محیط کار واقعی، تحلیل وظایف حرفه ای آینده شناخت علوم و ابزارها و تکنیک های تخصصی جدید.
همچنین در این برنامه بر حسب شرایط از فنونی نظیر کار و تمرین عملی در محیط آزمایشگاه و فیلد، کار در گروههای کوچک، طرح و حل مسئله، شیوه های آموزشی Modular و خودآموزی، استفاده از کامپیوتر، سخنرانی، ارائه سمینار و فعالیت های آموزشی نظری توسط فراگیرنده demonstration و evidence based approachکه بیشتر در بخش آموزشهای بالینی و کارورزی ها بکار می رود استفاده خواهد شد.

شرایط و نحوه پذیرش دانشجو:

پذیرش دانشجو از طریق آزمون سراسری و به صورت متمرکز خواهد بود

رشته های مشابه رشته داروسازی در خارج از کشور:

این رشته در مقاطع مختلف اعم از لیسانس فوق لیسانس و دکتری در خارج از کشور وجود دارد

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر:

پس از اخذ مدرک دکترای عمومی دارو سازی به شرط داشتن معدل کل بالاتر از ۱۵، دانشجو می تواند در امتحان دوره تخصصی شرکت کند. دانشجویان پذیرفته شده در دوره تخصصی بسته به گرایش تحصیلی خود،‌ واحدهای گوناگون و متنوع دیگری را (تقریبا ۴۰ واحد) در سطح پیشرفته و تخصصی می گذرانند که بخش عمده آن پایان نامه تخصصی است.
قبل از انتخاب پایان نامه تخصصی، دانشجو باید در امتحان جامع تخصصی که در سطح کشور برگزار می شود نمره قبولی را کسب نماید.
سرانجام پس از نگارش و دفاع از پایان نامه به اخذ مدرک دکترای تخصصی (P.h.D) نایل می آید.

رشته های تخصصی دارو سازی که در حال حاضر در داخل کشور ارایه می گردند عبارت است از: شیمی دارویی، دارو سازی، مفردات پزشکی، رادیو فارماسی، فارماکولوژی، مواد خوراکی و آب شناسی، فرآورده های آرایشی و بهداشتی، دارو سازی بیمارستانی، فرآورده های بیولوژیک، زهر شناسی. علاوه بر رشته های یاد شده، فارغ التحصیلان رشته دارو سازی عمومی می توانند در تخصص های علوم پایه پزشکی نظیر: بیو شیمی، ‌انگل شناسی پزشکی، میکرب شناسی پزشکی، فیزیولوژی، آمار حیاتی، تغذیه، ایمونولوژی، ویروس شناسی و ژنتیک نیز شرکت نمایند.

اطلاعات بیشتر

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته پزشکی

در حال حاضر، نظام آموزش پزشکی عمومی‌، شامل ۴ دوره علوم پایه، فیزیوپاتولوژی، کارآموزی بالینی و کارورزی بالینی است .دوره علوم پایه دوره علوم پایه پزشکی ۵ ترم تحصیلی است که با اتمام آن،‌ دانشجویان مجاز به ورود به دوره بعدی(فیزیوپاتولوژی) هستند و پیش از ورود به دوره بعدی،‌ امتحان جامع علوم پایه پزشکی از تمام دانشجویان به طور سراسری و همزمان، توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی به عمل می‌آید و قبول‌شدگان،‌مجاز به ورود به دوره فیزیوپاتولوژی خواهند بود. این امتحان، در بردارنده‌ی مباحث تدریس شده در دوره علوم پایه است.

درس‌های این رشته در طول تحصیل

دروس علوم پایه

بیوشیمی، بافت‌شناسی،، تشریح (نظری- عملی)، تشریح (آناتومی) (نظری ـ عملی)، فیزیولوژی(نظری ـ عملی)، ایمونولوژی(نظری)،اپیدمیولوژی، روانشناسی، جنین‌شناسی، تغذیه، ژنتیک، زبان تخصصی، آسیب‌شناسی عمومی، انگل‌شناسی، میکروب‌شناسی دوره فیزیوپاتولوژی این دوره شامل ۳۱ واحد درسی است که دو ترم تحصیلی طول خواهد کشید. در پایان این دوره معدل دانشجو از دروس فیزیوپاتولوژی، باید دست‌کم ۱۲ باشد، در غیر این صورت دانشجو باید درس‌هایی را که در آنها نمره کمتر از ۱۲ آورده است،‌ مجدداً بخواند. حداکثر مدت مجاز،‌در مراحل اول و دوم (علوم پایه و فیزیوپاتولوژی) ۵ سال است. در پایان این دو دوره دانشجویانی که همه‌ی واحدها را با موفقیت بگذرانند، به دوره‌ی کارآموزی بالینی راه می‌یابند. باید توجه داشت که ملاک قبولی در امتحانات این مرحله، کسب حداقل نمره ۱۲ از ۲۰ است؛ در حالی که در دروس پایه، ملاک کسب نمره ۱۰ از ۲۰ می‌باشد.

دروس فیزیوپاتولوژی

آسیب‌شناسی اختصاصی، فارماکولوژی، سیمیولوژی، دوره‌های فیزیوپاتولوژی ارگان‌ها .دوره ‌کارآموزی بالینی دانشجویان پزشکی در این مرحله قادر هستند تا آموخته‌های خود را از دروس مختلف با یافته‌های بالینی از بیماران بستری در بیمارستان‌ها تطبیق داده و با بهره‌گیری مناسب از روش‌های تشخیص آزمایشگاهی، بیماری را تشخیص دهند و اقدامات مناسب درمانی را برای بیمار انجام دهند. این دوره شامل ۹۷ واحد درسی است که در چهار بخش اصلی ارائه می‌گردد و عمدتاً مسائل رایج در پزشکی عمومی را شامل می‌شود که عبارتند از داخلی، جراحی، زنان و کودکان. در سایر بخش‌ها که بخش‌های فرعی محسوب می‌شوند نیز بیماری‌های شایع در آنها آموزش داده می‌شود. با توجه به این مطلب، چهار رشته اصلی جراحی، داخلی، زنان و کودکان زمان بیشتری را به خود اختصاص می‌دهند.

در دوره کارآموزی، دانشجویان باید روش برخورد با بیمار، تهیه شرح حال بیمار و نحوه تشخیص و درمان را فرا بگیرند تا در دوره‌ بعدی – کارورزی- که خود تصمیم گیرنده خواهند بود، بتوانند به کمک بیماران بشتابند و تصمیمات لازم را اتّخاذ نمایند. در دوره کارآموزی نمره قبولی در دروس عملی و نظری ۱۲ است و معدّل کلّ دوره کارآموزی باید بالای ۱۴ باشد و چنانچه کمتر از ۱۴ باشد، باید واحدهای با نمره کمتر از ۱۴ تکرار شود تا معدل کل به ۱۴ برسد. در پایان این دوره، دانشجویان قبل از ورود به دوره کارورزی در امتحانی به نام امتحان جامع کارورزی شرکت می‌نمایند و پس از قبولی به دوره کارورزی وارد می‌شوند. چنانچه دانشجویی در امتحان مربوط قبول نگردد، حداکثر ۴ مرتبه می‌تواند در این امتحان شرکت نماید.

دروس کارآموزی بالینی

بیماری‌های اعصاب، بیماری‌های عفونی، کارآموزی داخلی، بیماری‌های جراحی، بیماری‌های ارتوپدی، بیماری‌های عفونی، کارآموزی جراحی، تاریخ و اخلاق پزشکی، بیماری‌های کودکان، پزشکی قانونی و مسمومیت‌ها، فارماکولوژی بالینی،‌ کارآموزی چشم،‌ کارآموزی پوست، کارآموزی بهداشت، کارآموزی بخش کودکان،‌ بهداشت، کارآموزی گوش و حلق و بینی، کارآموزی ارتوپدی. بیماری‌های زنان و زایمان، کارآموزی رادیولوژی، بیماری‌های روانی، کارآموزی روانپزشکی.

دوره کارورزی بالینی این دوره آخرین مرحله آموزش پزشکی است و آن را دوره انترنی نیز می‌گویند. این دوره ۶۴ واحد درسی است و ۱۸ ماه به طول می‌انجامد. در دوره کارورزی،‌دانشجویان مسؤولیت معاینه‌ی بیماران و تشخیص و اقدامات درمانی را در بیمارستان بر عهده خواهند داشت و آموخته‌های خود را در دوره‌های قبل به طور عملی انجام خواهند داد تا آماده پذیرش شغل پزشکی در جامعه شوند و بتوانند به طور مستقل به درمان بیماران بپردازند. در پایان این دوره و قبل از فراغت از تحصیل، کارورزان باید درس پایان‌نامه را که ۶ واحد درسی است، آغاز کنند.

دروس کارورزی بالینی

کارورزی بخش جراحی، کارورزی بخش چشم، کارورزی بخش سوانح و سوختگی، کارورزی بخش ارتوپدی، کارورزی بخش ارولوژی، کارورزی بخش اطفال، کارورزی بخش بهداشت، کارورزی بخش گوش و حلق و بینی،‌ کارورزی بخش داخلی، کارورزی بخش زنان و زایمان، کارورزی بخش اورژانس، کارورزی بخش نفرولوژی، کارورزی بخش پوست، کارورزی بخش روانپزشکی .

توانایی‌های لازم

تصور بسیاری از داوطلبان ورود به دانشگاه به خصوص داوطلبان علاقه‌مند به رشته پزشکی این است که دانشگاه مثل یک قیف برعکس است که ورود به آن مشکل و خروج از آن بسیار ساده است. در حالی که به گفته‌ دانشجویان این رشته، یک دانشجوی پزشکی باید آمادگی مطالعه، تحقیق و پژوهش را در حد بسیار گسترده و فراگیر داشته باشد؛ یعنی اگر دانشجو بسیار کوشا و علاقه‌مند نباشد و تنها برای عنوان “دکتری” وارد این رشته شده باشد، حتی نمی‌تواند مدرک دکترای عمومی خود را به دست بیاورد. زیرا دوره پزشکی عمومی نسبت به رشته‌های دیگر، طولانی‌تر است و در طی این مدت دانشجو باید درس‌های متعدد، متنوع، حجیم و نسبتاً پیچیده و دشواری را مطالعه کند.

موقعیت شغلی در ایران

امروزه از گوشه و کنار می‌شنویم که برای فارغ‌التحصیلان پزشکی بازار کار مناسبی وجود ندارد. در حالی که هنوز در بسیاری از شهرهای کوچک و مناطق محروم با کمبود پزشک مواجه هستیم. از سوی دیگر فارغ‌التحصیل پزشکی حتماً نباید در مطب بنشیند و نسخه بنویسد، بلکه در زمینه پزشکی شغل‌های مختلفی هست که می‌توان انجام داد. برای مثال زمینه‌های تحقیقی بسیاری در این رشته وجود دارد. امّا متأسفانه تعداد فارغ‌التحصیلانی که مایلند در این زمینه کار کنند، بسیار انگشت‌شمار است.

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته گفتار درمانی
کارشناسان رشته گفتار درمانی به یاری افرادی می‌آیند که می‌خواهند حرف بزند. می‌خواهند وقتی شاد یا غمگین هستند احساست خود  را به آرامی و بدون دغدغه با دیگران در میان بگذارن د، اما نمی‌توانند. در واقع هدف این رشته بررسی ، تشخیص ، ارزیابی و درمان اختلالات گفتار و زبان است.

تعریف گفتار درمانی :

علمی است که به ارزیابی، تشخیص و درمان انواع اختلالات گفتاری می پردازد. اختلالات گفتاری شایع شامل لکنت، اختلالات تولید(اختلال در تلفظ صداها)، اختلالات صوتی، تأخیر در رشد گفتار و زبان، اختلالات گفتاری ناشی از فلج مغزی ، کم شنوایی،سکته های مغزی و …. می باشد.

گفتاردرمانی یکی از رشته های علوم پزشکی در شاخه توان بخشی است که به مطالعه ی جنبه های مختلف گفتار و زبان و تشخیص و درمان اختلالات مربوط بدان می پردازد. گفتاردرمانی به عنوان ترکیبی از دانش و هنر, از مجموعه گسترده ای از علوم انسانی و تجربی بهره می گیرد و کسب مهارت در آن مستلزم فراگیری مباحث پایه از جمله نوروآناتومی و فیزیولوژی مکانیسم گفتار, زبان شناسی و آواشناسی, روان شناسی و روانپزشکی و نیز مباحث تخصصی بیماری شناسی, ارزیابی و درمان اختلالات گفتار و زبان است.

آسیب شناس گفتار و زبان (گفتاردرمانگر) باید در آغاز از ماهیت گفتار و زبان و رشد طبیعی آن آگاه گشته و سپس با انواع اختلالات مربوط به آن آشنا شود و نحوه ارزیابی و درمان آنها را فرا بگیرد. در یک عبارت کوتاه می توان گفت هرگاه یا شیوه صحبت کردن گوینده بیش از محتوای سخن او, توجه شنونده را به خود جلب کند و یا محتوای کلام دچار نابسامانی شود وی مشکوک به نوعی اختلال گفتاری یا زبانی است. آسیب های گفتار و زبان متنوع بوده و از کودکی تا بزرگسالی مشاهده می شود از میان آنها می توان به لکنت, اختلالات تلفظی, اختلالات گفتار و زبان در کودکان دارای مشکل یادگیری زبان و کودکان کم شنوا, عقب مانده ذهنی, اتیستیک, بیماران سکته مغزی و اختلالات گفتاری ناشی از فقدان حنجره و آسیبهای آن اشاره نمود.

هرگونه اشکال در نحوه گفتار و یا ناتوانی در درک گفته های دیگران می تواند موجب اختلال در روابط اجتماعی شخص مبتلا گشته و مانعی در راه پیشرفت تحصیلی فرد و در جامعه و شکوفائی کامل توانائی ها و استعدادهای بالقوه وی شود. این مساله به نوبه خود می تواند صدمات روحی و عاطفی و رفتارهایی نظیرگوشه گیری, پرخاشگری و … و در نهایت تزلزل بهداشت روانی فرد و خانواده او را در پی خواهد داشت.

نقش آسیب شناس گفتار و زبان در مرحله اول, پیشگیری از بروز اینگونه اختلالات از طریق آموزش های انفرادی و گروهی است و در مراحل بعدی, وظیفه او ارزیابی و تشخیص اختلال های گفتار و زبان و تلاش در درمان و اصلاح و جلوگیری از شدت آن ها می باشد .
و یا به گفته آقای خاموشی استاد گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی تهران هدف این رشته تربیت آسیب‌شناسی گفتار و زبان و یا گفتار درمانگر است. متخصصی که در وهله اول آسیب‌هایی را که توسط عوامل ژنتیکی و یا اکتسابی به گفتار و زبان وارد شده تشخیص می‌دهد و در وهله دوم به ارزیابی میزان آسیب‌دیدگی و علت آن می‌پردازد و سپس مرحله درمان را شروع می‌کند.
وی در توضیح سخنان خویش می‌گوید: یک آسیب‌شناس گفتار و زبان باید در آغاز بررسی کند که چه حوزه‌ای از زبان و گفتار فرد صدمه دیده است و سپس به درمان بپردازد. چون نوع و مدت درمان با توجه به حوزه آسیب‌دیده متفاوت می‌باشد.
برای مثال امکان دارد به علت سکته مغزی، تصادف و یا اصابت ترکش، اختلالی در حوزه زبان فرد ایجاد شود که این اختلال می‌تواند به صورت بی‌ربط صحبت کردن و یا ناتوانی در سخن گفتن بروز پیدا کند. یا این که امکان دارد مشکل در حوزه گفتار باشد یعنی در تولید گفتار و یا روانی گفتار اختلالی به وجود بیاید. برای مثال کودکی که صدای «ر» را «ل» تلفظ می‌کند دارای اختلال در تولید گفتار است و همچنین فردی که در طول یک دقیقه به جای ۴ جمله (به طور متوسط) یک جمله را گفته و یا برعکس ۱۰ جمله را بیان می‌کند، دچار اختلال در روانی گفتار می‌باید. و بالاخره امکان دارد تارهای صوتی به دلایل مختلف آسیب ببینند که موجب خراب شدن کیفیت صوت می‌شود.
که در تمام موارد فوق یک گفتار درمان سعی می‌کند که به شیوه‌های غیرپزشکی و بدون استفاده از دارو آسیب ایجاد شده را درمان کند اما طول درمان و نحوه درمان متفاوت خواهد بود یعنی آسیب‌های حوزه زبان چون به سیستم عصب مرکزی در مغز برمی‌گردد، طولانی‌تر و دشوارتر بوده اما درمان اختلالات حوزه گفتار آسان‌تر و سریعتر می‌باشد.
یکی دیگر از اساتید دانشگاه نیز در معرفی رشته گفتار درمانی می‌گوید: رشته گفتار درمانی یکی از زیرمجموعه‌های علوم توانبخشی است و هدف آن یاری رساندن به افرادی است که دچار اختلالات گفتاری و زبانی هستند که این کمک شامل موارد زیر می‌شود.

الف ) کمک به افرادی که اختلالات تلفظی دارند. به گونه‌ای که بتوانند بدرستی تولید صداهای گفتاری را بیاموزند.
ب ) کمک به بیمارانی که اختلال در صوت دارند و یا به علل مختلف حنجره آنها جراحی شده و فاقد صورت طبیعی هستند.
ج ) کمک به بیمارانی که به دلیل آسیب‌های مغزی زبان پریش‌ شده‌اند (این دسته از بیماران قدرت سخن گفتن نداشته و یا بی‌ربط سخن می‌گویند)
د) یاری کردن ناشنوایان برای برقراری ارتباط کلامی .
هـ ) کمک به طیف گسترده‌ای از عقب‌ماندگان ذهنی برای برقراری ارتباط کلامی.
و ) توصیه و مشاوره به افراد جامه به منظور پیشگیری از اختلالات فوق.
آینده شغلی ، بازار کار ، درآمد:

در مقابل هر ۲ یا ۳ هزار نفر جمعیت یک گفتار درمانگر مورد نیاز است. آمار فوق که مورد قبول جامعه پزشکی و بهداشتی جهان است، نشانگر نیاز جامعه به فارغ‌التحصیلان گفتار درمانی است چرا که تخصص گفتار درمانی بر دو محور اصلی درمان و پیشگیری استوار شده است.
آقای خاموشی مدیر گروه گفتاردرمانی دانشگاه تهران در این‌باره می‌گوید: با این که رشته گفتار درمانی در گروه پزشکی است اما کار آن بیشتر پیشگیری می‌باشد. برای مثال در حوزه بهداشت مدارس علاوه بر پیام‌های بهداشتی مبنی بر این که «از دستفروشان خوراکی نخرید» و یا «از خوردن لواشک و بستنی غیربهداشتی خودداری کنید» باید پیام‌هایی در زمینه بهداشت گفتار و زبان نیز داده شود. یعنی باید به دانش‌آموزان گفت که «هنگام بازی فوتبال در حیاط مدرسه جیغ نزنید» یا «وقتی زنگ تفریح زده شد، فریاد نزنید» که البته برای قانع‌کردن دانش‌آموزان و نشان دادن اهمیت پیام‌های فوق لازم است که مدلی از حنجره را به سر کلاسها برده تا دانش‌آموزان به وضوح ببینند که اگر جیغ بزنند، حنجره آنها چه آسیبی می‌بیند.
همچنین یک گفتار درمانگر می‌تواند به قاریان قرآن ، مداحان، خواننده‌ها ،‌گویندگان صدا و سیما ، دوبلورها و در کل افرادی که از صوت خود به صورت حرفه‌ای استفاده می‌کنند، آموزش بدهند که چگونه سخن بگویند و یا از صوت خود استفاده کنند تا مشکلی برایشان به وجود نیاید.

آنچه گفته شد بخشی از فرصت‌های شغلی یک گفتار درمانگر است که باید در جامعه وجود داشته باشد اما آیا در ایران نیز این فرصت‌های شغلی موجود است؟
آقای خاموشی در این زمینه می‌گوید: متاسفانه این رشته در کشور ما جا نیفتاده است و در نتیجه فعالیت فارغ‌التحصیلان این رشته محدود می‌باشد.
برای مثال با این که به اعتقاد ما هر مدرسه‌ای به یک گفتار درمانگر نیاز دارد، فارغ‌التحصیلان این رشته زمانی که در آموزش و پرورش استخدام می‌شوند، پستی برای آنها در نظر گرفته نشده است یعنی در حکم استخدامی به عنوان دبیر تلقی می‌شوند نه به عنوان یک گفتار درمانگر.
و یا متاسفانه قانون نظام پزشکی به این صورت است که گفتار درمانگر نمی‌تواند به تنهایی مطب بزند بلکه باید زیر نظر متخصص مغز و اعصاب و یا گوش و حلق و بینی فعالیت بکند. در صورتی که یک گفتار درمانگر وابستگی خاصی به هیچ تخصصی ندارد البته ممکن است متخصص مغز و اعصاب در بعضی موارد به گفتار درمانگر یاری برساند اما در بسیاری از موارد مانند لکنت زبان نمی‌تواند کمکی بکند.
وی در ادامه می‌گوید: با این وجود نباید علاقه‌مندان به این رشته ناامید شوند چون این رشته برای جوانانی کنجکاو که به دنبال کشف ناشناخته‌ها می‌باشند و می‌خواهند در زمینه تحصیلی‌شان حرف اول را بزنند، رشته بکری است و زمینه‌های ناشناخته زیاد دارد. که از آن جمله می‌توان به درمان سریع لکنت زبان اشاره کرد. چون با این که در این زمینه روشهایی وجود دارد اما روشهای فوق به تدریج جواب می‌دهد و من به جرات می‌گویم که اگر کسی درمان سریعی برای لکنت زبان پیشنهاد کند، بسیار ثروتمند خواهد شد. برای این که لکنتی‌ها هم افرادی باهوش طبیعی هستند و می‌توانند مشاغل مختلف را به عهده بگیرند ولی این اختلال در صحبت کردن آنها را دچار مشکل کرده است. بنابراین بسیاری از آنها حاضرند هزینه زیادی بپردازند اما سریع مشکل آنها رفع شود.
راحله جعفری توسی نیز معتقد است با این که مشکل شغلی در جامعه ما برای همه رشته‌ها از جمله رشته گفتار درمانی وجود دارد اما از آنجایی که فارغ‌التحصیلان رشته‌های توانبخشی و از جمله گفتاردرمانی محدود هستند و از طرفی جامعه به آنها نیاز بسیاری دارد، رشته‌های علوم توانبخشی کمتر از سایر رشته‌ها با مشکل شغلی روبرو هستند. برای مثال یک گفتار درمانگر می‌تواند در درمانگاهها و مراکز بهداشت، مراکز ویژه توانبخشی و مراکز آموزش و پرورش استثنایی فعالیت بکند چون قسمت عمده کار ما در ارتباط با ناشنواها و کم‌شنواها است یعنی ما به یک ناشنوا و یا کم‌شنوا کمک می‌کنیم که گفتار افراد را درک کرده و بهتر از قبل منظورش را از طریق کلام برساند. که از همین‌جا ناشنوایان زبان اشاره را می‌آموزند اما ما به آنها درک گفتار و بیان آن را می‌آموزیم .
توانایی‌های جسمی، علمی، روانی و … مورد نیاز و قابل توصیه حروف را یک یک ادا کرده و یا کلمات را به آرامی بیان می‌کند و سپس به صدای بیمار و نحوه اداکردن حروف و یا کلمات او نگاه کرده و گوش فرا می‌دهد و اشتباه‌هایش را به آرامی تذکر می‌دهد تا او بتواند از سنگلاخ دشواریهای گفتار و زبان عبور کرده و به روانی سخن بگوید.
این کار همیشگی یک گفتار درمانگر است. کاری که باید با صبر و بردباری به دفعات مختلف و به روش‌های گوناگون انجام دهد.
راحله جعفری توسی فارغ‌التحصیل گفتار درمانی با اشاره به همین ویژگی می‌گوید: صبور بودن مهمترین ویژگی است که یک گفتار درمانگر باید داشته باشد چرا که بعضی از بیماران ما به کندی پیشرفت می‌کنند و به قول معروف پیشرفتشان میلیمتری است. بنابراین لازم است که گفتار درمانگر بردبار بوده و پابه‌پای بیمار پیش رفته و او را درک کند.
همچنین متخصص این رشته باید انعطاف‌پذیر باشد. برای این که در این کار تنوع مراجعه‌کنندگان بسیار زیاد است یعنی مراجعین ما می‌توانند یک بچه ۲ ساله تا یک فرد ۹۰ ساله باشند که بدون شک هر یک روحیات و ویژگی‌های خاص خود را دارند و یک گفتار درمانگر باید با توجه به این ویژگی‌های فردی نحوه درمان را انتخاب بکند.
آقای خاموشی نیز در بیان ویژگی‌های لازم برای دانشجویان این رشته می‌گوید: دانشجوی موفق این رشته کسی است که به زبان انگلیسی و دانش کامپیوتر مسلط باشد چون کتابهای این رشته در ایران بسیار کم است و دانشجو باید بتواند از منابع خارجی یا از شبکه‌های رایانه‌ای استفاده کند.

همین‌طور بهتر است با لهجه‌های مختلف آشنایی داشته باشد چون ممکن است ناشنوایی به او مراجعه کند که در یک محیط ترک یا کرد زبان زندگی کرده است و اگر فرد لهجه او را بلد باشد و یا حداقل با جایگاه‌های تولید صدای آن لهجه آشنا باشد، بهتر می‌تواند به او کمک کند.
آقای شاهبداغی استاد گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز معتقد است که رشته گفتاردرمانی نیازمند خلاقیت، هنر، صبر و پشتکار است و باید دانشجو به مطالعه مداوم جهت پیشرفت زمینه‌های درمان بیماران علاقه‌مند باشد.
رضا نصیری فارغ‌التحصیل این رشته نیز می‌گوید: دانشجویان این رشته باید اختلال گفتاری نداشته باشند زیرا بخشی از تحصیل در این رشته شامل آموزش عملی و برخورد کلامی با بیماران می‌باشد و باید سلامت کامل روانی داشته و بتوانند بدرستی ارتباط برقرار کنند. همچنین لازم است در دروس زبان و ادبیات فارسی، زیست‌شناسی، فیزیک و زبان انگلیسی اطلاعات لازم و کافی را کسب کرده باشند.

تعدای از خدمات یک گفتار درمانگر
ـ درمان لکنت زبان
ـ اختلالات تلفظی
ـ تأخیر در رشد گفتار و زبان کودکان
ـ درمان اختلالات گفتاری و زبانی ناشی از فلج مغزی ، سکته مغزی ، شکاف کام ، عقب ماندگی ذهنی
ـ تشخیص و درمان اختلالات یادگیری و مفاهیم کلمان (‌زبان )
ـ تشخیص و درمان اختلالات نوشتاری و املاء
ـ مشاوره تخصصی و گفتار درمانی برای اعضاء خانواده
ـ ارجاع به متخصص مغز و اعصاب یا گوش ، حلق و بینی در صورت نیاز

آشنایی با  اختلالات گفتاری

· لکنت زبان : اختلالی است که طی آن جریان روان گفتار با مکث، تکرار هجا و یا کشش های نابجا شکسته می شود و معمولاً همراه با انقباض عضلات اندامهای گفتاری یا در موارد شدیدتر دیگر اعضای بدن می باشد و شیوع آن در پسرها ۳ برابر دخترها است.
· نقص شنوایی : بدلیل اهمیتی که شنوایی در گفتار و تصحیح اشتباهات گفتاری دارد هر گونه اختلال در شنوایی بر گفتار اثر گذار خواهد بود. مشکلات گفتاری حاصله شامل اختلال در تولید صحیح صداها ، شناخت محدود، ذخیره واژگان محدود، اختلال صوت و …
می باشد.
· اختلالات صوت : شامل هر گونه اختلالی است که تارهای صوتی را درگیر می کند مانند اختلال در آهنگ صدا، زیر و بمی، و خشیومی بودن صدا، وجود اختلالات جسمی مانند وجود شکاف کام یا لب و یا بزرگ بودن بیش از حد لوزه ها و نیز کم شنوایی و همچنین استفاده ناصحیح از تارآواها می تواند باعث اختلالات صوت گردد.
· اختلالات تولیدی : عبارتست از مشکل در بیان صحیح صداها که می تواند بصورت حذف یا جانشین کردن صدا باشد و در موارد شدید منجر به نامفهوم شدن گفتار
· می گردد. علت آن می تواند بدلیل نقص ارگانیک در سیستم گفتار ، محیط نامناسب و یادگیری نادرست و یا زمینه ارثی داشته باشد.
· تأخیر در رشد گفتار و زبان : اگر گفتار کودکی همزمان با سن تقویمی او پیش نرود دارای تأخیر در گفتار است . کودک طبیعی تا قبل از ۱ سالگی تک کلمات را بیان می کند. تا ۲ سالگی جملات دو کلمه ای و همینطور با افزایش سن ذخیره واژگان نیز بیشتر می شود. از علت های مسبب تأخیر می توان به عقب ماندگی ذهنی کم شنوایی، عوامل محیطی و مشکلات جسمی اشاره کرد.
· زبان پریشی : به اختلال گفتاری ناشی از صدمه به سیستم مغزی گفته می شود که فرد قادر به ارتباط گفتاری با دیگران نخواهد بودو این اختلال عمدتاً در افراد بزرگسال بوجود می آید و علت آن ناشی از سکته ها تومورهای مغزی، تصادفات و… می باشد. فرد دارای گفتاری ناروان ، بی محتوا ، خطاهای تولیدی و فلجی می باشد.
۱-تاخیر در گفتاروزبان delayed speech and language

افرادی دارای این مشکل هستند که به دلایل مختلف ازقبیل ناشنوایی- عقب ماندگی ذهنی – فلج مغزی دیرتر از حد طبیعی شروع به صحبت می کنند و گفتاروزبانشان درحدسنشان نمی باشد

۲-اختلالات روانی گفتارfluency disorder

افرادای که لکنت زبان وپریده گویی دارند جزءاین گروه هستند

لکنت زبان(stuttering ) زمانی اتفاقی می افتد که درروند طبیعی گفتاروقفه های غیر طبیعی وناگهانی بواسطه تکرار صداها هجا ها کشیده گویی :طولانی ادا کردن صدا ها – کلمات وهجا میا نپرانی :گیر:قفل ورفتارها ی وابسته ایجاد می شود.
بریده گویی ( cluttering ) :زمانی اتفاق می افتد که میزان تکلم دچاراشکال شود و گفتارفرد بیش از حد سریع باشد وفرد در گفتاراز گفتن برخی از اصطلاحات صرفنظرکند

۳-اختلالات صوتیvoice disorder

زمانی اختلال صوتی وجود دارد که کیفیت ؛زیروبمی ؛ بلندی و انعطاف پذیری صوت فردی متفاوت ازصوت افراد؛ جنس؛ سن؛ گروه وفرهنگ مشابه وی باشد . وجود یاعدم وجوداختلال صوت ومیزان آن نسبت به قضاوت شنونده متفاوت است.بنابراین کودکان ؛ والدین ؛ بزرگسالان و آسیب شناسان گفتار و زبان اختلال یا عدم اختلال را بر طبق نیازها و زمینه خود تعیین می کنند .

اختلالات صوتی را میتوان به صور گوناگون طبقه بندی کرد. برخی براساس سبب شناسی؛ برخی براساس ادراکی وتعدادی دیگر براساس جنبش شناسی تقسیم می کنند.

در طبقه بندی براساس سبب شناسی؛ اختلالات صوتی را میتوان به دو دسته ۱- عضوی: که شامل بد آوایی و بی آوایی بدلیل ضایعات بافتی یا بیماریهای عصبی شناخت. ۲- روانزاد: که شامل صوت ناهنجار در اثر سایکو نوروز ؛ اختلالات شخصیتی یا الگوی های نادرست تقسیم کرد .

در طبقه بندی براساس دیدگاه ادراکی اختلال دریک یا تعدادی از مؤلفه ها ی صوت شامل زیروبمی بلندی وکیفیت وجوددارد.

درطبقه بندی جنبش شناسی به دوبخش عمده پرکاری وکم کاری صوتی تقسیم می شود علائم اختلالات صوت شامل مواردزیراست

۱-گرفتگی صوت ۲- نفس آلودگی صدا ۳- خستگی صوتی ۴- کاهش دامنه آواسازی

۵- بی صدا ۶- قطع زیروبمی یاصدای زیرنامناسب ۷- آواسازی توام باتلاش وکوشش ۸ – لرزش

۴-اختلالات زبانیlanguage disorder

ازجمله اختلالات زبانی آفازی است .آفازی درسه فراینددرک زبان فرمول بندی زبان و یا هر دواختلال بوجود می آید.

آفازی دراثر آسیب به مناطق مختلف مغزی درنیمکره چپ به علل مختلف مانند تصادف سکته مغزی تروما وغیره بوجود می آید آفازی براساس منطقه ای که آسیب دیده تقسیم بندی شده است وشامل انواع زیراست

۱- آفازی ورنیکه ۲- آفازی بروکا ۳- آفازی انتقالی ۴- آفازی ترانس کورتیکال حسی۵- آفازی گلوبال ۶- آفازی ترنس کوتیکال حرکتی

وبراساس نوع آفازی ممکن است علائم زیر دیده شود. پارافازیا – اختلال تکرار – اختلال درخو ندان ونوشتن – اختلال دردرک وبیان – اختلال درنامیدن

۵-اختلالات تشدیدresonance disorder

تشدید زیر مجموعه کیفیت صوت است در اختلالات تشدید دراثر اختلال در عمکرددریچه کامی- حلقی به علل مختلف فرایند تشدید به درستی انجام نمی شود دو به عبارت دیگر توازن خیشومی – دهانی بهم خورده است.انواع اختلالات تشدیدعبارتند از۱- خیشومی شدگی بیش ازحد : تشدیدبیش ازحد هوا درحفره بینی که ممکن است همراه با خروج هوا ازبینی باشد یا نباشد.دراین حالت ممکن است برای جلوگیری از خروج هوا درپرده های بینی حرکات انقباضی دیده شود.۲- خیشومی کمتراز حد :تشدید صداهای خیشومی درحفره بینی یا صورت نمیگیرد یا بسیار کم است .۳- مختلط: به علت اتصال حفره های بینی وانسداد درقسمت خلف یا قدام بینی هردوحالت خیشوم شدگی وجوددارد.

۶-اختلالات تولیدی Articulation disorder

اختلالات تولیدی مشخصا ً بیش از هر نوع عارضه گفتاری وقت وتوجه آسیب شناسان گفتار را به خود مشغول میکند و تقریبا ۸۰ درصد موارد اختلالات گفتاری را تشکیل میدهد. اینگونه افراد درتولیدو بیان همخوانهاو واکه ها مشکل دارندوبه صورت های زیر بیان می شوند

۱- حذف :یعنی یکی ازهم خوانها را حذف میکنند.(مثلآخ به خط ) ۲ – خرابگویی : دراین نوع خطا گوینده به جای واج هدف یک صدا ی غیرمشخص تولیدمی نماید. ۳ – اضافی دراین حالت یک صدا یا هجا ی نابجا را وارد واژه یا هجای اصلی مینماید(قوه ری به جای قوری)۴- جانشینی : دراین گونه خطاها گویند یک واج استاندارد به غلط جانشین واج هدف میکند (مثلا یوز به جای روز)

ضوابط تأسیس دفاتر کار گفتار درمانی
۱- دفتر گفتار درمانی به محلی اطلاق می شود که طبق ضوابط و مقرات وزارت بهداشت ‘ درمان و آموزش پزشکی برای ارائه خدمات گفتار درمانی پس از دریافت مجوز فعالیت ، توسط افراد واجد شرایط مندرج در این آئین نامه دایر می گردد .

۲- آسیب شناس گفتار و زبان به فردی اطلاق می شود که دانش آموخته مقطع کارشناسی یا مقطع بالاتر این رشته از دانشگاه های داخل یا خارج از کشور باشد و مدرک وی به تائید وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی رسیده باشد .

۳- مجوز فعالیت گفتار درمانی عبارت اسـت از مجـوزی که پس از بررسی مدارک و مستندات توسط دانشگاه های علوم پزشکی صادر می شود .

شرایط، ضوابط و مدارک مورد نیاز

شرایط فردی :

۴- جهـت بـالا بـردن سطـح کیفـی خدمات درمانی دردفاتر گفتار درمانی داشتن سابقـه کـاردرایـن رشتـه درمراکز درمانی، دولتی ، خیریه و خصوصی به شرح زیر ضروری می باشد :

برای ایجاد دفتر گفتار درمانی درشهرتهران و کرج ‘ داشتن حداقل ۵ سال سابقه اشتغال بـه کـار تمـام وقت در مراکز فوق

برای ایجاد دفتر کار در سایر شهرها و شهرستان ها داشتن حداقل ۳ سال سابقه اشتغال به کار تمام وقـت در مراکـز مذکور

تبصره ۱ : مدت خدمت نظام وظیفه و طرح نیروی انسانی و یا سایر تعهدات قانونی درصورت ارائه گواهی معتبر اشتغال به گفتار درمانی جزء سابقه کار محسوب می شود .

تبصره ۲ : مدت تحصیل کارشناسی ارشد گفتار درمانی حداکثر تا یک سال و PhD حداکثر تا دو سال براساس گواهی دانشگاه محل تحصیل جزء سابقه کار محسوب می شود .

تبصره ۳ : گواهی سابقه اشتغال به گفتار درمانی در مراکز خصوصی باید به تائید معاونت درمان و دارو دانشگاه / دانشکده مربوطه برسد .

شرح وظایف و حدود اختیارات

الف ) مشاوره و راهنمایی مراجعین برای پیش گیری از بروز اختلالات گفتار و زبان در کودکان

ب ) مشاوره و آموزش به افرادی که در معرض ابتلا به اختلالات گفتار و زبان هستند به منظور پیشگیری

ج ) راهنمایی و ارجاع مراجعین مبتلا به اختلالات گفتار و زبان به سایر درمانگران براساس نیازهای بهداشتی درمانی آن ها

د ) آموزش راهنمایی و مشاوره به افرادی که از گفتار خود به طور حرفه ای استفاده می کنند ‘ ( برای ارتقاء

کیفیت گفتار و پیش گیری از بروز اختلال )

ه ) انجام آزمون های گفتار و زبان براساس معیارها و برگه های مورد تائید دانشگاه علوم پزشکی و تشکیل پرونده برای نوشتن شرح حال ‘ ثبت چگونگی بروز و سیر اختلال براساس مصاحبه با بیمار و خانواده او و مدرک مربوطه ، ثبت سوابق درمانی ‘ ضبط نمونه گفتار بیمار و شرح ویژگی های زبانی و گفتاری او ‘ ثبت سابقه بیماری های جسمی بیمار و تعیین علل و عوامل مؤثر بر اختلال و ثبت برنامه و اقدامات گفتار درمانی و در صورت ارجاع به سایر مراکز درمانی ثبت در پرونده و ارسال خلاصه پرونده

ز ) نگهداری پرونده برای کارهای آماری و در صورت لزوم تهیه گزارش برای مراجع قانونی و استفاده از آنها در مطالعات پژوهشی و ارائه نتایج به مسئولان و مراکز علمی – پژوهشی برای همکاری در زمینه افزایش آگاهی و بهبود ارائه خدمات گفتار درمانی و بالا بردن سطح سلامت جامعه

ح ) آسیب شناسی گفتار و زبان موظف است در انحصار نسخه پزشک معالج خدمات گفتار درمانی را برای بیماران انجام دهد .

تبصره ۱ : پذیرش بیماران دچار اختلال تولید، لکنت ، اختلال در خواندن و نوشتن و تأخیر در رشد گفتار و زبان به طور مستقیم انجام می پذیرد .

تبصره ۲ : آسیب شناسی گفتار و زبان حق دخل و تصرف در نسخه و یا دستور پزشک معالج را ندارد .

تبصره ۳ : آسیب شناسی گفتار و زبان مجاز به تجویز دارو و درخواست رادیو گرافی و آزمایشات پاراکلینیکی برای بیماران را ندارد .

ط ) آسیب شناس گفتار و زبان می تواند برای افراد مبتلا به اختلالات صوت به مدت محدود ( حداکثر تا یک هفته ) گواهی صادر نماید . ( در صورت استفاده حرفه ای از صوت به معنای عدم حضور در محل کار و در غیر این صورت تنها در قالب استراحت صوتی )

ی ) آسیب شناس گفتار و زبان حق انجام تزریقات و پانسمان راندارد .

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته فیزیوتراپی :

فیزیوتراپی یکی از رشته های توانبخشی است و توانبخشی مجموعه اقداماتی است که برای یک فرد معلول یا بیمار انجام می دهد. تا تشخیص بتواند از نظر جسمی – روانی – اجتماعی حداکثر توانائی و استقلال خویش را بدست آورد و زندگیش را به حد طبیعی نزدیک سازد کلمه فیزیوتراپی از دو بخش تشکیل شده است فیزیو به مفهوم عوامل فیزیکی و تراپی به معنای درمان است فیزیوتراپی در واقع همان طب فیزیکی است و بر خلاف رشته های دیگر طب که از داروها و مواد شیمیائی برای درمان بیمار استفاده می کند از عوامل فیزیکی و مکانیکی جهت درمان نیاز نیازمندان بهره می برند.
فیزیوتراپی می تواند جهت توانبخشی و نجات بیماران به عنوان یکی از بازوهای توانمند تیم پزشکی وارد عمل شود و جامعه ما را از زمین گیر شدن و ناتوان شدن گروهی از جوانان و سالمندان که به دلیل تصادفات و حوادث ناگوار و کهولت سن مشکل پیدا می کنند رهایی بخشد.

تعریف فیزیوتراپی

فیزیوتراپی، شاخه ای از پزشکی است که در آن برای توانبخشی بیماران از عوامل فیزیکی مثل گرما، سرما، الکتریسیته، نور و عوامل مکانیکی و ورزش استفاده می شود.
بسیاری از حوادث باعث می شوند که اندام حرکتی انسان از حرکت بایستند گرچه این ایستایی موقت باشد اما آسیب های آن دراز مدت و در برخی اوقات بهبودی کامل حاصل نمی شود نباید از نظر دورداشت که حرکت برای بعضی از اندام ها مانند دست و پا همانند اکسیژن ضروری و حیاتی است کاری که فیزیوتراپ انجام می دهد به جریان انداختن حرکاتی است که بنابر اتفاق دچار آسیب شده اند فیزوتراپ با انجام حرکاتی که مبنای علمی دارد و استفاده از ابزاری که جریان حرکت را تسهیل می نماید به خدمت رسانی می پردازد در واقع فیزیوتراپ فردی است با قابلیت‌های فردی بالا چه از نظر جسمی، چه از نظر روحی. چرا؟ چون فیزیوتراپ کسی است که توان دوباره‌ای را به شخص بیمار می‌بخشد. داشتن حوصله و عشق و علاقه به کار تنها راه ادامه تحصیل یا انتخاب این رشته است.فیزیوتراپی‌ رشته‌ای‌ است‌ که‌ با استفاده‌ از عوامل‌ فیزیکی‌ (مثل‌ گرما، سرما، نور، اشعه‌ لیزر، الکتریسیته‌ و…) و عوامل‌ مکانیکی‌ جهت‌ کمک‌ به‌ درمان‌ ناتوانی‌ فرد و بازگرداندن‌ کار اعضای‌ بدن‌ و هدایت‌ بیمار برای‌ استفاده‌ از توانایی‌ باقیمانده‌ به‌ او کمک‌ می‌کند.

فیزیوتراپیست‌ با استفاده‌ از یک‌ سری‌ وسایل‌ مثل‌ ابزارهای‌ الکترونیکی‌ و حرکات‌ ورزشی‌ در جهت‌ رفع‌ معلولیت‌ و افزایش‌ کارآیی‌ عضلات‌ و اعصاب‌ تلاش‌ می‌کند. رشته‌ فیزیوتراپی‌ دارای‌ بخش‌های‌ مختلفی‌ است‌.
در بخش‌ الکتروتراپی‌ فیزیوتراپیست‌ با استفاده‌ از عوامل‌ فیزیکی‌ مانند اشعه‌ مادون‌ قرمز و درمان‌ بیماران‌ می‌پردازند. در بخش‌ مکانوتراپی‌ با استفاده‌ از وسایل‌ مکانیکی‌ مانند قرقره‌ و دستگاه های‌ بدنسازی‌ به‌ درمان‌ بیماران‌ می‌پردازند، در بخش‌ هیدروتراپی‌ (آب‌ درمانی‌) با استفاده‌ از خواص‌ آب‌ به‌ درمان‌ بیماریها می‌پردازد.
طول دوره کارشناسی در این رشته ۴ سال می‌باشد. استفاده از کره، نور، الکتریسیته، آب، لیزر و حرکات مکانیکی ابزار یک فیزیوتراپ است. این رشته نحوه استفاده از این ابزار را برای بهبود بیمار آموزش می‌دهد.

مقاطع‌ تحصیلی‌ و گرایش‌های‌ رشته‌ فیزیوتراپی‌ :

دارای‌ سه‌ مقطع‌ تحصیلی‌ کارشناسی‌ پیوسته‌، کارشناسی‌ ارشد ناپیوسته‌ و دکتری‌ است‌.
در مقطع‌ کارشناسی‌ دارای‌ گرایش‌ نمی‌باشد. مدت‌ تحصیل‌ در دوره‌ کارشناسی‌ ۴ سال‌ و دوره‌ کارشناسی‌ ارشد ۲ سال‌ می‌باشد.

امکان‌ ادامه‌ تحصیل‌ در رشته‌های‌ همجوار:

فارغ‌ التحصیلان‌ این‌ رشته‌ می‌توانند در رشته‌هایی‌ مانند فیزیوتراپی‌، علوم‌ تشریح‌، آناتومی‌، فیزیولوژی‌ و … ادامه‌ تحصیل‌ دهند.

فرصت های‌ شغلی‌ فارغ‌ التحصیلان‌ رشته‌ فیزیوتراپی :

فارغ‌ التحصیلان‌ می‌توانند در بیمارستانها، سازمان‌ بهزیستی‌،هلال‌ احمر، کلینیک‌های‌ توانبخشی‌ و سازمانهای‌ مربوط‌ به‌ توانبخشی‌ مشغول‌ به‌ کار شوند. همچنین‌ فارغ‌ التحصیلان‌ می‌توانند مطب‌ و مراکز توانبخشی‌ خصوصی‌ تأسیس‌ کنند.علاقه‌مندی‌ شرط‌ مهمی‌ برای‌ موفقیت‌ و ادامه‌ تحصیل‌ در این‌ رشته‌ می‌باشد.

به‌ دلیل‌ ارتباط‌ نزدیک‌ و تنگاتنگ‌ با بیماران‌ و معلولان‌، داشتن‌ صبر و حوصله‌ و همچنین‌ عشق‌ و علاقه‌ به‌ این‌ کار مهم‌ می‌باشد.

اهداف فیزیوتراپی

فیزیوتراپیست با به حداقل رساندن عوارض بیماریها و درمان بیماریها و نیز از بین بردن عوامل محدود کننده و ناتوان کننده در جهت مستقل نمودن بیمار در طول زندگی تلاش و به طور خلاصه هدف فیزیوتراپی مستقل نمودن بیمار در طول زندگی می باشد.

مهمترین روشهای درمانی در فیزیوتراپی عبارتند از :

۱) الکتروتراپی توسط دستگاههای گوناگون الکتریکی درد بیمار کاهش یافته و پروسه ترمیم بافتها را سرعت می بخشد در این روش از موارد زیر استفاده می شود.
الف) امواج مادون قرمز و ماوراء بنفش
ب) تحریکات الکتریکی پوستی
ج) امواج مافوق صوت
د) میدانهای الکتریکی و مغناطیسی
ه) لیزر

۲) حرکت درمانی حرکت دادن قسمتهای مختلف بدن بوسیله خود بیمار یا متخصص فیزیوتراپی حرکت درمانی نامیده می شود این روش درمانی مورد استعمال وسیعی برای معالجه ضایعاتی بدن دارد خصوصاْ مدت زمانی که بیمار بستری است بایستی حرکت را شروع نمود تا از خشک شدن مفصل و سفت شدن مفصلهای جلوگیری نمود.

۳) ماساژ یکی از قدیمی ترین روشهای درمانی است که توسط متخصص فیزیوتراپی به کمک دست یا از طریق دستگاه ماساژ الکتریکی صورت می گیرد.

۴) آبدرمانی یا هیدروتراپی در این روش از آب به شکل استخر یا حوضچه های آب گرم یا آب معدنی و …….. استفاده می شود.

موارد کاربرد فیزیوتراپی :

۱) بیماری های استخوان – مفاصل – عضلات
۲) بیماری های روماتیسمی
۳) بیماری های اعصاب
۴) ضایعات ورزشی
۵) جراحی ها
۶) بیماری های قلب و عروق
۷) بیماری های تنفسی
۸) بیماری های زنان و زایمان
۹) بیماری های پوستی
۱۰) بیماری های کودکان
۱۱) سوختگی ها
۱۲) معلولان جسمی و حرکتی

هدف کلی :

برای درمان بیماران با روشهای فیزیکی یک متخصص فیزیوتراپی ابتدا با قسمتهای مختلف بدن آشنا شده سپس سایر موارد فیزیکی درمان و تک تک روشهای آن را مثل الکتروتراپی – ترموتراپی ورزش درمانی و روشهای درمانهای دستی (موبیلیزاسیون) را فرا می گیرد.
بدین منظور واحدهای درسی دانشجویان به گونه ای تنظیم شده که ابتدا هر دانشجو با ساختمان طبیعی بدن و نحو کار دستگاهی مختلف آشنا شود (واحد آناتومی و فیزیولوژی ) سپس بیماریهای مختلف ارتوپدی -اعصاب – تنفسی و روماتیسمی و غیره را فرا میگیرد همزمان با آنها واحدهای در رابط با نحوه حرکت بخشهای مختلف بدن (کینزیولوژی – بیومکانیک ) و روشهای الکتروتراپی و حرکت درمانی و تکنیکهای خاص آن ارائه می شود هدف از این دوره تربیت افراد ایست متعهد و متخصص که پس از طی یک دوره کارشناسی فیزیوتراپی بتواند بر اساس تشخیص پزشکی درمان فیزیکی را بعهده بگیرند.

عرصه های آموزشی :

دوره کارشناسی فیزیوتراپی ۴ سال و نظام آموزشی آن مطابق آئین نامه آموزشی دانشگاهها و موسسه های آموزش عالی مصوب شورای عالی برنامه ریزی است دروس به صورت عملی -نظری – نظری عملی و کارآموزی عرضه می شود .
دانشجو برای فارغ التحصیلی لازم است در ترم آخر در یکی از زمینه های فیزیوتراپی مطالبی را به صورت تحقیق و یا گردآوری با راهنمائی اساتید این رشته تهیه نموده و آن را به عنوان رساله خویش جهت استفاده دانشجویان و سایر متخصصین این رشته ارائه نماید و سپس در امتحان جامع فیزیوتراپی را با موفقیت بگذراند.

تعداد کل واحدهای درسی ۱۳۵ واحد :
▪ دروس عمومی : ۲۰ واحد

▪ دروس پایه : ۴۷ واحد

▪ دروس تخصصی : ۴۴ واحد

▪ کارآموزی درعرصه : ۲۴ واحد

اطلاعات بیشتر

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته  اتاق عمل

رشته کارشناسی پیوسته اتاق عمل شاخه ای از علوم پزشکی است که طی این دوره دانشجویان با اصول جدید اتاق عمل و تکنولوژی های نوین جراحی در جراحی های تخصصی و فوق تخصصی آشنا شده و مراقبت و کمک به اداره بیمار را قبل، حین و بعد عمل می آموزند . دانش آموختگان این رشته عضوی از تیم بهداشتی درمان خواهند بود که به عنوان بخشی از تیم جراحی برای کمک به اجرای یک عمل جراحی با نتایج مطلوب در بخشهای اتاق عمل بیمارستان ، بخش های مداخله تشخیصی – درمانی و مراکز مراقبتی سیار ایفای نقش می نمایند.
دروس اصلی و تخصصی:

تکنیک اتاق عمل عمومی، فن پرستاری، فیزیولوژی، تشریح، شیمی آلی و بیوشیمی، بهداشت فردی و همگانی، انگل‌شناسی و میکروب‌شناسی، داروشناسی عمومی و تخصصی، جراحی عمومی و تخصصی، اصطلاحات پزشکی و اصطلاحات رایج در اتاق عمل، کارآموزی عمومی، جراحی زنان و زایمان، بیماری‌های داخلی، آسیب‌شناسی، فیزیک پزشکی و کاربرد آن در اتاق عمل، خون‌شناسی و انتقال خون، بیهوشی، روش‌های احیاء قلبی و ریوی، روانشناسی، کارآموزی در عرصه.

ضرورت وجودحرفه وارتقاء حرفه ای:
تکنولوژیستهای اتاق عمل عضومهمی ازتیمهای بهداشتی بوده که درتماس نزدیک باجراحان ، متخصصان بیهوشی وپرستاران درراستای تامین مراقبتی مطلوب برای بیماران فعالیت میکنندوازآن جا که سنگ زیربنایی رشدوتوسعه یک حرفه ، آموزش آن حرفه میباشد. انتظارمیرودکه تاسال ۲۰۱۲ میزان نیازبه تکنولوژیستهای اتاق عمل سریعترازحدمتوسط افزایش یابد . علت این امرافزایش تعدادوانواع اعمال جراحی ورشدجمعیت ونیزافزایش تعدادونیزافزایش میزان سالمندی است . (زیراافرادسالمندنیازبه اعمال جراحی بیشتری دارند. ازطرفی تغییرات وسیع وچشمگیرموجوددرتکنیکهای جراحی نیازمندهم سطح شدن تکنسینهای جراحی بانقشهاووظایف جدیدبوده وبرنامه آموزشی کنونی برای برآوردن نیازهای پرسنل اتاق عمل درآینده کافی نخواهدبود. وباایجاد رشته کارشناسی اتاق عمل امکان دستیابی به بخشی ازمهارت ودانش موردنظر راپیدا خواهند نمود. 
رسالت رشته :
رسالت رشته اتاق عمل درمقطع کارشناسی پیوسته تربیت نیروی انسانی آگاه ، متعهدوکارآمداست.که باکسب توانائیهای حرفه ای دراتاق عمل وبهره مندی ازدانش وتکنولوژی روز، خدمات موردنیازمراقبتی وآموزشی مقرون به صرفه را در بالاترین سطح استانداردجهت تعمیم ، حفظ وارتقاء سطح سلامت بیماروجامعه ارائه دهند.
خصوصیات فردی موردنیازبرای رشته:
برای انجام استانداردهای این حرفه ، صداقت وپایبندی به اصول اخلاقی ضروری است. یک تکنولوژیست اتاق عمل شایسته بایدنگرشی مراقبتی نسبت به بیمارودیگراعضای تیمهای جراحی ومحیط داشته باشد. وی بعنوان عضوی ازتیم اتاق عمل ، بایدقادرباشدکه باسرعت وبادقت به جزئیات کارکند. قادربه اولویت بندی مسائل درشرایط اورژانس وپراسترس باشد، بنابراین نیازبه افرادی است که احساس مسئولیت شدیدوشخصیت باثبات داشته ، صبوروعلاقمندبه کمک به دیگران بوده وبه نیازهای بیمارودیگراعضای تیم جراحی حساس باشند. وازآن جا که کاردراتاق عمل نیازبه ایستادن برای مدت زمان طولانی وتوانائی برای جابجایی وبلندکردن اشیا سنگین داردوفردرادرمعرض مناظروبوهای ناخوشایند، بیماریهای مسری وموادخطرناک قرارمیدهد ، فرد باید توانائی جسمی لازم راداشته باشد.
امکان ادامه تحصیل درمقاطع بالاتر:
نظربه اینکه این رشته ،  رشته ای کاملاً نوپا میباشد. درحال حاضربه نظرمیرسددانش آموختگان این رشته بتواننددرآینده دررشته های مرتبط مانندآناتومی ، فیزیولوژی ، مهندسی تجهیزات پزشکی ، کمک اول جراح و…. ادامه تحصیل دهند. اعضای این گروه امیدوارهستندکه بتوانندباتلاش خوددرجهت ارتقاء واعتلای این حرفه گامی هرچندکوچک بردارند.
طول دوره کارشناسی اتاق عمل :
طول دوره کارشناسی پیوسته رشته اتاق عمل ونظام آموزشی آن مطابق آئیننامه آموزشی دوره کارشناسی پیوسته وناپیوسته مصوب شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی است. مدت تحصیل حداقل ۴سال و حداکثر ۵سال(در شرایط خاص و با موافقت آموزش کل دانشگاه علوم پزشکی مثل مرخصی تحصیلی و……. ) میباشد.
نام درس وتعدادواحدهای درسی :
تعدادکل واحدهای درسی دوره کارشناسی پیوسته رشته اتاق عمل ۱۳۰ واحدوبه شرح زیرمیباشد.
دروس عمومی : ۲۲ واحد ،     دروس پایه ، اختصاصی وکارآموزی ۸۴ واحد ،   کارآموزی درعرصه : ۲۴ واحد
فرصتهای شغلی :
اغلب تکنولوژیستهای اتاق عمل دربیمارستانها ومراکزمراقبتی سیاراستخدام میشوند. اگرچه بیمارستانها اولین استخدام کننده این گروه میباشنداماانتظارمیروداستخدام آنها درمراکزجراحی سیار، مراکزمراقبتی سرپایی ومطبهای پزشکان افزایش یابد. به هرحال به علت زمینه آموزشی وسیع وتخصصی که این افراددارند، سازمانهای استخدام کننده واین دانش آموختگان میتوانندگزینه های زیررانیزدرنظربگیرند.
تخصص یافتن درزمینه های موردعلاقه مانندجراحی قلب ، ارتوپدی واطفال و….
استخدام توسط یک سازمان پزشکی برای ارائه محصولات آنها
آموزش تکنولوژیست های اتاق عمل .
خدمات نظامی
استخدام بعنوان مشاور
البته برخی ازاین مشاغل نیازبه دوره های آموزشی اضافی دارد.

**********************************************************************************************************

آشنایی با رشته هوشبری 

دوره هوشبری یکی از دوره‏های آموزش عالی (از شاخه‏های پیراپزشکی) است و هدف آن تربیت نیروی انسانی کارآمدی است که هر ۱ یا ۲ نفر از آنها بتوانند به عنوان دستیار یک متخصص بی هوشی زیر نظر وی در یک بخش اتاق عمل انجام وظیفه نمایند.
فارغ التحصیلان هوشبری توانایی شناسایی دستگاه های اندازه گیری گازهای خون و سایر وسایل مربوط به رشته بیهوشی و تنظیم و کاربرد آنها شناسایی دستگاه های مختلف بیهوشی در اتاق عمل واستریلیزاسیون آنها بیهوش ساختن بیمار زیر نظر متخصص ومراقبت های قلبی و تنفسی وبیدار کردن او در پایان عمل درد شناسی احیای قلبی ریوی وانجام دادن بی حسی ناحیه ای وغیره در موارد کلینیکی پرستاری به روش علمی و مراقبت از بیماران بد حال را دارند.
با توجه به تعدد اعمال جراحی به منظور کمک به متخصصین هوشبری تشکیل دوره کاردانی و کارشناسی هوشبری و تربیت افرادی کاردان و کارشناس در این زمینه و بکار گماردن آنها در بخش های هوشبری زیر نظر متخصصان این رشته می‏تواند به استفاده بهینه از کار متخصصان بیهوشی بیانجامد.
لطف یک هوشبر در حق بیمار موقعی آشکار می‌شود که ما در حالت بیداری سوزنی به دستمان فرو می‌رود رشته هوشبری هدفش تربیت افرادی است که به عنوان دستیار یک متخصص بیهوشی در طول دوره این رشته حداقل ۲ سال است و دروس این رشته به صورت نظری عملی و کارآموزی در بیمارستان‌ها عرضه می‌شود. بخش هوشبری اتاق عمل مشغول کار شوند در حال حاضر امکان ادامه تحصیل طی ضوابطی در دوره کارشناسی ناپیوسته پرستاری فراهم می‌باشد.
رشته هوشبری در هر مقطعی که باشد محل کارش مراکز درمانی است. هوشبری یکی از حلقه های تکمیل کننده تیم درمانی است که جهت بهبود بخشیدن به شخص بیمار در مرکز درمانی حضور دارد.

دروس این رشته به صورت نظری عملی وکار آموزی در عرصه است.
فارغ‏ التحصیلان هوشبری در صورت تمایل به ادامه تحصیل در رشته مرتبط می توانند از طریق رشته کارشناسی بیهوشی یا پرستاری اقدام نمایند. ادامه تحصیل کاردانی هوشبری در مقطع کارشناسی بیهوشی یا پرستاری به صورت ناپیوسته و در مقطع کارشناسی ارشد در رشته های پرستاری، آناتومی، فیزیولوژی و دیگر زیر شاخه های علوم پزشکی امکان پذیر خواهد بود که در صورت پذیرفته شدن در هر یک از رشته های کارشناسی ارشد مذکور، شرح وظایف فرد تغییر یافته و از رشته هوشبری خارج می گردد (ادامه تحصیل در این رشته تا دکترای بیهوشی امکان پذیر نمی باشد)
با توجه به توسعه و گسترش دامنه علوم مربوط به بیهوشی، رشته کارشناسی هوشبری با تاکید بر یادگیری فعالانه، نوآوری، کسب اطلاعات و مهارت های بالینی جدید و مراقبت از بیماران به مطلوبترین شکل ممکن تاسیس شد
این دوره یکی از دوره‏های آموزش عالی (از شاخه‏های پیراپزشکی) است که دانشجویان طی دوره آموزشی با اصول جدید، روش ها، تجهیزات و وسایل مورد استفاده در مراقبت از بیمار بیهوش در اعمال جراحی عمومی، تخصصی و همچنین بخشهای مراقبت های ویژه و اورژانسها آشنا شده و نحوه مراقبت از بیماران در مراحل مختلف بیهوشی را به صورت نظری و عملی فرا می گیرند.

کسانی که دوره هوشبری را به پایان می‏رسانند قادرند:
۱- دستگاه های بیهوشی و ما نیتورهای مختلف (تجهیزات کنترلی) مورد استفاده در اطاق عمل و واحد مراقبت‏های ویژه و دستگاه های تنفس مصنوعی را بخوبی بشناسند، قادر به استریلیزاسیون آنها باشند و بتوانند آنها را تنظیم نمایند و بکار برند.
۲- دستگاه های اندازه‏گیری گازهای خون و سایر وسایل آزمایشگاهی مربوط به رشته بیهوشی را بشناسند و تنظیم کنند و بکار برند.
۳- تحت نظر متخصص، بیهوش ساختن بیمار را شروع کنند و از بیمار بیهوش مراقبت های قلبی – تنفسی بعمل آورند و در بازگرداندن بیمار از اثرات بیهوشی با متخصص بیهوشی همکاری نمایند.
۴- در بخش های کلینیک درد، احیای قلبی – ریوی و انجام بی حسی‏های ناحیه‏ای و غیره به متخصصان هوشبری کمک کنند.
۵- با مطالعه پرونده بیمار و شناسائی وی مطابق اصول علمی از بیمار پرستاری نمایند و نیز در واحد مراقبت های ویژه از بیماران بدحال مراقبت کنند.
کاردان ها و کارشناسان هوشبری نمی‏توانند مستقلاً به امر هوشبری بپردازند و موسسات و بیمارستان ها حق ندارند آنان را مستقلاً بکار گمارند.

درس های رشته :

جمعیت شناسی- آناتومی- اصطلاحات هوشبری- اصول پرستاری- اصول مراقبت های ویژه- بیماری شناسی- تربیت بدنی- تنظیم خانواده- رفتار در اتاق عمل- روش احیاء قلبی و ریوی- روش بی هوشی ۱و ۲ و ۳ و ۴ – زبان عمومی- فارسی عمومی- فورماکولوژی ۱ و ۲ -فیزیولوژی ۱و ۲ – فیزیک – کارآموزی در عرصه – معارف اسلامی ۱ – معرفی بیمار – میکروب شناسی

بازار کار :

رشته هوشبری در هر مقطعی که باشد محل کارش مراکز درمانی است. هوشبری یکی از حلقه های تکمیل کننده تیم درمانی است که جهت بهبود بخشیدن به شخص بیمار در مرکز درمانی حضور دارد.

اطلاعات بیشتر

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته مامایی

در هر لحظه ، نوزاد یا نوزادانی در گوشه و کنار دنیا متولد می‌شوند. حادثه‌ای که کثرت و قدمت آن باعث شده است تا عظمت این بزرگترین معجزه خلقت از چشمها پنهان بماند. آری! تولد بزرگترین ، باشکوه‌ترین و بحرانی‌ترین لحظه زندگی و قدیمی‌ترین تجربه بشری است و در میان مشاغل نیز مامایی( در شکل سنتی آن) یکی از قدیمی‌ترین مشاغل است . زیرا از قدیم، عده‌ای از زنان بودند که به دلیل تجربه بسیار و اطلاع‌ از داروهای گیاهی و تاثیرات آنها، به زنان دیگر کمک می‌کردند تا وضع حمل آسان‌تر و ایمن‌تری داشته باشند.

البته نباید تصور کرد که آنچه امروز به نام حرفه و دانش مامایی معروف است، ادامه و دنباله همان مامایی سنتی است بلکه امروزه مامایی دانشی است که بر مشاهده ،‌ آموزش، پیشگیری ، تحقیق، تشخیص و درمان استوار شده است.

حیطه رشته مامایی:

مامایی یکی از زیرمجموعه‌های علوم پزشکی است که نقشهای بسیار گسترده‌ای اعم از نقش مشاوره‌ای، آموزشی ، مراقبتی ، حمایتی،‌درمانگری و تحقیقاتی است. البته تمامی این نقشها در ارتباط با مادر و کودک مفهوم پیدا می‌کند یعنی ماما به مشاوره قبل ،‌بعد و هنگام ازدواج ، آموزش نحوه تنظیم خانواده، مراقبت در دوران بارداری، زایمان طبیعی و مراقبت بهداشتی مادر و کودک و آموزش به دختران در زمینه بهداشت دوران بلوغ و بعد از آن می‌پردازد.

آینده شغلی ، بازار کار ، درآمد:

در مورد فرصت‌های شغلی رشته مامایی نظرات متفاوتی وجود دارد. عده‌ای معتقدند که در حال حاضر فرصت‌های شغلی مامایی بیشتر رشته‌های علوم پزشکی محدود و بسیار اندک است و از همین رو تعداد بی‌شماری از فارغ‌التحصیلان این رشته بیکار هستند یا در شغلهای نامربوط با رشته تحصیلی خود فعالیت می‌کند. به همین دلیل بهتر است که این رشته محدود شده یا حتی حذف شده و به جای آن همچون گذشته «نرس ماما» تربیت گردد. (پرستارهایی که دوره تخصصی مامایی را نیز آموزش دیده‌اند.)

به هر حال از مراکزی که یک ماما می‌تواند در آنها مشغول به کار شود، می‌توان به بیمارستانها، زایشگاهها، درمانگاهها و مراکز بهداشتی و طرح پزشک خانواده اشاره کرد. همچنین ماما طبق قوانین حاضر در صورت داشتن مدرک کارشناسی می‌تواند مطلب دایر کرده و در آن به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی بپردازد.

توانایی‌های جسمی ، علمی ، روانی و … مورد نیاز و قابل توصیه:

رشته‌های علوم پزشکی بویژه سه رشته پزشکی ، پرستاری و مامایی نیاز به علاقه و احساس مسوولیت بسیار دارد . برای مثال یک ماما بدون عشق و علاقه لازم نمی‌تواند فریادهای ناشی از درد یک زائو را تحمل کند و پاسخگوی نیازهای او باشد.

فراموش نکنیم :

«رشته مامایی عشق و علاقه و صبر و حوصله بسیار بالا می‌خواهد چون یک خانم در حال زایمان شرایط بسیار حساسی دارد و بسیاری از حرفها یا حرکاتش در اختیار خودش نیست و یک ماما باید در حد امکان با صبر و حوصله بسیار به او آرامش و قوت قلب بدهد و توجه داشته باشد که مسوولیت جان دونفر یعنی مادر و جنین او را بر عهده دارد. همچنین یک ماما باید بسیار باهوش و نکته‌سنج باشد و از مقابل مسائل هرچند که کوچک باشد به سادگی نگذرد ، زیرا خیلی از مسائل یا علائم کوچکی که در هنگام بارداری یا زایمان ظاهرمی‌شود، در صورت عدم توجه می‌تواند خطرات جانی برای نوزاد یا مادر به دنبال داشته باشد.

همچنین دانشجوی این رشته باید تحمل خون و خونریزی، شب‌کاری و در کل کار در محیط بیمارستان را داشته باشد و به کار عملی نیز علاقه‌مند باشد چون دروس این رشته بیشتر عملی است و کمتر جنبه تئوری دارد. »

«در سالهای اخیر دانشجویان مستعد و خوبی وارد رشته مامایی می‌شوند اما متاسفانه بسیاری از دانشجویان شناخت دقیقی از این رشته ندارند. برای مثال نمی‌دانند که در ترم‌های اول باید در بیمارستان‌ کارها و خدمات ابتدایی پرستاری را انجام دهند و حتی گاهی اوقات به همین دلیل سرخورده می‌شوند و انصراف می‌دهند، در حالی که اگر با علاقه و عشق لازم وارد این رشته شوند، متوجه می‌شوند که مامایی رشته با ارزش و پراهمیتی است که از نظر معنوی می‌تواند انسان را به معنای واقعی کلمه راضی کند.

دانشجوی مامایی باید از نظر جسمی و روحی سلامت کامل داشته و از روابط اجتماعی خوبی برخوردار باشد چون مشاوره و آموزش بخش مهمی از کار یک ماما است».

گفتنی است که رشته مامایی تنها از بین داوطلبان زن دانشجو می‌پذیرد.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر:

کارشناسی ارشد مامائی ناپیوسته به اولین مقطع تحصیلی پس از کارشناسی گفته می‌شود. طول دوره کارشناسی ارشد حداقل ۲ سال و حداکثر ۳ سال است. دوره دکترای مامایی که پس از اتمام تحصیلات در مقطع کارشناسی ارشد، می‌توان به آن راه یافت به تازگی در شورای عالی برنامه‌ریزی تصویب شده است.

ماما ومسئولیت های حرفه ا ی ماما :

زنان در سنین مختلف به فرد ماهر دیگری که معمولاً یک زن است وابسته اند تا در طول زایمان همراهشان باشد. این فرد ماما است که معنی اصلی آن همراه زن می باشد. ومهارتهای او تلفیقی از هنرو علم است.

تعریف ماما ( midwife) :

ماما به شخصی اطلاق می شود که تحصیلات مامایی را در حد کارشناسی وکارشناسی ارشد برابر مقررات در مراکز آموزش داخلی و خارجی بپایان رسانیده و موفق به اخذ پروانه رسمی مامایی از مقامات صلاحیت دار مربوط شده باشد.
او باید قادر به نظارت، مراقبت و توصیه به زنان دردوران بارداری، زایمان و دوره بعد از زایمان، هدایت زایمانها با مسئولیت خود و مراقبت از نوزاد وشیرخوار و کودک زیر ۶ سال باشد. این مراقبت شامل پیشگیری، کشف حالات غیر طبیعی در مادر وکودک، فراهم ساختن کمکهای پزشکی و اجرای اقدامات اورژانس در نبود کمک پزشکی می باشد.
او وظیفه مهمی در مشاوره و آموزش بهداشت نه تنها برای زنان بلکه برای خانواده وجامعه دارد. کار ماما باید شامل آموزش دوران بارداری، آماده کردن والدین برای پذیرش وظایف پدری و مادری بوده و به تنظیم خانواده ومراقبتهای کودک وبعضی از موارد بیماریهای زنان گسترش یابد.
او می تواند در بیمارستانها، درمانگاهها ، واحدهای بهداشتی، منازل ( مشاوره مامایی و زایمان درمنزل ) و هر شکل دیگری از ارائه خدمات مامایی کار کند.

توجه :
وزرات بهداشت و درمان و آموزش پزشکی می تواند بنا به نیاز سیستم شبکه و واحدهای تابعه زیر نظر مدیریت شبکه و متخصصین زنان و مامایی و کارشناسان مامایی پروانه دار از وجود کاردانهای مامایی استفاده خدمتی مورد نیاز را بعمل آورد.

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته پرستاری

لغت پرستار (NURSE) از کلمه لاتین (NUTRIX) به معنای تغذیه گرفته شده است. پرستار یکی از اعضاء کلیدی در گروه مراقبت های بهداشتی ودرمانی  است و نقش ارزنده او در پذیرش، آماده سازی، مراقبتها و حمایت های جسمی و اجتماعی مورد قبول همه و بر هیچ کس پوشیده نیست. در تقسیم بندیهای آکادمیک، امروز ارزش پرستار خوب همطراز یک پزشک خوب قرار می گیرد. کار یک پزشک خوب موقعی بحد مطلوب می رسد که یک پرستار خوب و ورزیده مسئولیت بیمار او را بر عهده داشته باشد.

نقشهای پرستار:

۱-    مراقبت کننده: نخستین نقش پرستار مراقبت کردن از فرد مورد نظر ( بیمار ) است.

۲-    تعلیم دهنده (معلم): اجرا وارزیابی طرحهای آموزشی برای فرد و خانواده وی جهت رفع نیازهای یادگیری آنان

۳-    مشاور: جمع آوری اطلاعات برای تحصیل در حل مشکل و تصمیم گیری

۴-    رهبر: محقق و حمایت کننده از مددجو و خانواده

۵-    نقش درمانی

۶-    نقش حفاظتی

۷-   نقش هماهنگ کننده

خصوصیات جسمی و توانایی های لازم برای احراز شغل:

پرستار باید از سلامت کامل جسمی و ذهنی و روحی برخوردار باشد و فردی دقیق،    علاقه مند و صبور باشد و کنترل کافی روی احساسات شخصی خود داشته باشد.

مدارک تحصیلی و دوره های آموزشی ضروری برای احراز شغل:

افراد پس از اخذ دیپلم متوسطه و قبولی در آزمون سراسری گروه علوم تجربی می توانند در این رشته به تحصیل بپردازند و سپس در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا نیز ادامه تحصیل دهند.

گرایشهای مختلف در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری:

۱) گرایشهای کارشناسی ارشد

الف) داخلی جراحی

ب) اطفال

ج) مدیریت

د) بهداشت

ه) روان پرستاری

ن)پرستاری ویژه

و) اپیدمیولوژی

ز) آناتومی

ح) فیزیولوژی

ط) بافت شناسی

۲) گرایشهای مقطع دکتری

الف) پرستاری

ب) آناتومی

ج) بافت شناسی

د) اپیدمیولوژی

مدت دوره آموزش:

مدت تحصیل حداقل ۴ سال و حداکثر ۵ سال ( در شرایط خاص و با موافقت آموزش کل دانشگاه علوم پزشکی مثل : مرخصی تحصیلی و … ) می باشد.

شرایط محیط کار، محل استخدام:

محل احتمالی استخدام می تواند بیمارستانها، کلینیکها و پاراکلینیک های دولتی و خصوصی، ادارات،  سازمانهاو به عنوان مربی در دانشکده ها و …. باشد. این رشته یا شغل در اکثر مراکز درمانی دولتی و خصوصی و غیره بصورت شیفت در گردش ( صبح ، عصر و شب ) یا شیفت ثابت می باشد . و شرایط محیط کار آن بستگی به نوع مسئولیت و بخشهای بیمارستان و مراکز درمانی که پرستار در آن مشغول می باشد دارد مثلا یک پرستار که در بخش اورژانس و یا پایگاه اورژانس بیمارستان کار می کند یا پرستاری که در بخش اطفال بیمارستان یا بخش  داخلی و جراحی و یا ICU و CCU و یا اطاق عمل از نظر شرایط محیط کار با هم تفاوت دارند .

پرستار می تواند در بیمارستان براساس سطح تحصیلات ( کارشناسی ، کارشناسی ارشد ) و سابقه کار در پستهای پرستار شیفت ، سر پرستار ، سوپروایزر بالینی ، سوپروایزر کنترل عفونت ، سوپروایزر آموزشی و ریاست پرستاری بیمارستان مشغول به کار شود .

حقوق و مزایا و شرایط ارتقاء شغل:

حقوق یک پرستار به محل استخدام، موقعیت جغرافیایی و ساعات کار بستگی دارد و اگر استخدام موسسات یا وزارتخانه ها باشد بر اساس قوانین اداره امور استخدامی کشور حقوق ماهانه و ترفیع دریافت می کند.

آینده نگری درباره شغل با توجه به شرایط اجتماعی:

با توجه به نیازهای جامعه به پرستار و دیدگاه مثبت در خصوص پرستار و موقعیت او در جامعه بخصوص در چند سال اخیر که تحول در این حرفه ایجاد شده است امید است بتوان در جهت بهبود و ارتقاء سطح سلامت و بهداشت عمومی جامعه و مراقبت از بیماران در بیمارستانهای دولتی و خصوصی، مطبها، کلینیکها و پاراکلینیکها و درمانگاهها و سایر بخشهای ارائه کننده خدمات پرستاری تلاش نمود.

اطلاعات بیشتر

**********************************************************************************************************

آشنایی با رشته علوم آزمایشگاهی

علوم آزمایشگاهی از جمله رشته هایی است که در بهداشت وکاهش هزینه های درمانی بسیارمؤثر است.فارغ التحصیل کارشناسی این رشته نیز می تواند آزمایش های تخصصی هورمون شناسی یا ایمونولوژی را انجام دهد ومسؤول بخش های مختلف یک آزمایشگاه تشخیص طبی مانند بخش نمونه برداری،انگل شناسی وادرار ،هورمون شناسی ،ایمونولوژی و…شود وبر نحوۀ کار وآزمایش های کاردان علوم آزمایشگاهی نظارت کرده و کار او را تأ یید نماید.

توانایی های لازم:
رشته علوم آزمایشگاهی به ویژه در مقطع کاردانی یک رشته عملی است وجوانانی که علاقه مند به کار عملی هستند ونسبت به بو یا آزمایش با ادرار ومدفوع حساس نیستند،دراین رشته موفق می شوند.در ضمن لازم است که دانشجو به دروس شیمی و زیست شناسی علاقه مند باشد.گفتنی است که رشته علوم آزمایشگاهی در کشور ما تا مقطع دکترا به صورت ناپیوسته دانشجو می پذیرد.
موقعیت شغلی در ایران:
رشته علوم آزمایشگاهی ازجمله رشته هایی است که بازار کار نسبتاً خوبی دارد .زیرا امروزه جامعه ی ما به امر بهداشت وسلامتی پی برده است وبی شک بدون استفاده از آزمایشگاه های تشخیص طبی حفظ سلامت جامعه وجلوگیری از شیوع بیماری های عفونی وآلرژی ها یا مبارزه با بیماری های ژنتیکی امکان پذیر نیست.
درس های این رشته درطول تحصیل:
دروس پایه : فیزیک عمومی ،فیزیک کاربردی، شیمی عمومی، بیوشیمی عمومی ،فیزیولوژی،زیست شناسی،آناتومی.
دروس تخصصی :مقدمات علوم آزمایشگاهی، شیمی ومیکروبیولوژی مواد غذایی، زبان تخصصی، انگل وحشره شناسی پزشکی ،قارچ شناسی پزشکی، ویروس شناسی پزشکی، ایمنی وسرم شناسی پزشکی، باکتری شناسی پزشکی، خون شناسی پزشکی، با نک خون، بیوشیمی بالینی، با فت شناسی، آسیب شناسی پزشکی، کارآموزی
دانشگاه های پذیرنده: دانشگاه های علوم پزشکی وخدمات درمانی – درمانی اراک ،اردبیل،ارومیه، اهواز، ایران، ایلام، بابل، بندر عباس، بوشهر، بیرجند ،تهران، رفسنجان، زاهدان، زنجان، سمنان، شهرکرد، شیراز، قزوین، کاشان، کردستان- سنندج، کرمان، کرمانشاه، گلستان، گیلان- رشت، لرستان- خرم آباد ،مازندران- ساری ،مشهد ،همدان،یزد،فسا،دانشکده پیراپزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران.
*********************************************************************************************************
آشنایی با رشته بینایی سنجی
سازمان بهداشت جهانی علم بینایی سنجی را مراقبت اولیه از بینایی می‌داند. به این معنا که یک بیمار چشم در آغاز باید توسط یک بینایی‌سنج (اپتومتریست) معاینه شود تا اگر دچار عیوب انکساری، ‌اختلالات دید دو چشمی، انحرافات عضلانی آشکار و غیرآشکار، تنبلی چشم، فیکساسیون‌های غیر مرکزی و مواردی از این قبیل بود، توسط متخصص بینایی‌سنجی معاینه گردد و در غیر این صورت به پزشک متخصص ارجاع داده شود.” در حقیقت وظیفه بینایی‌سنج تشخیص‌ و تصحیح‌ عیوب‌ انکساری‌ (نزدیک‌بینی‌، دوربینی‌ و آستیگماتیسم‌) با تجویز عدسی‌های‌ مناسب‌ مانند عدسی‌های‌ عینک‌ یا لنزهای‌ تماسی‌، تشخیص‌ و تصحیح‌ اختلالات‌ دید دو چشمی‌ و تنبلی‌ چشم‌، تعیین‌ بهداشت‌ عمومی‌ چشم‌ و بهداشت‌ بینایی‌ در محیط‌های‌ کار و تحصیل‌ و دادن‌ آموزش‌ لازم‌ در این‌ زمینه‌ است‌؛ یعنی‌ یک‌ بینایی‌سنج‌ باید بر روی‌ محیط‌های‌ کار از نظر مقدار روشنایی‌ و حفاظت‌ بینایی‌ کار کارشناسی‌ کند. همچنین‌ تهیه‌ و تجویز وسایل‌ کمک‌ بینایی‌ ماند اکولرهای‌ ساده‌، مرکب‌، سیستم‌های‌ تلسکوپیک‌ و تلویزیون‌های‌ مداربسته‌ برای‌ نیمه‌بینایان‌ و اندازه‌گیری‌ میدان‌ بینایی‌ در تخصص‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ است. از سوی‌ دیگر وقتی‌ یک‌ بیمار به‌ بینایی‌سنج‌ مراجعه‌ می‌کند متخصص‌ این‌ رشته‌ پس‌ از گرفتن‌ تاریخچه‌ سلامت‌ چشم‌ و معاینه‌ دقیق‌ برای‌ تعیین‌ اشکال‌های‌ اصلی‌، در صورت‌ نیاز، بیمار را به‌ متخصص‌ مربوط‌ اعم‌ از چشم‌ پزشک‌، متخصص‌ گوش‌ و حلق‌ و بینی‌، متخصص‌ داخلی‌ یا متخصص‌ مغز و اعصاب‌ ارجاع‌ می‌دهد.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
یک‌ بینایی‌سنج‌ باید به‌ درس‌ فیزیک‌ مسلط‌ و بخصوص‌ به‌ فیزیک‌ نور علاقه‌مند باشد همچنین‌ در دوره دبیرستان‌ و پیش‌دانشگاهی درس‌های‌ ریاضی‌ و زیست‌شناسی‌ را به خوبی‌ فراگرفته‌ باشد. از نظر جسمانی‌ نیز لازم‌ است‌ که‌ از چشم‌ها و دست‌هایی‌ سالم‌ برخوردار باشد. در ضمن‌ این‌ رشته‌ صبر و حوصله‌ زیاد می‌خواهد چرا که‌ تعیین‌ نمره‌ عینک‌ یکی‌ از سخت‌ترین‌ کارها در علوم‌ بینایی‌ است‌ ونیاز به‌ صبر و حوصله‌ زیاد دارد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
در حال‌ حاضر یک‌ بینایی‌سنج‌ موقعیت‌ کاری‌ خوبی‌ دارد و حدود ۸۰% فارغ‌التحصیلان‌ جذب‌ بازار کار می‌شوند چون‌ علاوه‌ بر این‌ که‌ می‌توانند به‌ طور مستقل‌ مطب‌ باز کنند و در زمینه‌ تخصص‌ خود فعالیت‌ نمایند، تنها افرادی‌ هستند که‌ در زمینه‌ ارائه‌ عینک‌های‌ مربوط‌ به‌ عیوب‌ انکساری‌ به‌ طور علمی‌ و دانشگاهی‌ تخصص‌ دیده‌اند. در ضمن‌ یک‌ بینایی‌سنج‌ می‌تواند به‌ عنوان‌ مشاور در مورد بهداشت‌ چشم‌ و مشکلات‌ بینایی‌ در محیط‌های‌ آموزشی‌، خدماتی‌ و صنایع‌ با سازمان‌های‌ دولتی‌ و صنایع‌ همکاری‌ کند، یا مسؤول‌ سنجش‌ بینایی‌ جهت‌ امور استخدامی‌ و نظامی‌ و اخذ گواهی‌نامه‌ رانندگی‌ و خلبانی‌ باشد و در اورژانس‌ برای‌ انجام‌ کمک‌های‌ اولیه‌ چشمی‌ تا رسیدن‌ بیمار به‌ مراکز ذی‌ربط‌ فعالیت‌ نماید.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌ و اصلی‌:
فیزیک‌ نور، شیمی‌ عمومی‌، بیوشیمی‌، فیزیولوژی‌ عمومی‌، تشریح‌ عمومی‌ و اعصاب‌، آمار حیاتی‌ ، کمک‌های‌ اولیه‌، اورژانس‌های‌ چشم‌، آسیب‌شناسی‌ عمومی‌، میکروب‌شناسی‌، داروشناسی‌، علائم‌ چشمی‌ در بعضی‌ از بیماری‌های‌ داخلی‌، ژنتیک‌ و چشم‌، تشریح‌ و بافت‌شناسی‌ چشم‌، فیزیولوژی‌ چشم‌، اپتیک‌ هندسی‌ و فیزیکی‌، لابراتوار اپتیک‌، فیزیولوژی‌ اپتیک‌، مقدمات‌ اپتومتری‌، ابزرواسیون‌ ، تاریخچه‌ اپتومتری‌ و علوم‌ بینایی‌، زبان‌ تخصصی‌، اپتومتری‌، بینایی‌ محیطی‌.
دروس‌ تخصصی‌:
عدسی‌های‌ تماسی‌، آسیب‌شناسی‌ چشم‌، اپتومتری‌ کودکان‌، اپتومتری‌ افراد مسن‌ و نیمه‌بینایان‌، اپتومتری‌ مشاغل‌ و بهداشت‌ چشم‌، اپتومتری‌ چشم‌، مکانیسم‌ دید دو چشمی‌، درمان‌ آنومالی‌های‌ دو چشمی‌، آنالیز مشاهدات‌ کلنیکی‌،پایان‌ نامه‌ ، کارآموزی‌.************************************************************************************************************** آشنایی با رشته شنوایی سنجی
هدف و ماهیت
گوش ‌هایت را بگیر و دنیای سرشار از سکوت را تصور کن! دنیایی که در آن تنها صدای بوق بلند اتومبیل‌ ها را بطور مبهم می ‌شنوی اما از ترنم آبی باران، نغمه های سبز پرندگان، نوای دلنشین مادر و صدای خنده‌ های شادمانه کودکان بی‌خبر خواهی ماند. سخت است. نه؟ تحمل سکوتی که ناشنوایان سال ها گرفتار آن هستند، برای چند ساعت نیز دشوار است. چرا که نداشتن حس شنوایی یعنی محروم ماندن از نغمه‌ های خوش هستی، محدود شدن ارتباطات، اختلالات گفتاری و… پس بیا فکر دیگری کنیم. بیا تصور کن که اگر به یاری تو یک ناشنوا با دنیای آواها و نغمه‌ ها آشنا شود، چه احساسی خواهی داشت؟ آیا فکر نمی ‌کنی که این لذت بزرگ تر از همه لذت ها است؟ لذت این که یک ناشنوا با لبخندی شیرین به تو بگوید که به یاری علم، اندیشه و دست های پرمحبتت، برای اولین ‌بار نغمه پرندگان را شنیده است. این لذتی است که بسیاری از شنوایی شناسان با آن آشنا هستند. البته تجویز سمعک مناسب به ناشنوایان و کم‌شنوایان و ارائه آموزش های لازم برای چگونگی استفاده از آن، تنها یکی از زمینه ‌های فعالیت متخصص شنوایی ‌شناسی است. چرا که رشته شنوایی‌ شناسی دارای ابعاد بسیاری هست و در نتیجه زمینه‌ های فعالیت آن نیز متعدد می ‌باشد. شنوایی‌ شناسی علم شناخت و مطالعه شنوایی و اختلالات آن است که شامل ارزیابی و تشخیص اختلالات شنوایی و تعادل، حفاظت و پیشگیری، آموزش و توان‌ بخشی می‌ شود. یعنی یک شنوایی ‌شناس با استفاده از دستگاه های مختلف و آزمایشات متنوع به ارزیابی شنوایی و تشخیص ضایعات شنوایی از مسیر گوش خارجی تا کورتکس مغز پرداخته و یا سیستم تعادل را ارزیابی کرده و ضایعات آن را تشخیص می ‌دهد و سپس نتیجه آزمایشات را به پزشک معالج از جمله متخصص گوش و حلق و بینی، مغز و اعصاب و یا اطفال ارائه می‌ دهد. هم چنین یکی از وظایف بسیار مهم شنوایی ‌شناسی، پیشگیری و حفاظت از شنوایی است. زیرا همه می ‌دانیم که بهترین، راحت ترین و کم ‌هزینه ‌ترین راه برای حفظ بهداشت و سلامت یک جامعه پیشگیری است. در زمینه شنوایی نیز باید به یاری آزمون غربالگری شنوایی(پیش‌بینی افت شنوایی) از ضایعات مربوط به این بخش تا حدود زیادی پیشگیری نمود. آزمونی است که باید در دوران نوزادی کودک انجام شود تا در صورت مشاهده ضایعات شنوایی از همان ابتدا تحت مداوا قرار گیرد. هم چنین در مهدکودک، مدرسه و در ابتدای ورود به دانشگاه نیز لازم است که کودکان و نوجوانان تحت غربالگری شنوایی قرار گیرند چرا که بسیاری از اختلالات شنوایی دیر آغاز هستند و در سنین کودکی یا نوجوانی بروز می‌ کنند. از سوی دیگر افرادی که به نوعی در مراکز پر سر و صدا کار می ‌کنند باید تحت این آزمون قرار بگیرند تا کسانی که دچار ضایعات شنوایی شده‌اند مشخص شده و مداوا شوند. و در نهایت یک شنوایی ‌شناس می ‌تواند به توانبخشی بپردازد یعنی اگر مشکل شنوایی یا ناشنوایی یک فرد قابل درمان نباشد، شنوایی ‌شناس با تجویز سمعک مناسب، تنظیم سمعک مورد نظر با گوش کم شنوا یا ناشنوا و ارائه آموزش های لازم برای چگونگی استفاده از سمعک به وی یاری می ‌رساند. هم چنین در این مرحله شنوایی ‌شناس به فردی که دچار ناشنوایی کامل است و یا قدرت شنوایی او بسیار کم است و نمی ‌تواند به یاری حس شنوایی خود ارتباط برقرار کند، لب ‌خوانی و گفتار خوانی را آموزش می ‌دهد. رشته شنوایی ‌شناسی دارای چهار حیطه اصلی است که عبارتند از :
– ارزیابی و تشخیص اختلالات شنوایی و تعادل.
– پیشگیری و حفاظت شنوایی، که به بررسی آلودگی ‌های صوتی کارخانجات و مراکز پر سر و صدا می‌ پردازد و تلاش می ‌شود تا خسارت های ناشی از آلودگی صوتی به حداقل برسد.
– توانبخشی شنوایی، که شامل ساخت و تجویز انواع قالب گوش و تجویز و ارزیابی وسایل کمک ‌شنوایی مانند سمعک می ‌شود. چرا که برخلاف تصور عامه مردم سمعک یک بلندگو نیست که بتوان آن را از داروخانه یا مرکز دیگری خریداری کرد و استفاده نمود بلکه یک شنوایی شناس باید با استفاده از اطلاعات علمی خود و با توجه به مقدار شنوایی فرد کم‌شنوا، سمعک را برای گوش او تنظیم کند.
– آموزش و مشاوره با افراد کم‌شنوا و ناشنوا، که در این حیطه شنوایی ‌شناس به فرد کم شنوا طرز استفاده از سمعک را آموزش داده و او را با اصوات مختلف آشنا می‌ سازد و به ناشنوا لب خوانی و گفتارخوانی را آموزش می ‌دهد.توانایی های مورد نیاز و قابل توصیهدقت، لازمه رشته شنوایی ‌شناسی است. چرا که اگر یک شنوایی‌ شناس، آزمایش های مورد نیاز را با دقت انجام ندهد، حتی می ‌تواند باعث یک عمل جراحی بی ‌دلیل شود که نه تنها هیچ فایده‌ای ندارد بلکه مضر هم خواهد بود. هم چنین دانشجوی شنوایی ‌شناسی باید به زبان انگلیسی مسلط بوده و به علم فیزیک علاقه‌مند باشد. چون رشته شنوایی‌ شناسی در ایران یک رشته نوپا است، بیشتر کتب درسی آن به زبان انگلیسی می ‌باشد و در نتیجه پیشرفت تحصیلی دانشجوی شنوایی‌ شناسی منوط به تسلط بر زبان انگلیسی است. در ضمن دانشجوی این رشته باید به علم فیزیک بخصوص فیزیک صوت علاقه‌مند باشد چون درس فیزیک یکی از دروس پایه این رشته می ‌باشد. دانشجوی این رشته باید به علوم تشریح و فیزیولوژی بویژه در زمینه شنوایی احاطه داشته باشد تا بتواند دانسته‌های خود را در این رابطه به کار بگیرد.آینده شغلی و بازار کاریک پزشک برای تشخیص و درمان بیماری فقط نمی ‌تواند به معاینه سطحی بیمار متکی باشد، بلکه بیشتر اوقات نیازمند ابزارهای مختلفی مثل رادیوگرافی، تکنیک‌ های آزمایشگاهی و یا تکنیک‌ های شنوایی ‌شناسی است. چرا که یک پزشک با معاینه سطحی گوش بیمار تنها می ‌تواند، سطح پرده گوش را بررسی کند اما ورای پرده را نمی ‌تواند ببیند یعنی برای اطلاع از وضعیت گوش میانی، گوش داخلی، عصب و مراکز شنوایی مرکزی باید از ابزارهای شنوایی‌ شناسی و متخصصان این رشته کمک بگیرد. به همین دلیل فارغ‌التحصیلان این رشته می‌ توانند جذب بیمارستان ها و درمانگاه های گوش و حلق و بینی شده و یا به طور شخصی همراه با پزشک گوش و حلق و بینی کلینیک شنوایی ‌شناسی دایر کنند. از سوی دیگر بازار کار این رشته در بخش غربالگری شنوایی بسیار وسیع است چون ما در حال حاضر میلیون ها دانش‌آموز داریم که تمامی آن ها باید در مقاطع مختلف تحصیلی تحت غربالگری شنوایی قرار گیرند. اهمیت این مساله زمانی روشن می ‌شود که بدانیم اگر کودکان دارای آسیب شنوایی به موقع شناسایی شده و تحت درمان و یا اقدامات توانبخشی قرار گیرند، تا حدود زیادی اختلالات زبانی آن ها برطرف شده و می ‌توانند با مردم ارتباط برقرار کنند و از انزوا خارج شوند اما اگر اختلالات شنوایی به موقع تشخیص داده نشود، نتیجه آن وضعیتی خواهد شد که درحال حاضر متاسفانه در بعضی از دانش‌آموزان مدرسه باغچه‌بان(مدرسه ناشنوایان) شاهد آن هستیم؛ دانش‌آموزانی که اگر در کودکی اختلالات شنوایی آن ها شناخته می‌ شد و با آن ها کار شده و سمعک مناسب در اختیارشان قرار می‌ گرفت، اکنون می ‌توانستند در مدارس عادی درس بخوانند. در مورد حضور فارغ‌التحصیلان این رشته در اجرای برنامه حفاظت شنوایی در کارخانه ‌ها و مراکز صنعتی می توان گفت :اجرای برنامه حفاظت شنوایی در یک کارخانه که سر و صدای آن بیش از حد مجاز است،‌ نیاز به همکاری متخصصان شنوایی ‌شناس،‌ پزشکان، کارشناسان بهداشت صنعتی و مهندسین اکوستیک دارد که در این میان متخصصان شنوایی شناسایی علاوه بر غربالگری شنوایی کارکنان مرکز صنعتی مورد نظر، میزان صدای موجود در آن مرکز را نیز اندازه‌گیری کرده و در صورت بالا بودن میزان صدا از حد طبیعی به کارکنان نوعی گوشی محافظ شنوایی مورد نیاز را تجویز می ‌کنند تا از کاهش شنوایی، افزایش استرس و سوانح و حوادث ناشی از سر و صدا در امان باشند. در کل می ‌توان گفت که بازار کار فارغ‌ التحصیل شنوایی‌ شناسی خوب است بخصوص در شهرهای کوچک که با کمبود شنوایی ‌شناس نیز روبرو هستیم.درس های پایه برای رشته شنوایی شناسی

– فیزیک عمومی میکروبیولوژی.
– تشریح تشریح و فیزیولوژی عمومی.
– تشریح و فیزیولوژی سر و گردن و گوش و حلق و بینی تشریح و فیزیولوژی مغز و اعصاب.
– ژنتیک پزشکی روان شناسی عمومی.
– بافت شناسی و آسیب شناسی عمومی بهداشت عمومی.
– کمک های اولیه بیوشیمی.
– فارماکولوژی مبانی علم گفتار.
– روش تحقیق آواشناسی.
– اصطلاحات پزشکی اصول توانبخشی.
– اکوستیک. درس های اختصاصی برای رشته شنوایی شناسی – مبانی علم شنوایی ارزیابی پایه شنوایی.
– آناتومی و فیزیولوژی دستگاه شنوایی و تعادل بیماری های گوش و روش های درمان آن.
– رشد طبیعی گفتار و زبان و اختلالات آن ارزیابی تکمیلی شنوایی.
– بیماری های مغز و اعصاب سایکواکوستیک.
– ایمیتانس ادیومتری رادیولوژی سر و گردن.
– شنوایی شناسی تشخیصی ۱و۲ فیزیوپاتولوژی اختلالات شنوایی و تعادل.
– اختلالات ارتباطی افراد کم شنوا تجویز و ارزیابی سمعک و سایر وسایل کمک شنوایی.
– بیماری های اطفال مبانی آزمون های الکتروفیزیولوژیک.
– روش های توانبخشی تربیت شنوایی.
– مدیریت در شنوایی شناسی الکترونیک در تجهیزات شنوایی.
– روان شناسی مبتلایان به کم شنوایی نویز و حفاظت شنوایی.
– زبان انگلیسی اختصاصی زبان آموزی.
– سمینار شنوایی پروژه.*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته  علوم تغذیه

علم تغذیه علمی که به ما می‌آموزد هر آنچه می‌خوریم و می‌نوشیم، به طور مستقیم بر نحوه فعالیت جسمانی و روانی ما تأثیر دارد. به عبارت دیگر سوء‌تغذیه یا تغذیه نادرست می‌تواند موجب انواع بیماری‌ها گردد. برای مثال چاقی، تصلب شرائین،‌ اختلال‌های روده و معده و فشار خون، ناشی از استفاده بی‌رویه غذاهای پرکالری، نمک، چربی و کمبود مواد سلولزی است یا استفاده سرخود و بی‌رویه ویتامین‌ها در کودکان موجب دشواری‌های یادگیری و تحصیلی می‌شود و از سوی دیگر سوء‌تغذیه و کمبود مصرف ویتامین‌ها نیز عامل گواتر، کم‌خونی، کوری،‌ عقب‌ماندگی ذهنی و ده‌ها بیماری دیگر می‌شود. از همین رو رشته تغذیه در عصر حاضر اهمیت بسیار زیادی دارد.این رشته‌ به‌ رژیم‌ درمانی‌، اصول‌ علم‌ تغذیه‌، ارزش‌ مواد غذایی‌ و نحوه‌ تغذیه‌ مناسب‌ برای‌ حفظ‌ سلامت‌ بدن‌ می‌پردازد. در این‌ میان‌ اصول‌ علم‌ تغذیه‌ بررسی‌ می‌کند که‌ چه‌ فرآیندی‌ روی‌ مواد غذایی‌ خورده‌ شده‌ انجام‌ می‌گیرد تا جذب‌ یا دفع‌ شود و رژیم‌ درمانی‌ نیز نوع‌ رژیم‌ غذایی‌ لازم‌ در بیماری‌های‌ مختلف‌ را مشخص‌ می‌کند، چون‌ در برخی‌ از بیماری‌ها، بعضی‌ از مواد غذایی‌ باید حذف‌ شده‌ یا بیشتر مورد استفاده‌ قرار گیرد مثل‌ بیماری‌ گواتر که‌ از کمبود ید ایجاد می‌شود.
این‌ رشته‌ دارای‌ دو شاخه‌ عمده‌ است‌ که‌ عبارتند از :
الف‌) تغذیه‌ گروه‌های‌ مختلف‌ جامعه‌ مانند سالمندان‌، معلولین‌ و کودکان‌ و نوجوانان‌. ب‌) تغذیه‌ بالینی‌ که‌ شامل‌ تغذیه‌ و مشاوره‌ غذایی‌ بیماران‌ بستری‌ و سرپایی‌ می‌شود.
توانایی‌های‌ لازم :
همان‌طور که‌ یک‌ پرستار باید به‌ کار خدماتی‌ علاقه‌مند باشد، کارشناس‌ تغذیه‌ نیز باید روحیه‌ خدماتی‌ داشته‌ و صبر و حوصله‌ لازم‌ را برای‌ صحبت‌ با بیمار و راهنمایی‌ او داشته‌ باشد. حتی‌ دانشجویانی‌ که‌ مایلند پس‌ از فارغ‌التحصیلی‌ دفتر مشاوره‌ غذایی‌ دایر کنند، باید دارای‌ ۳ سال‌ سابقه‌ کار در بیمارستان‌ باشند. همچنین‌ داوطلبان‌ علاقه‌مند به‌ این‌ رشته‌ لازم‌ است‌ در دروس‌ زیست‌شناسی‌ و شیمی‌ که‌ پایه‌ دروس‌ دانشگاهی‌ این‌ رشته‌ است‌ توانمند باشند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
تا چند سال‌ پیش‌ فارغ‌التحصیلان‌ رشته‌ تغذیه‌ حتی‌ در بیمارستان‌ها جایگاه‌ مشخص‌ و تعیین‌شده‌ای‌ نداشتند اما در چند سال‌ اخیر بخصوص‌ از زمانی‌ که‌ به‌ کارشناسان‌ تغذیه‌ اجازه‌ مطب‌ داده‌ شده‌، این‌ رشته‌ در بیمارستان‌ها هویت‌ و جایگاه‌ تازه‌ای‌ پیدا کرده‌ است‌، اما متأسفانه‌ هنوز در بین‌ پزشکان‌ نقش‌ و اهمیت‌ کارشناسان‌ این‌ علم‌ روشن‌ نشده‌ است‌. در حالی‌ که‌ باید همکاری‌ تنگاتنگی‌ بین‌ پزشکان‌ و متخصصان‌ تغذیه‌ وجود داشته‌ باشد و در واقع‌ هرجا که‌ یک‌ پزشک‌ متخصص‌ غدد، قلب‌ و عروق‌ یا کلیه‌ حضور دارد، باید در کنارش‌ یک‌ متخصص‌ تغذیه‌ باشد. چون‌ پزشک‌ فقط‌ لیست‌ غذاها یا مواد غذایی‌ که‌ بیمار نباید بخورد، تعیین‌ می‌کند اما کارشناس‌ تغذیه‌ می‌گوید که‌ یک‌ بیمار چگونه‌ و چقدر باید بخورد تا هم‌ مواد غذایی‌ مورد نیاز به‌ بدنش‌ برسد و هم‌ رژیم‌ غذایی‌ را حفظ‌ کند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل
دروس‌ پایه‌:
زیست‌شناسی‌، روانشناسی‌، جامعه‌شناسی‌، شیمی‌ عمومی‌، فیزیک‌، فیزیولوژی‌، تشریح‌ تئوری‌، تشریح‌ فیزیولوژی‌ عملی‌، میکروب‌شناسی‌، شیمی‌ آلی‌، آمار حیاتی‌، بیوشیمی‌ مقدماتی‌، میکروب‌شناسی‌ مواد غذایی‌.
دروس‌ اصلی‌:
اصول‌ اپیدمیولوژی‌، تغذیه‌ اساسی‌، بهداشت‌ و مسمومیت‌های‌ غذایی‌، مدیریت‌ بخش‌ غذایی‌، نقش‌ تغذیه‌ در خدمات‌ بهداشتی‌، فیزیولوژی‌ تغذیه‌، زبان‌ اختصاصی‌، بیوشیمی‌ متابولیسم‌، اصول‌ و روش‌های‌ نگهداری‌ مواد غذایی‌، شیمی‌ مواد غذایی‌، اصطلاحات‌ پزشکی‌ و بیمارستانی‌، اقتصاد غذا و برنامه‌ریزی‌، بهداشت‌ عمومی‌.
دروس‌ تخصصی‌:
بیماری‌های‌ ناشی‌ از سوءتغذیه‌ و اپیدمیولوژی‌، تنظیم‌ برنامه‌ غذایی‌، تغذیه‌ گروه‌های‌ ویژه‌، رژیم‌ درمانی‌، بررسی‌ وضع‌ تغذیه‌، آموزش‌ تغذیه‌، تأثیر فرآیند بر ارزش‌ غذا، تغذیه‌ دوران‌های‌ مختلف‌، سمینار، اکولوژی‌ تغذیه‌، کارآموزی‌.

اطلاعات بیشتر

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته دامپزشکی

امروزه در دنیا علی رغم پیشرفت هایی که در زمینه های مختلف صورت گرفته است، هنوز هم مسئله غذا از نظر اجتماعی و اقتصادی در درجه اول اهمیت قرار دارد و به عنوان یک مسئله استراتژیک مطرح است. به طوری که موقعیت یک کشور را با سطح و نوع غذای مردم آن کشور محک می زنند. بدون شک در میان مواد غذایی آنچه بسیار اهمیت دارد و جزو لاینفک مواد غذایی روزانه است، پروتئین حیوانی است که از طریق دام تهیه می شود.

از همین جا می توان به اهمیت دانش دامپزشکی پی برد زیرا دامپزشکی علم شناخت بیماری های دامی اعم از بیماری های مشترک بین انسان و حیوان یا بیماری های خاص دام، پیشگیری از بیماری ها، معالجه بیماری ها و همچنین علم تغذیه انسان و دام است. در نشریه سازمان جهانی بهداشت آمده است: “هدف نهایی دامپزشکی درمان حیوانات نیست بلکه دقیقا تامین مواد غذایی و بهداشت انسان می باشد”. چرا که با واکسیناسیون دام ها می توان از مرگ و میر آنها جلوگیری کرد و بر میزان فرآورده های دامی افزود و در نتیجه مواد پروتئینی لازم را برای جیره غذایی انسانی تامین نمود. موادی که مقاومت انسان ها بخصوص کودکان را در مقابل کلیه بیماری ها، افزایش می دهد و نه تنها باعث کاهش قابل ملاحظه هزینه های درمانی می شود، بلکه جامعه ای سالم و فعال بوجود خواهد آورد.
توانایی های لازم:
یک دامپزشک باید به زیست شناسی علاقه مند بوده، به زبان انگلیسی تسلط داشته و قدرت تجزیه و تحلیل بالایی داشته باشد. چون بیمار او نمی تواند درد خود را بیان کند و دامپزشک باید خود موفق به شناخت بیماری گردد. بدون شک دانشجوی این رشته باید از سلامت جسمانی نیز برخوردار باشد اما قدرت بدنی در همه بخش های دامپزشکی مطرح نیست.
موقعیت شغلی در ایران:
فارغ التحصیلان دامپزشکی می توانند در مراکز مختلفی از جمله سازمان دامپزشکی، موسسه تحقیقات و تولید واکسن رازی، شرکت های تولید دارو و فرآورده های دامی، شرکت های تولید مواد غذایی با فرآورده های دامی، واحدهای دامپروری دولتی و خصوصی و آزمایشگاه های تشخیص بیماری های دامی و بیماری های انسانی فعالیت کنند یا خود برای معالجه حیوانات اهلی کلینیک دامپزشکی تاسیس کنند. گفتنی است که در اکثر کشورها از جمله کشور ما، دامپزشکان در تحقیقات پایه پزشکی نقش مهمی دارند برای مثال دکتر «جی-یانگ» عامل تب مالت انسان و سقط جنین دام ها را کشف کرد. این توانایی از آنجا نشات می گیرد که از یک طرف کار با دام محدودیت کار با انسان را ندارد؛ یعنی می شود بر روی تعداد زیادی از حیوانات با وجود احتمال بیماری یا مرگ آزمایش نمود و از سوی دیگر یک دامپزشک دید وسیع تری درباره حیوانات دارد و می تواند به روی حیوانات مختلف تحقیق کند.
درس های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:فیزیک پزشکی، بیوشیمی، فیزیولوژی، ژنتیک حیوانی، جانورشناسی عمومی، آمار حیاتی.
دروس اصلی:اصول همه گیرشناسی، اصول تغذیه دام، تغذیه اختصاصی دام، تغذیه اختصاصی طیور، آسیب شناسی عمومی، آسیب شناسی اختصاصی، باکتری شناسی عمومی، باکتری شناسی اختصاصی، بیماری های باکتریایی، کالبدشناسی پایه، کالبدشناسی مقایسه‌ای، انگل شناسی و بیماری های انگلی، قارچ شناسی و بیماری های قارچی، ویروس شناسی و بیماری های ویروسی، ایمن شناسی و سرم شناسی، سم شناسی، فارماکولوژی، ماهی شناسی عمومی، جنین شناسی نظری، اصول انتخاب و تلقیح مصنوعی دام، بهداشت و پرورش طیور، تکثیر و پرورش ماهی، پرورش و بیماری های زنبور عسل، اصول اصلاح نژاد دام، اصول هوشبری نظری، اصول کالبدگشایی و نمونه برداری، اصول معاینه دام.
دروس تخصصی:بیماری های اندام های حرکتی، بیماری های متابولیک دام، بیماری های درونی دام های بزرگ، بیماری های درونی دام های کوچک، بیماری های تولید مثل دام، بیماری های طیور، بیماری های ماهی، بیماری های مشترک انسان و دام، رادیولوژی دامپزشکی، جراحی عمومی دام های بزرگ، جراحی عمومی دام های کوچک، مسمومیت های دام، مامایی دامپزشکی، کلینیکال پاتولوژِی، بهداشت و صنایع شیر، کنترل کیفی و بهداشتی مواد غذایی، صنایع مواد غذایی با منشا دامی نظری، زبان تخصصی.
دروس بالینی:عملیات درمانگاهی دام های بزرگ، عملیات درمانگاهی دام های کوچک، عملیات درمانگاهی مامایی، عملیات درمانگاهی طیور، کارآموزی.
دانشگاه های پذیرنده:ارومیه، تبریز، تهران، رازی کرمانشاه، زابل، سمنان، شهرکرد، شهید باهنر کرمان، شهید چمران اهواز، شیراز، فردوسی مشهد، بوعلی سینا همدان، لرستان.
***************************************************************************************************************
آشنایی با رشته بیوتکنولوژی

رشته بیوتکنولوژی یک رشته کاربردی و میان رشته ای مهندسی علوم است که قلمرو آن حداقل ۳۳ حوزه تخصصی علوم را در برمی گیرد. این رشته در کشور ما از سال ۱۳۷۸ در دانشکده علوم دانشگاه تهران در مقطع دکترای پیوسته ارائه می شود.
این رشته از سه مرحله کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تشکیل شده است که دانشجویان در مرحله کارشناسی پس از گذراندن موفقیت آمیز۱۳۲ واحد دروس مشترک معرفتی- نظری، علوم پایه، پزشکی، مهندسی و مبانی بیوتکنولوژی به اضافه آموختن زبان انگلیسی در حد ۵۵۰ نمره تافل و آشنایی کامل با یک زبان برنامه نویسی کامپیوتر در صورتی که معدل آنها در هر نیمسال تحصیلی ۱۵ باشد، می توانند وارد مرحله دوم یعنی مقطع کارشناسی ارشد شوند که در این مقطع یکی از ۶ گرایش بیوتکنولوژی میکروبی، بیوتکنولوژی پزشکی، بیوتکنولوژی محیطی و دریایی، بیوتکنولوژی مولکولی، فرآورش زیستی و بیوتکنولوژی کشاورزی (گیاهی) را انتخاب کرده و بعد از گذراندن ۴۸ واحد در یکی از گرایشهای تخصصی، و انجام معادل ۶ واحد پژوهشهای انفرادی و ارائه ۲ واحد سمینار از مقطع کارشناسی ارشد فارغ التحصیل می شوند. در این مرحله در صورتی که میانگین نمرات دروس مقطع کارشناسی ارشد آنها حداقل ۱۶ باشد، می توانند در امتحان جامع شرکت کنند و در صورت موفقیت در این امتحان، وارد مرحله دکترای تخصصی (D.Ph ) خواهند شد و رسما برای ثبت پایان نامه دکتری اقدام کنند.
به عبارت دیگر دانشجویان این رشته نیز برای ورود به مقطع کارشناسی ارشد و دکتری باید شرایط لازم را داشته باشند، یعنی باید میانگین معادل بالایی داشته و در آزمون جامع موفق شوند اما در یک آزمون رقابتی شرکت نمی کنند.

توانایی های لازم:
رشته بیوتکنولوژی از بین داوطلبان گروه آزمایشی ریاضی فیزیک و علوم تجربی دانشجو می پذیرد چرا که بعضی از گرایشهای این رشته به علوم پزشکی و بعضی دیگر از گرایشها به رشته های مهندسی مربوط می شود.
گفتنی است که دوره دکترای مستقیم بیوتکنولوژی، دوره آموزشی خاصی است که مناسب با توانایی های دانشجویان سرآمد به صورت پیوسته و فشرده تنظیم شده است و با پذیرش دانشجویانی که از نظر بهره هوشی، قدرت درک و استدلال، توان نوآوری و خلاقیت، خودآموزی و استفاده مناسب از وقت، علاقه و انگیزه شدید به یادگیری و توانایی های ذهنی و روانی سرآمد همگنان خود هستند، آنان را برای اخذ درجه دکتری در این رشته آماده می کنند.
از همین رو نیمی از ظرفیت پذیرش این رشته به داوطلبانی اختصاص دارد که در مرحله ما قبل نهایی المپیادهای دانش آموزی ریاضی، فیزیک، شیمی، کامپیوتر و زیست شناسی پذیرفته شده باشند و نیمی دیگر نیز به داوطلبانی که از طریق آزمون سراسری وارد شده و نمره کل آزمون سراسری آنها از ۱۰۰۰۰ کمتر نباشد. برای مثال در اولین سال ارائه این رشته، آخرین رتبه قبولی ۱۷۳ و در سال دوم، آخرین رتبه قبولی ۱۵۰ بود.
در ضمن از پذیرفته شدگان این رشته، مصاحبه علمی به عمل می آیند تا دانشجویانی که واقعا علاقه مند بوده و انگیزه علمی لازم را دارند، وارد این رشته شوند.

موقعیت شغلی در ایران:
رشته بیوتکنولوژی، یک رشته جدید است و بی شک مدتی زمان خواهد برد تا فارغ التحصیلان آن، جایگاه واقعی خویش را پیدا کنند اما این به معنای آن نیست که موقعیت شغلی برای فارغ التحصیلان این رشته مهیا نمی باشد. چون زمینه کار بیوتکنولوژی در داخل کشور مساعد است و برای مثال در حال حاضر عده ای از دانشجویان دوره دکترای میکروبیولوژی که در زمینه بیوتکنولوژی میکروبی مطالعه می کنند، بر روی آبهای شور کشور مثل دریاچه ارومیه که امکان رشد موجودات در آن پیچیده و مشکل است، تحقیق می کنند تا با بهره گیری از تکنیک های بیوتکنولوژی، محیطی مناسب برای رشد موجودات دریایی در داخل آن فراهم آورند.
از سوی دیگر فارغ التحصیلان این رشته می توانند به عنوان نیروی انسانی متخصص برای مدیریت میانی و هدایت امور فنی خطوط تولید، مزارع و آزمایشگاهها مشغول به فعالیت شوند.

درسهای این رشته در طول تحصیل:

دروس مشترک بین گرایشهای مختلف بیوتکنولوژی:
روانشناسی عمومی، فلسفه عمومی، فلسفه هنر و زیبایی شناسی، فلسفه و روش شناسی علوم، تاریخ علم، روش تحقیق، مبانی منطق، منطق ریاضی، اصول مبانی مدیریت صنعتی، آشنایی با قرآن کریم، مبانی علم و حقوق و روابط بین الملل، اصول علم اقتصاد، ریاضی عمومی، آمار و احتمالات، محاسبات علمی عددی، شیمی عمومی، شیمی آلی، شیمی تجزیه، شیمی فیزیک، مکانیک، الکتریسیته و مغناطیس، موج و حرارت، فیزیک جدید، زیست شناسی عمومی، زیست شناسی سلولی،زیست شناسی مولکولی، ژنتیک عمومی، ژنتیک میکروارگانیسم ها، اصول مهندسی ژنتیک، میکروبیولوژی عمومی، میکروبیولوژی کاربردی، بیوشیمی ساختمانی، متابولیسم، روش های بیوشیمی و دستگاهها، ایمنی شناسی، زیست شناسی پرتوی، اصول مهندسی بیوشیمی، موازنه جرم و انرژی، مکانیک سیالات، انتقال حرات، انتقال جرم، مبانی بیوتکنولوژی پزشکی، مبانی بیوتکنولوژی مولکولی، مبانی بیوتکنولوژی کشاورزی، مبانی بیوتکنولوژی محیطی، مقررات زیست ایمنی.

دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی پزشکی:
ایمونوژنتیک، ایمنی شناسی سلولی – مولکولی، ژنتیک پزشکی، متابولیت های میکروبی، فاراماکوژنتیک، فرآورده های نوترکیب، مهندسی ژنتیک پیشرفته، آنزیمولوژی.

دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی محیطی و دریایی:
فروشوئی میکروبی، تصفیه بیولوژیکی فاضلابها، تصفیه بیولوژیکی آلاینده های خطرناک، آلودگی دریا و بیوتکنولوژی دریایی، پاکسازی زیستی، مدلسازی و شبیه سازی فرآیندها، معادلات دیفرانسیل، شیمی فیزیک، میکروبیولوژی محیطی.

دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی مولکولی:
بیوفیزیک سلولی مولکولی، مهندسی ژنتیک پیشرفته، آنزیمولوژی، ساختمان و عمل پروتئین ها، ساختمان و عمل اسیدهای نوکلئیک، زیست شناسی مولکول پیشرفته، بیولوژی سلولی- مولکولی تکوینی، شیمی فیزیک.

دروس تخصصی گرایش فرآورش زیستی:
مهندسی واکنش های شیمیایی، فرآیندهای جداسازی، طراحی راکتورهای بیوشیمیایی(بیوراکتورها)، مبانی بیوتکنولوژی تخمیر، پدیده های انتقالی در سیستم های بیوشیمی، کنترل فرآیند، طرح و اقتصاد مهندسی، معادلات دیفرانسیل، شیمی فیزیک.

دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی کشاورزی:
سیتوژنتیک(کلاسیک و نوین)، اصول اصلاح نباتات، اصلاح نباتات پیشرفته، کشت بافت گیاهی و کاربردهای آن، تعیین نقشه ژنی گیاهی(کلاسیک ونوین)، ژنتیک مولکولی گیاهی، روشهای نوین انتقال ژن به گیاهان، آفات و بیماریهای گیاهی، مهندسی ژنتیک پیشرفته.

دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی میکروبی:
میکروبیولوژی محیطی، فیزیولوژی میکروارگانیسم ها، پدیده های تخمیری، پروتئین ها و پلی ساکاریدهای میکروبی، بیوتکنولوژی غذایی، بیوتکنولوژی آرکی باکترها، آنتی بیوتیکها، بیوتکنولوژی قارچ ها.

 

مقطع دکترای بیولوژی داروئی:

تعریف و اهداف

دوره دکتری (.Ph.D) رشته بیـوتکنولـوژی (گرایش داروئی)، بالاترین مقطع تحصیلی در این رشته می باشد که به اعطاء مدرک می‌انجامد و مجموعه‌ای هماهنگ از فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی است که به منظور نیل به اهداف مشروحه زیر برقرار گردیده است:

الف : تربیت نیروی انسانی و متخصص و متبحر در رشته بیوتکنولوژی (گرایش داروئی) به منظور رفع نیازهای آموزشی و پژوهشی دانشکده‌های داروسازی و مراکز پژوهشی کشور.

ب : تربیت نیروی انسانی متخصص و مجرب برای صنایع داروسازی کشور جهت تولید و کنترل مواد اولیه داروئی بیولوژیک به منظور خود کفایی کشور.

نقش و توانایی

نقش فارغ‌التحصیلان این رشته در جهت فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و خدماتی در زمینه‌های مختلف این رشته از قبیل تولید مواد اولیه داروئی، تولید مواد بیولوژیک، کنترل بیولوژیک داروها، بدست آوردن مواد اولیه بیـولـوژیک جدید از سلـول‌های حیـوانی، قـارچ ها، باکتـری‌ها و سایر میکروارگانیسم‌ها می‌باشد.

شرایط ورود

الف_ داشتن دانشنامه دکتری حرفه‌ای داروسازی

ب _ قبولی در امتحان ورودی پذیرش دستیار دوره بیوتکنولوژی (گرایش داروئی)

امتحان ورودی از دروس زیر انجام خواهد شد :

میکروب شناسی                     ۲۰%

ایمونولوژی                              ۲۰%

بیوشیمی و بیولوژی ملکولی    ۳۰%

بیوتکنولوژی                            ۳۰%

شکل برنامه و  واحدهای درسی

طول مدت مجاز تحصیل در دوره دکتری (Ph.D) رشته بیوتکنولوژی (گرایش داروئی) برای دانشجویان تمام وقت، ۴/۵ سال است که شامل دو مرحله آموزشی و پژوهشی می‌باشد. مرحله آموزشی از زمان پذیرفته شدن دانشجو در امتحان ورودی آغاز می‌شود و دانشجو پس از طی دوره آموزشی و گذراندن امتحان جامع وارد مرحله پژوهشی می‌گردد . طول مدت مجاز مرحله آموزشی ۴ نیمسال است. طول هر نیمسال تحصیلی ۱۷ هفته کامل بوده و حداقل زمان لازم برای هر واحد نظری نیز یک ساعت در هفته می‌باشد. مرحله پژوهشی پس از قبولی داوطلب در امتحان جامع آغاز شده و با تدوین رساله و دفاع از آن پایان می‌پذیرد. دانشجو می‌تواند تحقیقات اولیه مرحله پژوهشی را در مرحله آموزشی آغاز نماید ولی ثبت نام رسمی برای رساله، منوط به موفقیت او در امتحان جامع است. سایر مقررات طبق آخرین آئین نامه آموزشی دوره دکتری (Ph.D) شورای عالی برنامه‌ریزی می‌باشد.

– تعداد واحدهای درسی :

دانشجوئی که برای دکتری (Ph.D) ثبت نام می کند موظف است ۳۰ واحد درسی جدول (الف) را در مدت مجاز دوره با موفقیت بگذراند. تعداد واحدهای رساله در مرحله پژوهشی ۲۰ واحد است و مجموع واحدهای آموزشی و پژوهشی ۵۰ واحد خواهد بود.

ضرورت و اهمیت
بیوتکنولوژی، روش جدید بدست آوردن بسیاری از داروهاست که به سرعت در حال گسترش در تمامی علوم و علی‌الخصوص داروسازی می‌باشد. با توجه به گسترش دانشکده‌های داروسازی در سراسر کشور (۱۰ دانشکده) و تشکیل دوره‌های تخصصی داروسازی و نیاز به متخصصین  رشته  بیوتکنولوژی  (گرایش  داروئی)  برای تدریس  واحدهای  درسی  عمومی  و تخصصی  این  رشته  و همچنین  با  توجه  به
سیاست های دولت جمهوری اسلامی ایران در زمینه خودکفایی در تولید مواد اولیه داروئی و توجه به این واقعیت که در حال حاضر حدود  %۵۰ مواد اولیه داروئی وارداتی کشور محصول مستقیم و یا مشترک بیوتکنولوژی می باشند و تمامی پیش بینی ها نشان دهنده این امر است که در سال ۲۰۱۰، این میزان به حدود ۷۰ % خواهد رسید، دوره دکتری (Ph.D) بیوتکنولوژی (گرایش داروئی) به منظور رفع کمبودها و تأمین نیروی انسانی ماهر برای دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی صنایع داروئی ارائه می گردد.

اطلاعات بیشتر

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته بهداشت محیط

رشته‌ بهداشت‌ محیط‌ به‌ مطالعه‌ مسائل‌ زیست‌ محیطی‌ از قبیل‌ آب‌، فاضلاب‌، زباله‌، هوا و کنترل‌ بهداشت‌ مواد غذایی‌ می‌پردازد تا دانشجویان‌ پس‌ از فارغ‌التحصیلی‌ بتوانند در اجتماعات‌ کوچک‌ مستقر شده‌ و پس‌ از مطالعه‌ و بررسی‌ مشکلات‌ بهداشت‌ منطقه‌ در جهت‌ رفع‌ این‌ مشکلات‌ قدم‌ بردارند؛ یعنی‌ دانشجویان‌ باید بتوانند با دادن‌ طرح‌هایی‌ مفید و عملی‌ در زمینه‌ تأمین‌ آب‌ آشامیدنی‌ سالم‌ کمی‌ و کیفی‌، دفع‌ صحیح‌ زباله‌، بهسازی‌ اماکن‌ عمومی‌، مبارزه‌ با حشرات‌ و ناقلین‌ بیماری‌، مردم‌ را در رفع‌ این‌ مشکلات‌ راهنمایی‌ و کمک‌ کرده‌ و اطلاعات‌ و آمارهای‌ لازم‌ را در موارد فوق‌ جمع‌آوری‌ و طبقه‌بندی‌ نمایند.این‌ رشته‌ در مقطع‌ کاردانی‌ مسائل‌ زیست‌محیطی‌ را به‌ صورت‌ ساده‌تری‌ مطرح‌ می‌کند چون‌ کاردان‌ها در اجتماعات‌ کوچکتری‌ مثل‌ روستاها به‌ مردم‌ خدمت‌ می‌کنند و به‌ مسائل‌ بهداشتی‌ اولیه‌ آنها از قبیل‌ پاکیزه‌ کردن‌ آب‌ (گندزدایی‌ آب‌)، مبارزه‌ با حشرات‌، تصفیه‌ فاضلاب‌ و بهداشت‌ مسکن‌ و اماکن‌ عمومی‌ می‌پردازند. اما در مقطع‌ کارشناسی‌ تخصصی‌تر و فنی‌تر می‌شود، چون‌ فارغ‌التحصیلان‌ باید بتوانند برای‌ اجتماعات‌ بزرگتر از قبیل‌ شهرها برنامه‌ریزی‌ بهداشتی‌ کنند. برای‌ مثال‌ طراحی‌ تصفیه‌خانه‌ آب‌ یا فاضلاب‌ شهرها، نحوه‌ جمع‌آوری‌ فاضلاب‌، نحوه‌ توزیع‌ و انتقال‌ آب‌، شناخت‌ آلاینده‌های‌ هوا و کنترل‌ آنها در حیطه‌ فعالیت‌ فارغ‌التحصیلان‌ کارشناسی‌ بهداشت‌ محیط‌ می‌باشد.
توانایی‌های‌ لازم :
رشته‌ بهداشت‌ محیط‌ دارای‌ سه‌ جنبه‌ بیولوژی‌، شیمی‌، فیزیک‌ و ریاضی‌ است‌ و دانشجوی‌ بهداشت‌ محیط‌ در صورت‌ علاقه‌مندی‌ به‌ هر یک‌ از زمینه‌های‌ فوق‌ می‌تواند در این‌ رشته‌ موفق‌ گردد.برای‌ مثال‌ کارشناس‌ بهداشت‌ محیط‌ که‌ به‌ دروس‌ فنی‌ به‌ ویژه‌ مکانیک‌ سیالات‌ علاقه‌مند است‌، می‌تواند در زمینه‌ طراحی‌ تصفیه‌ خانه‌ها فعالیت‌ کند. کارشناس‌ علاقه‌مند به‌ بیولوژی‌ نیز می‌تواند در زمینه‌ انتقال‌ بیماری‌ها به‌ انسان‌ توسط‌ فاکتورهای‌ زیست‌ محیطی‌ مطالعه‌ و تحقیق‌ کند و فردی‌ که‌ به‌ شیمی‌ علاقه‌مند است‌ می‌تواند در زمینه‌ فرآیندهای‌ مختلف‌ اعم‌ از فرآیند تصفیه‌ آب‌ یا فاضلاب‌ فعالیت‌ نماید. درواقع‌ این‌ رشته‌ می‌تواند طیف‌ گسترده‌ای‌ از داوطلبان‌ را که‌ دارای‌ علایق‌ و توانمندی‌های‌ متفاوتی‌ هستند، جذب‌ خود کند. قابل‌ ذکر است‌ که‌ زمینه‌های‌ فوق‌ بیشتر در کارشناسی‌ و مقاطع‌ بالاتر مطرح‌ می‌شود و در مقطع‌ کاردانی‌ که‌ جنبه‌ کاربردی‌ دارد، آنچه‌ مهم‌ است‌ علاقه‌مندی‌ به‌ حفظ‌ بهداشت‌ محیط‌ و آموزش‌ این‌ مسأله‌ به‌ عموم‌ مردم‌ است.گفتنی‌ است‌ که‌ رشته‌ بهداشت‌ محیط‌ ابتدا در مقطع‌ کاردانی‌ دانشجو می‌پذیرد‌ اما دانشجویان‌ می‌توانند تا مقطع‌ دکترا در کشور ادامه‌ تحصیل‌ دهند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
اگر جامعه‌ و حکومت‌ به‌ بهداشت‌ و سلامتی‌ اهمیت‌ دهد، فرصت‌های‌ شغلی‌ این‌ رشته‌ بسیار زیاد خواهد بود چون‌ هر جا انسان‌ وجود داشته‌ باشد، برای‌ حفظ‌ سلامت‌ او، متخصصان‌ این‌ رشته‌ باید حضور داشته‌ باشند، اما متأسفانه‌ در کشور ما توانمندی‌های‌ متخصصان‌ بهداشت‌ محیط‌ ناشناخته‌ مانده‌ و از همین‌رو فرصت‌های‌ شغلی‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ به‌ طور کاذب‌ کم‌ شده‌ است‌.با این‌ وجود یک‌ فارغ‌التحصیل‌ توانمند بهداشت‌ محیط‌ در مقطع‌ کاردانی‌ می‌تواند در وزارت‌ بهداشت‌ – درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ و در مقطع‌ کارشناسی‌ در شهرداری‌ها، سازمان‌ آب‌ و فاضلاب‌، شرکت‌های‌ خصوصی‌ طراحی‌ تصفیه‌خانه‌ آب‌ و فاضلاب‌ و سازمان‌ حفظ‌ محیط‌زیست‌ فرصت‌های‌ شغلی‌ مناسبی‌ داشته‌ باشد.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌ و اصلی‌ :
فیزیک‌ عمومی‌، شیمی‌ عمومی‌، آمار حیاتی‌ مقدماتی‌، اصول‌ هیدرولیک‌، نقشه‌برداری‌، آموزش‌ بهداشت‌، پاتوبیولوژی‌، اپیدمیولوژی‌ بیماری‌های‌ واگیر، جامعه‌شناسی‌ شهری‌ و روستایی‌، نظام‌ عرضه‌ خدمات‌ بهداشتی‌ و درمانی‌.
دروس‌ تخصصی‌ :
شیمی‌ و میکروبیولوژی‌ آب‌ و فاضلاب‌ ، کارگاه‌ لوله‌کشی‌ آب‌ و فاضلاب‌، اصول‌ تصفیه‌ و بهسازی‌ منابع‌ آب‌، دفع‌ فاضلاب‌ در اجتماعات‌ کوچک‌، کاربرد موتور تلمبه‌ در تأسیسات‌ آب‌ و فاضلاب‌، کارگاه‌ نصب‌ و راه‌اندازی‌ و تعمیر موتور تلمبه‌ها، حفاری‌ و بهره‌برداری‌ از چاه‌ ، اصول‌ بهداشت‌ هوا، بهداشت‌ مواد غذایی‌، بهداشت‌ مسکن‌ و اماکن‌ عمومی‌، گندزداها، آشنایی‌ با پرتوهاو پرتوزاها، کاربرد سموم‌ و ناقلین‌ ، بهداشت‌ حرفه‌ای‌ ، اقدامات‌ بهداشتی‌ در شرایط‌ اضطراری‌ ، بهره‌برداری‌ و نگهداری‌ تأسیسات‌ آب‌ و فاضلاب‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌.

*********************************************************************************************************
آشنایی با رشته بهداشت حرفه ای
در دنیای امروز انسان‌ها مجبورند در تلاش معاش؛ با مشکلات گوناگون دست و پنجه نرم کرده و خطرات فراوانی را که خود ناشی از پیشرفت علم و تکنولوژی است، به جان بخرند. این خطرات، تعداد عوامل تهدید کننده سلامتی را افزایش داده است و در نیتجه بر تعداد بیمار‌های شغلی و مخاطرات حرفه‌ای نیز روز به روز افزوده می‌شود. برای مثال کارگری که در واحد صنعتی با جیوه یا سرب سر و کار دارد، ممکن است دچار مسمومیت حاد شده یا به یک بیماری مزمن دچار گردد.کارکنان مشاغل اداری نیز گاه به علت بی‌حرکتی، کار کردن در نور ضعیف، مکان‌های غیر بهداشتی و مرطوب یا به علت تماس با دستگاه‌های الکترونیکی ممکن است سلامت خود را به خطر اندازند. حتی گاهی اوقات شرایط محیط کار به اندازه‌ای سخت و ناگوار است که اگر دانش بشری کمک نکرده و مشکلات را همواره نسازد، زندگی در آن شرایط غیر ممکن می‌گردد. تا جایی که در عصر حاضر حوادث پس از بیماری‌های قلب و عروق و سرطان سومین علت اصلی مرگ و میر در کشورهای صنعتی است.از سوی دیگر، حوادث ناشی از کار، هزینه‌های بسیاری را بر دوش اقتصاد ملی هر کشور می‌گذارد به همین دلیل حفظ سلامت کارگران که عظیم‌ترین قشر هر جامعه‌ای را تشکیل می‌دهند گذشته از جنبه انسانی آن، هم از نظر مصالح اجتماعی و اقتصادی و هم از نظر تأمین سلامت و فراهم ساختن آسایش و رفاه کارگران و تطبیق وضع کار با مقتضیات جسمی و روانی آنان،‌ یک وظیفه انسانی، یک احتیاج و یک شرط امکان انجام کار و فعالیت ثمر بخش است. کاری مهم و حیاتی که در هر کشوری بر عهده متخصصان بهداشت کار می‌باشد.به عبارت دیگر دانش‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ تلاش‌ می‌کند تا با حذف‌ کردن‌ عوامل‌ خطرزای فیزیکی، شیمیایی، روانی و بیولوژیکی یا کاهش‌ تأثیرات‌ این‌ عوامل‌ از آسیب‌رسی‌ به‌ کارکنان‌ جلوگیری‌ نماید. برای‌ رسیدن‌ به‌ این‌ هدف‌ علم‌ بهداشت‌ دارای‌ سه‌ مرحله‌ مهم‌ و اساسی‌ است‌ که‌ این‌ مراحل‌ عبارتند از: شناسایی‌، ارزیابی‌ و کنترل‌ عوامل‌ خطرزا؛ یعنی‌ متخصص‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ در مرحله‌ اول‌ خطر را شناسایی‌ کرده‌ و پس‌ از شناسایی‌ کامل‌، مقدار خطر را سنجش‌ می‌کند و در مرحله‌ آخر به‌ کنترل‌ عوامل‌ خطرزا می‌پردازد. گفتنی‌ است‌ که‌ مرحله‌ شناسایی‌ خطر در مقطع‌ کاردانی‌، ارزیابی‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ و کنترل‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ ارشد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ آموزش‌ داده‌ می‌شود.برای‌ مثال‌ یک‌ کاردان‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ در کارخانه‌ ریسندگی‌ و بافندگی‌ باید کانون‌های‌ خطر اعم‌ از منابع‌ ایجاد صدای‌ بیش‌ از حد مجاز، نوع‌ مواد شیمیایی‌ خطرناک‌ مورد استفاده‌، نحوه‌ نگهداری‌ مواد خطرناک‌ و طریقه‌ مصرف‌ آنها را شناسایی‌ کند. سپس‌ یک‌ کارشناس‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید تراکم‌ مقدار آلودگی‌ را در یک‌ متر مکعب‌ هوا تعیین‌ نماید و مشخص‌ کند که‌ مقدار آلودگی‌ بالاتر یا پائین‌تر از حد استاندارد است‌ که‌ در این‌ مرحله‌ کارشناس‌ با استفاده‌ از روش‌های‌ آنالیز پیچیده‌ و وسیعی‌ مانند آنالیز رنگ‌سنجی‌، آنالیز دستگاهی‌، گاز فورماتوگرافی‌، اکسپکفوتومتری‌ و روش‌های‌ دیگر ماده‌ شیمیایی‌ مورد نظر را سنجش‌ و مقدار آن‌ را تعیین‌ می‌کند. کارشناس‌ ارشد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ نیز پس‌ از این‌ که‌ عوامل‌ خطرزا شناسایی‌ و ارزیابی‌ شد باید روش‌ یا روش‌هایی‌ را پیشنهاد کند که‌ عوامل‌ زیان‌آور حذف‌ گردد یا کاهش‌ یابد و به‌ اندازه‌ استاندارد برسد. فارغ‌التحصیل‌ دکترا نیز به‌ تدریس‌ و تحقیق‌ در زمینه‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ می‌پردازد. توانایی‌های‌ لازم‌ : در رشته‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ عوامل‌ زیان‌آور مختلفی‌ اعم‌ از شیمیایی‌، فیزیکی‌، بیولوژیکی‌ و روانی‌ وجود دارد. از همین‌ رو دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید در دروس‌ پایه‌ مثل‌ ریاضی‌، فیزیک‌، شیمی‌ و زیست‌شناسی‌ توانمند باشد؛ یعنی‌ برای‌ موفقیت‌ در بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید هم‌ در ریاضی‌ و فیزیک‌ و هم‌ در علوم‌ تجربی‌ پایه‌ای‌ قوی‌ داشت‌. دانشجوی‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید از نظر جسمی‌ نیز سالم‌ باشد تا بتواند در محیط‌های‌ صنعتی‌ فعالیت‌ کند. موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :

وزارتخانه‌های‌ کار، صنایع‌ و معادن‌، جهاد کشاورزی‌، نیرو، بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ از مراکز اصلی‌ جذب‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ هستند. همچنین‌ سازمان‌ها، شرکت‌ها و کارخانه‌های‌ بزرگی‌ مثل‌ شرکت‌ نفت‌، ذوب‌آهن‌، هواپیمایی‌ کشوری‌، ایران‌ خودرو و پلی‌اکریل‌ دارای‌ واحد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ بسیار قوی‌ هستند که‌ در هریک‌ از این‌ واحدها چند کارشناس‌ ارشد، کارشناس‌ و کاردان‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ فعالیت‌ می‌کنند. تا جایی‌ که‌ در حال‌ حاضر بیش‌ از ۵۰ درصد از دانشجویان‌ کارشناسی‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ نیز به‌ طور پاره‌وقت‌ در کارخانجات‌ و سازمان‌های‌ مختلف‌ به‌ عنوان‌ مشاوره‌ بهداشتی‌ فعالیت‌ می‌نمایند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل : دروس‌ اصلی‌ و تخصصی‌ :فیزیک‌ عمومی‌، شیمی‌ تجزیه‌، پاتوبیولوژی‌، بهداشت‌ آب‌، شیمی‌ عمومی‌، فیزیولوژی‌ و تشریح‌، ریاضیات‌ پایه‌ و مقدمات‌ آمار، آموزش‌ بهداشت‌، کمک‌های‌ اولیه‌، بیوشیمی‌، حشره‌شناسی‌ پزشکی‌ و مبارزه‌ با ناقلین‌، شناسایی‌ عوارض‌ شیمیایی‌، دفع‌ مواد زائد صنعتی‌، ایمنی‌ در صنعت‌، اصول‌ تغذیه‌، آمار حیاتی‌ نظری‌، آمار حیاتی‌ عملی‌، شناسایی‌ عوامل‌ فیزیکی‌، تشکیلات‌ و خدمات‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌، مبارزه‌ با آلودگی‌های‌ هوای‌ محیط‌ کار، سم‌شناسی‌ صنعتی‌، آشنایی‌ با کلیات‌ پزشکی‌ و بیماری‌ها حرفه‌ای‌، حوادث‌ ناشی‌ از کار، مهندسی‌ انسانی‌، کارآموزی‌ در عرصه‌اطلاعات بیشتر*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته اعضاء مصنوعی
رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌ یکی‌ از زیرشاخه‌های‌ توانبخشی‌ است‌ که‌ در آن‌ طریقه‌ طراحی‌ و ساخت‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌ براساس‌ اصول‌ مهندسی‌ و منطبق‌ با آناتومی‌ بدن‌ آموزش‌ داده‌ می‌شود. در واقع‌ دروس‌ این‌ رشته‌ مجموعه‌ای‌ از علوم‌ مهندسی‌ و علوم‌ پزشکی‌ است‌.متخصص‌ اعضای‌ مصنوعی‌ در سه‌ زمینه‌ حمایت‌ از اعضای‌ ضعیف‌ و ناتوان‌ بدن‌، ساخت‌ اندام‌ مصنوعی‌ برای‌ عضو از دست‌ رفته‌ و اصلاح‌ ناهنجاری‌ها فعالیت‌ می‌کند و برای‌ به‌ دست‌ آوردن‌ این‌ تخصص‌، دروس‌ پایه‌ مثل‌ آناتومی‌ بدن‌، علل‌ ناهنجاری‌ها و بیماری‌های‌ اندام‌های‌ مورد نظر را مطالعه‌ کرده‌ و سپس‌ نحوه‌ ساخت‌ اُرتزها و پروتزهای‌ مختلف‌ را فرا می‌گیرد.گفتنی‌ است‌ که‌ ارتز وسیله‌ای‌ کمکی‌ است‌ که‌ در موازات‌ اندام‌ فلج‌ یا ضعیف‌ به‌ کار برده‌ شده‌ و به‌ آن‌ کمک‌ می‌کند تا کارایی‌ بهتری‌ داشته‌ باشد و شامل‌ تمام‌ اندام‌ها از جمله‌ اندام‌ تحتانی‌، اندام‌ فوقانی‌، ستون‌ فقرات‌ و سرو گردن‌ می‌شود. پروتز نیز عضو مصنوعی‌ است‌ که‌ جانشین‌ عضو طبیعی‌ شده‌ و در امتداد عضو طبیعی‌ قرار می‌گیرد.برای‌ مثال‌ فردی‌ که‌ دچار بیماری‌ فلج‌ اطفال‌ شده‌ است‌ با استفاده‌ از ارتزهای‌ کمک‌ کننده‌ می‌تواند سرپا ایستاده‌ و به‌ فعالیت‌های‌ زندگی‌ خود به‌ صورت‌ مستقل‌ ادامه‌ دهد.تفاوت این رشته با مهندسی پزشکی در این است که رشته مهندسی پزشکی؛ در زمینه الکترونیک و بیومکانیک کاربردی کل تجهیزات پزشکی فعالیت می‌کند یعنی طراحی یک دستگاه رادیولوژی یا فیزیوتراپی نیز در حیطه کار مهندسی پزشکی قرار می‌گیرد، در حالی که رشته اعضای مصنوعی به طراحی و ساخت وسایل کمکی و اعضای مصنوعی می‌پردازد و اعضای مصنوعی قابل ساخت در این رشته نیز اعضای مصنوعی خارج از بدن مثل دست، پا، چشم و بینی است.از همین جا می‌توان به یکی دیگر از تفاوت‌های موجود بین این دو رشته پی برد چون فارغ‌التحصیل مهندسی پزشکی علاوه بر اعضای مصنوعی خارج از بدن، پروتزهای داخلی مثل قلب مصنوعی یا اعضای پیچیده الکترونیکی و مکانیکی مثل دست سیبرنتیکی را نیز طراحی می‌کند، اما فارغ‌التحصیل اعضای مصنوعی، قطعات ساده‌تری که با ابزار دستی نیز قابل ساخت است مثل پای مصنوعی عادی یا انواع بریس‌ها را طراحی کرده و می‌سازد.
توانایی‌های‌ لازم :
دانشجوی‌ رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌ مثل‌ یک‌ مجسمه‌ساز باید با گچ‌ مجسمه‌سازی‌ کار کند و قالب‌های‌ گچی‌ از پا، دست‌، نیم‌تنه‌ یا سر و گردن‌ بسازد و مثل‌ یک‌ نجار، آهنگر و کفاش‌ باید به‌ جوشکاری‌، تراشکاری‌، ارّه‌کاری‌، فلزکاری‌ و چرم‌کاری‌ بپردازد. به‌ عبارت‌ دیگر متخصص‌ این‌ رشته‌ باید از دست‌هایی‌ توانا برخوردار و به‌ کارهای‌ فنی‌ و صنعتی‌ علاقه‌مند باشد.در ضمن‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید دارای‌ جسم‌ و روحی‌ سالم‌ و توانمند باشد تا در انجام‌ کارهای‌ سنگین‌ این‌ رشته‌ مثل‌ فلزکاری‌ یا کار با گچ‌ و قالب‌های‌ سنگین‌ دچار مشکل‌ نشود و بتواند بعضی‌ از اوقات‌ چهار ساعت‌ سرپا بایستد و کار کند. آمادگی‌ روحی‌ برای‌ برخورد با بیماران‌ و روابط‌ اجتماعی‌ خوب‌ نیز در این‌ رشته‌ بسیار ضروری‌ است‌ چون‌ رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ یک‌ رشته‌ خدماتی‌ است‌ و فارغ‌التحصیل‌ آن‌ باید با دردمندترین‌ اعضای‌ جامعه‌ در ارتباط‌ باشد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ می‌تواند در دو بخش‌ دولتی‌ و خصوصی‌ فعالیت‌ کند که‌ بخش‌ دولتی‌ شامل‌ سازمان‌ بهزیستی‌، هلال‌ احمر، بنیاد جانبازان‌ و بیمارستان‌های‌ دارای‌ مراکز ارتوپدی‌ فنی‌ است‌. اما حیطه‌ اصلی‌ فعالیت‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ بخش‌ خصوصی‌ است‌ چون‌ رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ جزو معدود رشته‌های‌ توانبخشی‌ است‌ که‌ فارغ‌التحصیل آن‌ می‌تواند پس‌ از کسب‌ تجربه‌ لازم‌، مرکز خصوصی‌ دایر کرده‌ و به‌ افراد فلج‌ یا افرادی‌ که‌ انواع‌ بدشکلی‌های‌ مختلف‌ و مشکلات‌ ارتوپدی‌ دارند، افرادی‌ که‌ بیماری‌های‌ ساده‌ مثل‌ صافی‌ کف‌ پا داشته‌ و احتیاج‌ به‌ کفش‌ طبی‌ دارند و‌ کسانی‌ که‌ دچار قطع‌ عضو هستند، خدمات‌ خود را ارائه‌ دهد.در ضمن‌ اگر دانشجویی‌ اهل‌ تحقیق‌ و مطالعه‌ باشد، در این‌ رشته‌ زمینه‌ نوآوری‌ بسیار زیاد است‌. بخصوص‌ در زمینه‌ پروتزهای‌ زیبایی؛‌ یعنی‌ ساخت‌ چشم‌، گوش‌ و بینی‌ مصنوعی‌ که‌ نیروی‌ کار متخصص‌ در ایران‌ بسیار کم‌ است‌.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
آناتومی‌ انسانی‌ ، رسم‌ فنی‌ ، کمک‌های‌ اولیه‌ ، ایمنی‌ و پیشگیری‌ از سوانح‌ در کارگاه‌، ریاضیات‌ پایه‌ و مقدمات‌ آمار، تکنیک‌های‌ فلزکاری‌ ، تکنیک‌ ارتوپدی‌ فنی‌ ، اصول‌ توانبخشی‌ ، خواص‌ مواد (علوم‌ فلزات‌)، خواص‌ مواد (مواد مصنوعی‌)، بهداشت‌ عمومی‌ ، ارتوپدی‌ ، مکانیک‌، تکنولوژی‌ چوب‌ ، تکنیک‌ قطعه‌سازی‌، تئوری‌ پروتز ، تئوری‌ ارتز ، مدیریت‌ صنعتی‌، روانشناسی‌ معلولین‌، آناتومی‌ و فیزیولوژی‌ اعصاب‌ ، فیزیک‌ ، تکنولوژی‌ درودگری‌ ، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ ارتزهای‌ اندام‌ فوقانی‌ ، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ پروتزهای‌ زیرزانو، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ ارتزهای‌ اندام‌ تحتانی‌، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ ارتزهای‌ ستون‌ فقرات‌، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ پروتزهای‌ اندام‌ فوقانی‌، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ پروتزهای‌ بالای‌ زانو، اصول‌ فیزیوتراپی‌ و کاردرمانی‌، ارزشیابی‌ واندازه‌گیری‌ عضلات‌، آناتومی‌ سطحی‌ ، مقاومت‌ مصالح‌ ، اصطلاحات‌ پزشکی‌ ، رادیولوژی‌ ، تکنیک‌ چرمکاری‌ ، آمار و روش‌ تحقیق‌، مدیریت‌ مرکز ارتوپدی‌ فنی‌، نورولوژی‌ ، کینزیولوژی‌ وبیومکانیک‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ زیرزانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ پا، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ بالای‌ زانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ ستون‌ فقرات‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ اندام‌ فوقانی‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ مچ‌ پا و پنجه‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ زیرآرنج‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ بالای‌ آرنج‌، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ زیرزانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ بالای‌ زانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ لگن‌.
*********************************************************************************************************
آشنایی با رشته رادیولوژی

با تولد این تکنولوژی، بشر از پوست و گوشت گذشت و به اعماق شگفت‌انگیز بدن انسان راه یافت و توانست اجزای بدن را بیشتر در معرض دید و بررسی قراردهد.سخن از دانش‌ رادیولوژی تشخیصی است که در سال‌های اخیر بسرعت پیشرفت کرده و امکانات تشخیص پزشکی را به طور غیرقابل تصوری به پیش رانده است. بی‌شک به کارگیری این دانش‌، نیاز به تخصص ویژه‌ دارد؛ تخصصی که در رشته تکنولوژی پرتوشناسی آموزش داده می‌شود. به عبارت دیگر، رشته تکنولوژی پرتوشناسی، نحوه تصویربرداری از اعضای مختلف بدن را برای تشخیص پزشکی آموزش می‌دهد.دانشجویان این رشته در ابتدا دروس پایه از قبیل فیزیک، آناتومی و فیزیولوژی را مطالعه می‌کنند و سپس دروس تخصصی تصویربرداری پزشکی را می‌آموزند و در همین زمینه با دستگاه‌های تصویربرداری و نحوه کارشان آشنا می‌شوند و پس از ۲ سال می‌توانند به عنوان کاردان تصویربرداری، در بخش‌های رادیولوژی شروع به کار کنند.گفتنی است که اگر مسؤول تکنولوژی رادیولوژی، آموزش لازم را ندیده باشد علاوه بر اینکه پرتوگیری بیمار را بالا می‌برد و به او آسیب می‌رساند، تصاویر مناسبی نیز از اعضای بدن تهیه نمی‌کند. در نتیجه، دکتر رادیولوژیست نمی‌تواند تفسیر مناسبی از تصاویر داشته و از روی آنها تشخیص پزشکی دهد.تفاوت توانمندی‌های کاردان و کارشناس این رشته نیز در آن است که در تکنولوژی پرتوشناسی از دستگاه‌های متفاوتی استفاده می‌شود و از اعضای مختلف بدن تصویربرداری می‌گردد. برخی از این تصویربرداری‌ها ساده است؛ مثل تصویربرداری از دست، پا و انگشتان، اما برخی از تصویربرداری‌ها تداخلی است؛ مثل تصویربرداری از سیستم‌ گوارش، عروق و ادرار که این‌گونه‌ تصویربرداری‌ها، اختصاصی و نسبتاً دشوار می‌باشد و نیاز به دانش ویژه دارد. در این میان تصویربرداری‌های ساده بر عهده فارغ‌التحصیلان کاردانی و تصویربرداری‌های تخصصی و کار با دستگاه‌های M.R.I و C.P بر عهده فارغ‌التحصیلان کارشناسی است.


توانایی‌های لازم :

کار رادیولوژیست، یک کار بیمارستانی است. از همین رو دانشجوی این رشته باید حس کار در بیمارستان و با بیماران را داشته باشد. همچنین باید بتواند درس‌هایی را که در طول تحصیل به صورت تئوری فرا گرفته، در کار عملی مورد استفاده قرار دهد و در نهایت لازم است که در درس‌های زیست‌شناسی، ریاضی و فیزیک توانمند باشد. تسلط به درس‌های ریاضی و فزیک تا جایی مهم است که برخی از استادان رادیولوژی معتقدند که دانشجوی این رشته باید از بین داوطلبان گروه آزمایشی ریاضی و فنی انتخاب گردد. زیرا بدون آگاهی از اصول فیزیک که بر مبنای آن، کار تصویر‌برداری انجام می‌گیرد، امکان اشتباه در این کار وجود دارد.
موقعیت شغلی در ایران :
کار رادیولوژیست در مقطع کاردانی و کارشناسی یک کار اجرایی است. البته کاردان این رشته بیشتر تصویربرداری ساده مثل تصویربرداری از دست، پا و انگشتان را انجام می‌دهد و کارشناسان این رشته تصویربرداری اختصاصی یا تصویربرداری تداخلی مانند تصویربرداری از دستگاه گوارش یا عروق را بر عهده دارند. در ضمن کار با دستگاه‌هایی مثل توموگرافی و MRI در محدوده فعالیت کارشناس این رشته است.در کل فارغ‌التحصیلان کاردانی این رشته در مؤسسه‌های تصویرنگاری و بیمارستان‌ها می‌توانند به عنوان مسؤول آماده‌سازی دستگاه‌های مختلف رادیوگرافی، انجام عمل رادیولوژی، ظهور و ثبت کلیشه‌های رادیوگرافی فعالیت کنند.


درس‌های این رشته در طول تحصیل:

دروس پایه:
فیزیک عمومی، تشریح، فیزیولوژی انسان، بهداشت عمومی
دروس اصلی:
کمک‌های اولیه و مراقبت از بیمار در بخش پرتوشناسی، تشریح استخوان و مفاصل، اصطلاحات پرتوشناسی و ترمینولوژی پزشکی.
دروس تخصصی:
فیزیک پرتوها، فیزیک پرتوشناسی تشخصیص، رادیوبیولوژی و حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز، روش‌های پرتوگاری، رادیوگرافی با ماده حاجب، اصول تاریکخانه، اصول نگهداری و تعمیرات مقدماتی دستگاه‌های پرتوشناسی، ارزیابی تکنیکی فیلم‌های پرتونگاری، کارآموزی بیمارستانی

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته مدارک پزشکی

در دنیا ۱۲۰ میلیون نفر و در ایران بیش از یک میلیون نفر به تنبلی چشم مبتلا هستند. این بیماری در صورتی که قبل از ۵ سالگی تشخیص داده شده و درمان شود، کاملاً بهبود می‌یابد اما عدم تشخیص و درمان به موقع آن، می‌تواند منجر به ضعف شدید یک یا هر دو چشم و حتی نابینایی گردد.

از همین رو سازمان بهزیستی کشور به یاری مهد کودک‌های سراسر کشور از سال ۷۸ طرح پیشگیری از تنبلی چشم را به اجرا در آورده است.وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اطلاع از آمار گسترده تعداد افراد مبتلا به بیماری تنبلی چشم، طرح پیشگیری از این بیماری را ارائه داد.

به عبارت دیگر پایه هر طرح، تحقیق و پژوهش پزشکی؛ اطلاعات و آمار بهداشتی ـ درمانی است. به همین دلیل امروزه در کشورهای پیشرفته و در حال رشد دنیا برای جمع‌آوری علمی داده‌های بهداشتی ـ درمانی، پردازش یا پروردن این داده‌ها و سازماندهی، توزیع و حفاظت از آنها، رشته مدیریت اطلاعات بهداشتی ـ درمانی مطرح شده است.

رشته‌ای که فارغ‌التحصیلان آن به عنوان بازوهایی توانمند، ناب‌ترین اطلاعات را در اختیار سیاستگذاران و برنامه‌ریزان نظام بهداشتی ـ‌ درمانی یک کشور قرار می‌دهند.این رشته در دانشگاه‌ها و مرکز آموزش عالی کشور ما به نام رشته مدارک پزشکی در مقطع کاردانی دانشجو می‌پذیرد و فارغ‌التحصیلان آن می‌توانند به طور ناپیوسته تا مقطع دکترا نیز ادامه تحصیل دهند.

رشته‌ مدارک‌ پزشکی‌ رشته‌ای‌ علمی‌ ـ اطلاعاتی‌ است‌ و قلمرو بحث‌ آن‌ اطلاعات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ می‌باشد و متخصصان‌ آن‌ نیز مدیران‌ اطلاعات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ کشور هستند؛ یعنی‌ یک‌ دانشجوی‌ مدارک‌ پزشکی‌ با مطالعه‌ دروسی‌ مانند طبقه‌بندی‌ یا کُدگذاری‌ بین‌المللی‌ بیماری‌ها، بایگانی‌ مدارک‌ پزشکی‌، کلیات‌ پزشکی‌، آشنایی‌ با اصطلاحات‌ پزشکی‌، آمار و کامپیوتر، خود را آماده‌ می‌کند تا اطلاعات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ را به خوبی‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ کرده‌ و سپس‌ برای‌ برنامه‌ریزی‌های‌ نظام‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ در اختیار مدیر یک‌ بیمارستان‌ یا مدیران‌ کلان‌ کشور قرار دهد.
توانایی‌های‌ لازم :
آمار به ویژه‌ آمار حیاتی‌ در رشته‌ مدارک‌ پزشکی‌ از اهمیت‌ بسیاری‌ برخوردار است‌. به‌ همین‌ دلیل‌ دانشجوی‌ مدارک‌ پزشکی‌ باید در درس‌ ریاضی‌ و آمار قوی‌ بوده‌ و همچنین‌ به‌ زبان‌ انگلیسی‌ مسلط‌ باشد.در ضمن‌ دانشجو باید به‌ زیست‌شناسی‌ علاقه‌مند باشد چون‌ در نهایت‌ پرونده‌های‌ بیماران‌ را که‌ در آنها اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ نوع‌ بیماری‌ و نحوه‌ درمان‌ یا پیشرفت‌ بیماری‌ درج‌ شده‌ است‌، تجزیه‌ و تحلیل‌ می‌کند.
موقعیت‌های‌ شغلی‌ در ایران :
در هر بیمارستان‌ یا مرکز خدماتی‌ ـ درمانی،‌ بخشی‌ به‌ نام‌ بخش‌ مدارک‌ پزشکی‌ وجود دارد که‌ دارای‌ ۴ واحد آمار بیمارستانی‌، پذیرش‌، بایگانی‌ مدارک‌ پزشکی‌ و واحد کُدگذاری‌ بیماری‌ها است‌ و مسؤول‌ این‌ بخش‌ و کارکنان‌ آن‌ باید فارغ‌التحصیل‌ رشته‌ مدارک‌ پزشکی‌ باشند.

فارغ‌التحصیلان‌ مدارک‌ پزشکی‌ در مقطع‌ کاردانی‌ فعالیت‌های‌ مربوط‌ به‌ واحدهای‌ پذیرش‌، آمار، کدگذاری‌ و ذخیره‌ و بازیابی‌ پرونده‌های‌ پزشکی‌ بیمارستان‌ را انجام‌ می‌دهند و کارشناسان‌ این‌ رشته‌ نیز مدیریت‌ هریک‌ از واحدهای‌ یاد شده‌ یا مدیریت‌ بخش‌ مدارک‌ پزشکی‌ بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی‌ ـ درمانی‌ را برعهده‌ می‌گیرند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
بهداشت‌ محیط‌ بیمارستان‌، فیزیولوژی‌، آشنایی‌ با باکتری‌، ویروس‌، قارچ‌ و انگل‌، اخلاق‌ و مقررات‌ حرفه‌ای‌، روانشناسی‌ مقدماتی‌ و روابط‌ انسانی‌، ریاضیات‌ پایه‌، آناتومی‌.
دروس‌ اصلی‌:
کلیات‌ پزشکی‌، اصطلاحات‌ پزشکی‌، زبان‌ اختصاصی‌، اصول‌ مدیریت‌ بیمارستانی‌، مددکاری‌ اجتماعی‌، کامپیوتر و کاربرد آن‌، ماشین‌نویسی‌ عملی‌ و نظری‌.
دروس‌ تخصصی‌:
کُدگذاری‌ بیماری‌ها، مدارک‌ پزشکی‌، آمار حیاتی‌ مقدماتی‌، شاخص‌های‌ بهداشتی‌ و آمار بیمارستانی‌، اصول‌ و روش‌های‌ بایگانی‌، بایگانی‌ پزشکی‌، کارآموزی‌ در عرصه‌.

*********************************************************************************************************
آشنایی با رشته کار درمانی

آیا می‌دانید که ۱ تا ۳ درصد کودکان ایرانی با مشکل حرکتی به دنیا می‌آیند؟ کودکانی که حتی در سنین ۳ یا ۴ سالگی نیز نمی‌توانند سینه‌خیز یا چهار دست و پا راه بروند.آیا می‌دانید که تعداد قابل توجهی از بیماران بعد از عمل جراحی نمی‌توانند با شغل سابقشان تطبیق یافته و بازدهی قبلی را داشته باشند؟ و آیا می‌دانید که بسیاری از بیماران روانی پس از درمان نمی‌توانند به زندگی اجتماعی برگشته و در حد سایر افراد جامعه فعالیت کنند؟چه باید کرد؟ ‌آیا می‌توان با فیزیوتراپی مشکلات فوق را حل کرد و یا برای بهبود اختلالات فوق باید از روان‌درمانی کمک گرفت؟متخصان کاردرمانی معتقدند که بهترین راه درمان مشکلات و اختلالات یاد شده، استفاده از روش کاردرمانی است زیرا یک کار درمان در دو حیطه روانی و جسمانی به معالجه اختلالات مورد نظر می‌پردازد.در واقع کاردرمانی‌ تنها رشته‌ علوم‌ توانبخشی‌ در مقطع‌ لیسانس‌ است‌ که‌ به‌ درمان‌ اختلالات‌ در حیطه‌ جسمانی‌ و حیطه‌ روانی‌ می‌پردازد. این‌ رشته‌ به‌ عنوان‌ یک‌ رشته‌ کُل‌نگر، تمامی‌ ابعاد یک‌ بیماری‌ و تأثیرات‌ جانبی‌ آن‌ را به‌ روی‌ زندگی‌ شخصی‌ و اجتماعی‌ در نظر گرفته‌ و با ارائه‌ تکنیک‌های‌ درمانی‌ مناسب‌، ضمن‌ در نظر گرفتن‌ علائق‌ و انگیزه‌ فرد، او را به‌ سوی‌ فعالیت‌ روزانه‌ مستقل‌ سوق‌ می‌دهد. متخصصان‌ کاردرمانی‌ با تسلط‌ کافی‌ بر علوم‌ مختلف‌ فیزیولوژیکی‌، آناتومیکی‌ و روانشناختی‌، یک‌ برنامه‌ جامع‌ درمانی‌ را به‌ بیماران‌ ارائه‌ می‌دهند؛ یعنی‌ در کاردرمانی‌، تمرکز درمان‌ فقط‌ روی‌ بیماری‌ نیست‌، بلکه‌ تمامی‌ ابعاد زندگی‌ فرد، مورد بررسی‌ قرار می‌گیرد. گفتنی‌ است‌ که‌ هدف‌ این‌ رشته‌ به‌ حداکثر رساندن‌ استقلال‌ افراد بیمار و ناتوان‌ در انجام‌ کارهای‌ روزمره‌ و فعالیت‌های‌ اجتماعی‌ و همچنین‌ آمادگی‌ برای‌ آموزش‌ حرفه‌ای‌ است‌.

توانایی‌های‌ لازم :
یک‌ کاردرمانگر باید انگیزه‌ای‌ قوی‌ داشته‌ باشد تا بتواند با بیمارانی‌ که‌ دارای‌ معلولیت‌های‌ مختلف‌ هستند، ارتباط‌ برقرار کرده‌ و آنها را به‌ خوبی‌ درمان‌ کند. مهمترین‌ ویژگی‌ یک‌ کاردرمانگر، علاقه‌ به‌ انسان‌ها است‌. اگر متخصص‌ این‌ رشته‌ به‌ کار خود و مردم‌ علاقه‌مند نبوده‌ و صبر و حوصله‌ نداشته‌ باشد، موفق‌ به‌ درمان‌ بیماران‌ مورد نظر نخواهد شد. برخی‌ از استادان‌ این‌ رشته‌ نیز اولین‌ و مهمترین‌ ویژگی‌ دانشجوی‌ کاردرمانی‌ را داشتن‌ توانایی‌ جسمی‌ و روحی‌ خوب‌ می‌دانند و این‌ که‌ بتواند با درایت‌، ابتکار عمل‌ و خلاقیت‌، درمان‌ مؤثرتری‌ را ارائه‌ بدهد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
کشور ما با کمبود متخصص‌ این‌ رشته‌ روبرو است‌ و هر ساله‌ بیمارستان‌ها، کلینیک‌های‌ توانبخشی‌ سازمان‌ بهزیستی‌ کشور و هلال‌ احمر برای‌ جذب‌ فارغ‌التحصیلان‌ کاردرمانی‌ اعلام‌ نیاز می‌کنند. همچنین‌ فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ می‌تواند با مجوز وزارت‌ بهداشت‌ و درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ و سازمان‌ بهزیستی‌ اقدام‌ به‌ تأسیس‌ کلینیک‌ خصوصی‌ شبانه‌روزی‌ کند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :

دروس‌ پایه‌:
آناتومی‌ (سر و گردن‌ و تنه‌، اندام‌ فوقانی‌، تحتانی‌، سطحی‌، اعصاب‌) ، استخوان‌شناسی‌، روانشناسی‌ عمومی‌، روانپزشکی‌ عمومی‌، رشد روانی‌ ـ حرکتی‌، بیماری‌های‌ داخلی‌.

دروس‌ تخصصی‌:
آشنایی‌ با اصول‌ توانبخشی‌ و طب‌ فیزیکی‌، واحد رادیولوژی‌، کاردرمانی‌ در بیماری‌های‌ مغز و اعصاب‌ ، کاردرمانی‌ در بیماری‌های‌ ارتوپدی‌، کاردرمانی‌ در بیماری‌های‌ روماتولوژی‌ ، کینزیولوژی‌ و بیومکانیک‌، تکنیک‌های‌ حرکت‌ درمانی‌، کاردرمانی‌ در بیماری‌های‌ کودکان‌ ، ارزشیابی‌ و اندازه‌گیری‌ قدرت‌ عضلانی‌، کارآموزی‌ بالینی‌، زبان‌ تخصصی‌.

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته مددکاری اجتماعی

وقتی سخن از مددکاری می‌شود بسیاری از افراد به یاد زندان‌ها یا پرورشگاه‌ها می‌افتند که در آنجا افرادی به نام مددکار در دفتر یا واحد مددکاری فعالیت می‌کنند. اما حرفه مددکاری به فعالیت در دو مکان فوق محدود نمی‌شود. بلکه مددکاری اجتماعی، یکی از رشته‌های کاربردی است که فارغ‌التحصیل آن باید بتواند در مراکز مختلف با استفاده از روش‌ها و تکنیک‌هایی که آموزش دیده است، وارد زندگی انسان‌هایی شود که به هر دلیل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و خانوادگی دچار مشکل بوده و نمی‌توانند مشکل خود را به تنهایی حل کنند یا منشأ مشکل خویش را تشخیص بدهند.

در واقع این افراد می‌توانند به یاری مددکارمشکل خویش را شناخته وحل نمایند. بنابراین اگر بخواهیم این رشته را به طور خلاصه معرفی کنیم، باید بگوییم که هدف رشته مددکاری این است که به افراد نیازمند به خدمات اجتماعی کمک کند تا خود را بیابند، مشکل خویش را بشناسند و سپس راه حل آن را پیدا کنند.

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :

دروس‌ پایه‌ و اصلی‌ :

مبانی‌ جامعه‌شناسی‌ ، خدمات‌ اجتماعی‌ و تعاون‌ در اسلام‌، مبانی‌ روانشناسی‌، ریاضیات‌ پایه‌، مبانی‌ مددکاری‌، آمار مقدماتی‌، مبانی‌ رفاه‌ اجتماعی‌، مبانی جمعیت‌شناسی‌، مبانی‌ مردم‌شناسی‌، کاربرد آمار در خدمات‌ اجتماعی‌، اصول‌ علم‌ اقتصاد، کلیات‌ حقوق‌، مبانی‌ مدیریت‌، اصول‌ علم‌ سیاست‌، اصول‌ توانبخشی‌، روانشناسی‌ اجتماعی‌، نظریه‌های‌ جامعه‌شناسی‌، روش‌ تحلیل‌ جمعیت‌، روش‌ تحقیق‌ در خدمات‌ اجتماعی‌ (عملی‌)، نهاد خانواده‌، آسیب‌شناسی‌ اجتماعی‌، حقوق‌ خانواده‌ و کار، جامعه‌شناسی‌ روستایی‌، بهداشت‌ خانواده‌، جامعه‌شناسی‌ شهری‌ و توسعه‌، بهداشت‌ روانی‌، بررسی‌ مسایل‌ اجتماعی‌ ایران‌، مدیریت‌ مؤسسات‌ خدمات‌ اجتماعی‌، کلیات‌ برنامه‌ریزی‌ اقتصادی‌ و تجاری‌.

دروس‌ تخصصی :

مددکاری‌ فردی‌ ، آشنایی‌ با روش‌های‌ مددکاری‌، پویایی‌ گروهی‌، مددکاری‌ گروهی‌، توانبخشی‌ گروه‌های‌ خاص‌، کارورزی‌ مددکاری‌ فردی‌ ، روانشناسی‌ کودک‌ و نوجوان‌، مشاوره‌ و مددکاری‌، مددکاری‌ جامعه‌ای‌ ، روانشناسی‌ مرضی‌، کارورزی‌ در مددکاری‌ گروهی‌ ، تغذیه‌، کارورزی‌ مددکاری‌ جامعه‌ ، اقتصاد ایران‌، پروژه‌ تحقیقاتی‌ ، سرپرستی‌ در خدمات‌ اجتماعی‌.

توانایی‌های‌ لازم :

یک‌ مددکار باید دارای‌ توانمندی‌های‌ روحی‌ خاصی‌ باشد؛ یعنی باید روحیه‌ای‌ قوی‌ داشته‌ باشد تا بتواند مشکلات‌ و معضلاتی‌ را که‌ در زندگی‌ انسان‌ها می‌بیند، تحمل‌ کند پس‌ باید پذیرفت‌ که‌ افراد زودرنج‌ و بسیار حساس‌ و عاطفی‌ به‌ درد این‌ رشته‌ نمی‌خورند. در ضمن‌ یک‌ مددکار نباید در گفتگو و ارتباط‌ برقرار کردن‌ با دیگران‌ دچار مشکل‌ شود و در نهایت‌ یک‌ مددکار باید خود را به‌ خوبی‌ بشناسد چون‌ اگر خود را نشناسد، نمی‌تواند به‌ دیگری‌ شناخت‌ بدهد و او را کمک‌ کند.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :

رشته‌ مددکاری‌ از جمله رشته‌هایی‌ است‌ که‌ داوطلبان‌ هر سه‌ گروه‌ آزمایشی‌ علوم‌ ریاضی‌ و فنی‌، علوم‌ تجربی‌ و علوم‌ انسانی‌ می‌توانند آن‌ را انتخاب‌ کنند همچنین‌ دانشجویان‌ این‌ رشته‌ باید در دوران‌ تحصیل‌ ۲۴ واحد کارورزی‌ و پس‌ از فارغ‌التحصیلی‌ ۲ سال‌ طرح‌ بگذرانند. این‌ دو ویژگی‌ رشته‌ فوق‌ را متمایز ساخته‌ است‌، چرا که‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ به‌ دلیل‌ تجربه‌ ناشی‌ از ۲۴ واحد کارورزی‌ در ۶ واحد مستقل‌ و ۲ سال‌ طرح‌ در سازمان‌ها و مؤسسه‌های‌ دولتی‌، از موقعیت‌ شغلی‌ مناسبی‌ برخوردار هستند. در واقع‌ هر جایی‌ که‌ اداره‌ رفاه‌ یا امور اجتماعی‌ هست‌، مددکار اجتماعی‌ می‌تواند در آنجا حضور داشته‌ و مسؤولیتی‌ را بر عهده‌ بگیرد. در نتیجه‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ مشکل‌ اشتغال‌ ندارند. اما با وجود مزیت‌های‌ این‌ رشته،‌ باید پذیرفت‌ که‌ رشته‌ مددکاری‌ با مشکلاتی‌ نیز گریبانگیر است‌ که‌ در این‌ میان‌ گمنام‌ بودن‌ رشته‌ مددکاری‌ در جامعه‌ و حتی‌ در بین‌ جوانان‌ و داوطلبان‌ کنکور مشکل‌ بسیار بزرگی‌ است‌.

********************************************************************************************************

آشنایی با رشته روانشناسی

رشته‌ای کاملاً کاربردی و البته منزوی و متاسفانه به باور بعضی‌ غیر ضروری! زندگی یعنی نحوه درک و فهم ما از محیط و عکس‌العمل و رفتار ما در برابر آن.

روانشناس به بررسی نحوه ادراک محیط توسط موجود زنده یعنی ما دانش‌آموزان از محیط خود و چگونگی رفتار ما در شرایط خاص می پردازد.گرچه موجود زنده شامل غیر انسان نیز می‌شود ولی هدف اصلی این رشته بررسی وضعیت انسان است.

تعریف

روانشناسی، علم کاربردی مطالعه رفتار و فرایندهای ذهنی بر اساس یافته‌های علمی و تحقیق شده می‌باشد. رفتار به فعالیت‌ها و اعمالی اشاره دارد که قابل مشاهده و قابل اندازه گیری می‌باشند، مانند صحبت کردن و راه رفتن، اما فرایندهای ذهنی به اعمال و فرایند‌هایی اشاره دارد که به صورت مستقیم قابل دیدن و درک کردن نیست و نمود آنها را می‌توان در رفتار و دیگر فرایند‌ها مشاهده کرد، مانند تفکر و یا هیجان و ترس. امروزه، روانشناسی از سنین خردسالی و نوجوانی گذشته و پا به مرحله جوانی و بزرگسالی گذاشته است و به درجه‎ای از ثبات و استحکام رسیده است (شاملو، ۱۳۷۰).

روانشناسی

روانشناسی با در نظر گرفتن نیازهای طبیعی انسان و درک روح زمان ، به عنوان پرچمدار مطالعه پیچیدگی‎های بشر امروز است. در یک تعریف ساختار شکن از روان شناسی، «روان شناسی عبارت از کشف دروغهایی است که به خود می گوییم و همچنین تعیین حد و مرز راست هاست» در این تعریف انسان موجودی است که نخست باید خود را فتح کند. در نتیجه صداقت تمام عیار با خود پایه روان شناسی است. این تعریف روان شناسی را با خود شناسی پیوند می زند.

گرایشها

روانشناسی رشته نسبتا جدیدی است که هنوز مراحل تکاملی را می گذراند. با وجودی که انجمن روان شناسی آمریکا تا کنون ۵۳ زمینه مختلف روانشناسی را شناسایی کرده است، اما به دلیل تنوع رفتارهای انسانی، زمینه های تازه به طور مستمر در حال پدید آمدن هستند.

به دلیل آنکه روانشناسی با موضوعات دیگری از قبیل زیست شناسی، فلسفه، انسان شناسی و جامعه شناسی نیز ارتباط دارد، شاخه های جدید پژوهشی و کاربردی به طور مستمر در حال شکل گیری است.

برخی از رشته های روانشناسی هم اکنون کاملا جا افتاده اند و بسیاری از دانشگاه ها به ارائه دوره های آموزشی و مدرک دانشگاهی در آنها می پردازند.

این رشته ها شامل موارد زیر است:

روانشناسی کودکان استثنایی:

شاخه‌ای از دانش روانشناسی است که به تعریف کلیه مسایل مربوط به کودکان استثنایی از گستره کودکان تیزهوش تا کودکان عقب مانده ذهنی، کودکان نابینا و کم بینا، کودکان ناشنوا و کم شنوا، کودکان دارای ناتوانی های تکلمی، و کودکان دارای ناتوانی های حرکتی و ذهنی، و تمامی امور و تعاریف مربوط به پیشگیری و شناخت و آموزش این کودکان می‌پردازد.

روانشناسی بالینی:

روانشناسی بالینی شاخه‌ای از روان‌شناسی است که به درک، پیش بینی و درمان نابهنجاری، ناتوانی و آشفتگی‌های شناختی، هیجانی، زیست شناختی، روان شناختی، اجتماعی و رفتاری کمک می‌کند و در گستره وسیعی از جمعیتهای در جستجوی درمان کاربرد دارد. نقش‌های شش گانه آن عبارت است از: ارزیابی و تشخیص، مداخله و درمان، مشاوره، آموزش و نظارت بر کار رواندرمانگر‌ها، پژوهش و مدیریت. غالب کارهای روانشناس بالینی در راستای درمان و تشخیص، آموزش و پژوهش است.

زیست روانشناسی:

زیست روان‌شناسی شاخه‌ای از روان‌شناسی است که به تحلیل چگونگی تاثیر مغز و انتقال دهنده‌های عصبی بر رفتارها، افکار و احساسات می‌پردازد. این رشته را می‌توان به صورت ترکیبی از روان‌شناسی پایه و علم اعصاب در نظر گرفت. این رشته با نام‌های دیگری چون روان‌شناسی زیست شناختی، روان‌شناسی فیزیولوژیک و علم اعصاب رفتاری نیز شناخته می‌شود. زیست روان‌شناسان به بررسی چگونگی تعامل فرایندهای زیست‌شناختی با هیجانات، شناخت‌ها و سایر فرایندهای ذهنی می‌پردازند. رشته زیست روان‌شناسی با رشته‌های دیگری چون روان‌شناسی تطبیقی و روان‌شناسی تکاملی ارتباط دارد.

روانشناسی رشد:

روانشناسی رشد شاخه‌ای از علم روان‌شناسی ‌است که به توصیف و تبیین تغییرات در طول زندگی فرد می‌پردازد و از رشته‌های مختلف زیست‌شناسی، جامعه‌شناسی، تعلیم و تربیت و پزشکی کمک می‌گیرد. اگر چه روان‌شناسی رشد به تمام مراحل زندگی انسان از تولد تا مرگ می‌پردازد، اما بر کودکی و نوجوانی تأکید دارد.

روانشناسی قانونی:

روانشناسی و پزشکی قانونی در مراحل رشد و تحول خود به اهداف یکدیگر نزدیک شده‌اند. در واقع هر دو رشته با مساله انحراف اجتماعی سر و کار دارند که موجب ایجاد امنیت در جامعه می‌شوند. روانشناسی قانونی به بررسی علل رفتار فردی و تغییر این رفتارها در حیطه قانون می‌پردازد و تلاش می‌کند رفتارهایی که از لحاظ قانونی نابهنجار بشمار می‌روند مورد بررسی و تفحص قرار دهد.

روانشناسی مدرسه:

روانشناسان مدرسه در داخل سیستم آموزشی کار می‌کنند و به دانش‌آموزان در زمینه‌های هیجانی، اجتماعی و تحصیلی کمک می‌کنند. هدف روان‌شناسی مدرسه، همکاری با اولیاء، معلمان و دانش‌آموزان در جهت ایجاد یک محیط آموزشی سالم با تمرکز بر نیازهای دانش‌آموزان است.

روان‌شناسی مدرسه یک حرفه ی نسبتاً جدید است. انجمن ملی روان‌شناسی مدرسه (NASP) در آمریکا در سال ۱۹۶۸ تأسیس شد و این رشته به طور رسمی به عنوان یک تخصص دکتری توسط انجمن روان‌شناسی آمریکا (APA) شناخته شد. در سال ۲۰۰۲، روان‌شناسی مدرسه یکی از ۱۰ حرفه پرطرفدار در آمریکا بوده و تقاضا برای روان‌شناسان مدرسه همچنان رو به افزایش است.

روانشناسی صنعتی-سازمانی:

یکی از شاخه‌های جدید علم ومعرفت که مساله نیروی انسانی ودیگر جنبه‌های مربوط دنیای کار را در کانون توجه خود دارد،روان شناسی صنعتی وسازمانی است. این شاخه از دانش مطالعه علمی رابطه میان انسان ودنیای کار را وجهه همت خود قرار داده است. در واقع ،کاربرد و بسط وگسترش اصول روانشناسی است به مسایلی که انسان در تجارت و صناعت با آنها دست به گریبان است. از آنجا که شاخه روانشناسی صنعتی و سازمانی یکی از شاخه‌های کاربردی و فعال رشته مهم روانشناسی است و همچنین کشور نیز در آستانه توسعه اقتصادی و صنعتی است لذا استفاده از خدمات مشاوره روانشناسی صنعتی و سازمانی یکی از ضروریات دنیای تولید و کار است و بدون این گونه خدمات تولید با کیفیت در دنیای پر رقابت فعلی با مشکل روبروست. خدمات مشاوره‌ای با حل و فصل مشکلات کارکنان در ابعاد مختلف می‌تواند تخصص، انرژی و توان کارکنان را در اختیار اهداف و ماموریت سازمان قرار دهد.

روانشناسی اجتماعی:

روانشناسی اجتماعی مطالعه موضوعات، مشکلات و مسایل مرتبط با روانشناسی و جامعه‌است. روانشناسی اجتماعی، اثرات حضور دیگران را بر رفتار فرد یا رفتار خود را تحت تأثیر گروه مورد بررسی و مطالعه قرار می‌دهد. روشن است که تأثیر دیگران بر فرد مستلزم وجود روابط متقابل بین خود با دیگران است، بنابراین به یک تعریف دیگر روان شناسی اجتماعی به عنوان علم مطالعه رفتار متقابل بین انسان‌ها یا علم مطالعه تعامل انسان‌ها شناخته می‌شود.

روانشناسی در ایران

روانشناسی تحت عنوان علم النفس یا اخلاق ، بیش از هزار سال به عنوان یکی از شاخه‌های اصلی فلسفه در مراکز علمی ایران تدریس شده است. از رازی و ابن سینا و ناصر خسرو تا ملاصدرا کمتر متفکری را سراغ داریم که در آثار خود به این علم نپرداخته است.

به رغم رونق و شکوه آغازین ، تا اوایل دهه ۱۳۴۰ فعالیت چشمگیری در روانشناسی وجود نداشت و این علم یا به عنوان بخشی از برنامه‌های رشته فلسفه و علوم تربیتی و یا به صورت بخشی از دوره‌های تربیت معلم تدریس می‌شد. دهه ۱۳۴۰ را باید دهه گسترش سازمانی روانشناسی در ایران نامید، چون طی این ده سال دوره لیسانس روانشناسی نخست در دانشگاه تهران و بعدها در سایر دانشگاههای ایران تأسیس گردید. در دانشگاه تهران دوره فوق لیسانس روانشناسی بوجود آمد و مؤسسه روانشناسی بنیان گذارده شد. برخی از این تحولات حاصل کوششهای دکتر محمود صناعی بود که در همان دوره پا به صحنه روانشناسی ایران گذاشت. خدمت بزرگ دکتر صناعی ترجمه کتاب اصول روانشناسی در سال ۱۳۴۲ بود.

در سال ۱۳۴۴ دکتر سعید شاملو بنیان گذار روانشناسی بالینی ایران اولین کلینیک مرکز مشاوره و راهنمایی در دانشگاه تهران را تأسیس کرد و بعدها بتدریج چنین مراکزی در دیگر دانشگاهها تأسیس شد. با گسترش دوره‌های روانشناسی در دانشگاههای کشور کوششهای فراوانی در زمینه تألیف و ترجمه مکتب درسی در این رشته به عمل آمد. از آن جمله اصول روانشناسی عمومی (۱۳۴۸) تالیف دکتر سیروس عظیمی ، کلیات روانشناسی علمی (۱۳۴۹) به ترجمه دکتر امیر هوشنگ مهریار و دکتر رضا شاپوریان. اصول روانشناسی (۱۳۵۲) به ترجمه و اقتباس دکتر محمد ساعتچی.

توانایی های لازم:

دانشجویی که بخواهد در رشته روانشناسی پیشرفت کند باید در درجه اول ریاضی خوبی داشته و به خصوص در آمار قوی باشد . چون آمار یکی از سنگ بناهای روانشناسی است . و در درجه دوم ، دانشجوی این رشته باید نسبت به اطراف خود و جامعه خود دید عمیقی داشته‌باشد تا بتواند ظرافتهای رفتاری افراد را درک کرده و در نهایت به ویژگیهای روانی افراد پی ببرد.

موقعیت شغلی در ایران :

امروزه با حوزه های تخصصی جدیدی مثل مهندسی روانشناسی محیطی ، روانشناسی قانونی و روانشناسی کامپیوتر روبه رو هستیم و این به معنای فرصتهای شغلی متنوع و گسترده برای فارغ التحصیلان رشته روانشناسی است. بخصوص فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد و دکتری که می‌توانند به طور تخصصی در یکی از شاخه های این علم فعالیت کنند.
امروزه فارغ التحصیلان این رشته در کشور ما ، در درجه اول جذب آموزش و پرورش می‌شوند و یا در شرکتها و سازمانها به عنوان کارشناس روانشناسی فعالیت می‌کنند و عده‌ای نیز به عنوان دستیار متخصص روانشناسی بالینی و یا روان پزشک مشغول به کار هستند.

********************************************************************************************************

آشنایی با رشته تکنولوژی پزشکی هسته ای

هدف رشته تکنولوژی پزشکی هسته‌ای تربیت افراد کارآمدی است که بتوانند زیر نظر پزشکان و متخصصان درمراکز تشخیصی و درمانی پزشکی هسته‌ای و نیز مراکز آموزشی مرتبط، بیماران را در مورد چگونگی مصرف صحیح داروهای رادیواکتیو (رادیو داروها) تجویز شده و حفاظت آنان در برابر اشعه یونساز، عملاً یاری نمایند. تربیت این رشته با توجه به توسعه کاربرد رادیوداروها در تشخیص و درمان بیماری‌ها و ضرورت تأمین نیروهای کمکی اهمیت بسیاری دارد.
درس‌های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:
فیزیک عمومی، آناتومی (تشریح انسانی)، فیزیولوژی انسانی و فیزیوپاتولوژی، اخلاق پزشکی، کمک‌های اولیه و مراقبت از بیمار، اصطلاحات و کلیات پزشکی، بافت‌شناسی و آسیب‌شناسی.
دروس اصلی و تخصصی:
فیزیک تشعشع و مواد رادیواکتیو، آمار و ریاضی، رادیو بیوشیمی و رادیو فارماکولوژی، رادیو بیولوژی، حفاظت در برابر پرتوها، دوزیمتری پرتوها، اصول کامپیوتر، شناخت دستگاه‌های پزشکی هسته‌ای، روش‌های پزشکی هسته‌ای، اصول تاریکخانه و ارزیابی تصاویر، کارآموزی در عرصه بیمارستانی.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

********************************************************************************************************

آشنایی با رشته پرسناری دندان پزشکی

هدف رشته پرستاری دندانپزشکی آموزش بهداشت دهان و دندان است تا از بیماری‌های دهان و دندان پیشگیری شود. دانشجویان این رشته علاوه بر کسب اطلاعات پایه درباره کلیه دروس دندانپزشکی،‌ اطلاعات نظری و عملی درباره نحوه مسواک زدن، اصول بهداشت دهان ودندان،‌ فلوراید تراپی و جرم‌گیری به دست می‌آورند. فارغ‌التحصیلان می‌توانند در کارهای ساده لابراتواری دندانپزشکی،‌خدمات دندانپزشکی در حین کار، بهداشت کاری دندان‌ها، شرکت در گروه‌های پیشگیری از بیماری‌های دهان و دندان، قبول مسؤولیت امور اداری مراکز دندانپزشکی و پذیرش بیماری، همکاری موثری داشته باشند.
درس‌های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:
بیوشیمی، بافت‌شناسی عمومی و اختصاصی، تشریح سر و گردن، میکروب‌شناسی و ایمنی دندان، فیزیولوژی، کالبدشناسی و مرفولوژی دندان.
دروس اصلی:
آسیب‌شناسی عمومی و اختصاصی، مواد دندانی، بیماری‌های دهان و تشخیص، کمک‌های اولیه، بهداشت دهان و تغذیه، فارماکولوژی، بهداشت عمومی.
دروس تخصصی:
ترمیمی پیشگیری، پروتزهای متحرک و ثابت، اندو، رادیوگرافی. اطفال و پیشگیری، جراحی فک و دهان، پریو، ارتودنسی، پاراکلینیک بهداشت دهان (لابراتوار فانتو)، کارآموزی.

*********************************************************************************************************

 آشنایی با رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی

در کشور ما متوسط زمان پذیرش بیمار تا تعیین تکلیف نهایی ۲۱۹ دقیقه است؛ یعنی از زمان پذیرش بیمار در بخش اورژانس تا تعیین تکلیف نهایی او به طور متوسط سه ساعت و نیم طول می‌کشد، زمانی که موجب صدمات جسمی،‌ روحی و خسارات مالی غیر جبرانی می‌گردد. بی‌شک یکی از مهمترین دلایل بروز این مشکل و سایر مشکلات موجود در بیمارستان‌ها، نبود مدیریت قوی و توانمند است. مدیریتی که بتواند با تکیه بر دانش و تجربه لازم از امکانات موجود، بهترین بهره‌وری را داشته باشد و رضایت کارکنان و بیماران را تأمین کرده و بهترین خدمات را در کمترین زمان ارائه دهد امروزه چنین مدیریتی نیاز به دانش تخصصی دارد. دانشی که در کشور ما در رشته مدیریت خدمات بهداشتی ـ درمانی آموزش داده می‌شود. در حقیقت از طراحی‌ ساختمان‌ تا برنامه‌ریزی‌ برای‌ ایجاد، اداره‌، توسعه‌ و احتمالاً تعطیل‌ یک‌ بیمارستان‌ نیازمند بهره‌گیری‌ از اندیشه‌ متخصصان‌ رشته‌ مدیریت‌ خدمات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ است‌. افرادی‌ که‌ علاوه‌ بر دانش‌ مدیریت‌ در زمینه‌ داروشناسی‌، مدیریت‌ اختصاصی‌ واحدهای‌ مختلف‌ بیمارستانی‌، استانداردهای‌ بیمارستانی‌، کاربرد کامپیوتر در مدیریت‌ بیمارستان‌، روابط‌ درون‌ بخشی‌ و برون‌ بخشی‌ بیمارستان‌، سازمان‌ و مدیریت‌ بهداشت‌ و درمان‌ در ایران‌، ارزیابی‌ مراقبت‌های‌ بهداشتی‌ و درمانی‌، برنامه‌ریزی‌ و مدیریت‌ استراتژیک‌ در نظام‌ بهداشتی‌ و درمانی‌ و نظام‌ بهداشتی‌ و درمانی‌ تطبیقی‌ اطلاعات‌ لازم‌ را دارند همچنین‌ کلیاتی‌ درباره‌ داروسازی‌، پرستاری‌، پزشکی‌ و بهداشت‌ بیمارستان‌ می‌خوانند.رشته‌ مدیریت‌ خدمات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ با بررسی‌ دروس‌ مدیریت‌ و تطبیق‌ آن‌ با دروس‌ بهداشتی‌؛ نحوه‌ اداره‌ امور شاخه‌ها یا زیرمجموعه‌های‌ مختلف‌ نظام‌ بهداشت‌ و درمان‌ را تعیین‌ می‌کند؛ یعنی‌ نحوه‌ اداره‌ شبکه‌های‌ مختلف‌ نظام‌ بهداشت‌ و درمان‌ از خانه‌های‌ بهداشت‌ گرفته‌ تا مراکز بهداشتی‌ ـ درمانی‌ روستایی‌ و شهری‌، بیمارستان‌های‌ عمومی‌ و تخصصی‌ وابسته‌ به‌ مرکز بهداشتی‌ ـ درمانی‌ شهری‌، درمانگاه‌ها، دانشگاه‌های‌ علوم‌پزشکی‌ و بیمارستان‌های‌ تخصصی‌ و آموزشی‌ وابسته‌ به‌ آنها و حتی‌ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌، به‌ دانش‌آموختگان‌ این‌ رشته‌ در سه‌ مقطع‌ کارشناسی‌، کارشناسی‌ ارشد و دکترا آموزش‌ داده‌ می‌شود.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
فارغ‌التحصیل‌ رشته‌ مدیریت‌ خدمات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ به‌ عنوان‌ مدیر بخش‌ بهداشت‌ و درمان‌ عمدتاً با بیماران‌؛ یعنی‌ با ضعیف‌ترین‌ ، مظلوم‌ترین‌، نیازمندترین‌، حساس‌ترین‌ و ناشکیباترین‌ انسان‌ها روبرو است‌. و از سوی‌ دیگر با استرس‌، اضطراب‌، کمبودها، نواقص‌، نارضایتی‌ها و برخوردهای‌ متنوع‌ سروکار دارد؛ بنابراین‌ باید از پختگی‌، تحمل‌ و شکیبایی‌ برخوردار باشد. همچنین‌ لازم‌ است‌ که‌ از نظر جسمی‌ و روحی‌ قوی‌ بوده‌ و در تصمیم‌گیری‌ قاطع‌ باشد.در ضمن‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید به‌ دروس‌ علوم‌تجربی‌ مثل‌ فیزیک‌، شیمی‌، ریاضی‌، زیست‌شناسی‌ و همچنین‌ زبان‌ انگلیسی‌ مسلط‌ باشد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
امروزه‌ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ به‌ اهمیت‌ رشته‌ مدیریت‌ خدمات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ و نیاز جامعه‌ به‌ فارغ‌التحصیلان‌ آن‌ پی‌ برده‌ است‌ و به‌ همین‌ دلیل‌ به‌ رغم‌ آن‌ که‌ در تعدادی‌ از رشته‌های‌ علوم‌پزشکی‌ مانند پزشکی‌، پرستاری‌ و مامایی‌ با تعداد قابل‌ توجهی‌ فارغ‌التحصیل‌ مازاد نیاز روبرو هستیم‌؛ در کل‌ ساختار مدیریتی‌ نظام‌ بهداشت‌ و درمان‌ کشور، از وزارتخانه‌ گرفته‌ تا دانشگاه‌های‌ علوم‌پزشکی‌، شبکه‌های‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ و بیمارستان‌ها به‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ در هر سه‌ مقطع‌ لیسانس‌، فوق‌ لیسانس‌ و دکترا نیاز داریم‌. همچنین‌ فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ می‌تواند در هلال‌ احمر، سازمان‌ تأمین‌اجتماعی‌ و سازمان‌ بیمه‌ خدمات‌ درمانی‌ فعالیت‌ نماید.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌ :
روانشناسی‌ عمومی‌، جامعه‌شناسی‌ پزشکی‌ و بهداشتی‌، اقتصاد خرد، اقتصاد کلان‌، اصول‌ حسابداری‌ ، ریاضیات‌ و کاربرد آن‌ در مدیریت‌، آمار حیاتی‌ و شاخص‌های‌ بهداشتی‌ (نظری‌ و عملی‌)، کاربرد کامپیوتر در مدیریت‌، روش‌ تحقیق‌ نظری‌ و عملی‌، مکاتبات‌ اداری‌، اصول‌ و مبانی‌ مدیریت‌، مدیریت‌ منابع‌ انسانی‌، رفتار سازمانی‌، موازین‌ حقوقی‌ در بیمارستان‌، مدیریت‌ مالی‌، اصول‌ انبارداری‌ و تدارکات‌، اصول‌ تنظیم‌ و کنترل‌ بودجه‌ دولتی‌، آشنایی‌ با خدمات‌ پرستاری‌، اصول‌ خدمات‌ بهداشتی‌، تغذیه‌ و رژیم‌های‌ غذایی‌ در بیمارستان‌، مبانی‌ مددکاری‌ اجتماعی‌.
دروس‌ تخصصی‌ :
زبان‌ تخصصی‌ ، کلیات‌ پزشکی‌، واژه‌شناسی‌ پزشکی‌، آشنایی‌ با لوازم‌ و تجهیزات‌ پزشکی‌، اپیدمیولوژی‌ و عفونت‌های‌ بیمارستانی‌، مدارک‌ پزشکی‌، برنامه‌ریزی‌ خدمات‌ بهداشتی‌ و درمانی‌، سازمان‌ و مدیریت‌ بیمارستان‌ ، بیمه‌ و تعرفه‌ خدمات‌ بهداشتی‌ و درمانی‌، شناخت‌ تهیه‌ و توزیع‌ دارو، آشنایی‌ با اصول‌ طراحی‌ و تجهیز بیمارستان‌، استانداردهای‌ بیمارستانی‌، اصول‌ نگهداری‌ و ایمنی‌ بیمارستان‌، اقتصاد پزشکی‌، پروژه‌، کارآموزی‌ در عرصه‌ منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

*********************************************************************************************************

 

نقش انگیزه در یادگیری ریاضی

يک پژوهش جديد نشان مي دهد که انگيزه سخت درس خواندن و استفاده از تکنيکهاي خوب مطالعه نقش مهمي در مهارتهاي رياضي کودکان دارد و اين مسئله به داشتن بهره هوشي بالا ارتباطي ندارد.

به گزارش خبرگزاري مهر، نتايج اين تحقيقات که در مجله علمي رشد کودک منتشر شده نشان مي دهد که مجبور کردن کودکان براي اينکه سرشان از کتاب رياضي بالا نياورند هيچ کمکي به مهارتهاي رياضي آنها نمي کند.

کو موراياما روانشناس محقق در دانشگاه کاليفرنيا لس آنجلس گفت: تحليلها و بررسيهاي انجام شده از بيش از ۳۵۰۰ کودک آلماني که در کلاس پنجم در جايگاه مناسبي قرار نداشتند نشان داد که با انگيزه هاي بالا و استراتژيهاي يادگيري موثر در کلاس هشتم به جايگاه قابل قبولي رسيدند.

وي افزود: رشد کودک در دستاوردهاي مربوط به درس رياضي به انگيزه و استراتژيهاي يادگيري ارتباط دارد و بهره هوشي افراد نمي تواند تأثير چنداني در اين ميان داشته باشد.

اين مسئله به همان ميان شگفت انگيز است که مهارتهاي مادرزادي در رياضي براي عده اي جذاب است. برخي از تحقيقات نشان مي دهد که مهارتهاي رياضي در کودکان به وجود مي آيد و برخي ديگر نشان داده اند که فرهنگ نقش مهمي در شکل دادن به اين مهارتها ايفا مي کند.

براي مثال، در آزمونهاي رياضي استاندارد نمرات مردان نسبت به زنان بيشتر مي شود اما اين تفاوت ممکن است به اضطراب نسبت به رياضي، تأثيرات فرهنگي و يا مسائل ديگر مرتبط شود.

در نظرسنجيهاي انجام شده، مردم کشورهاي شرقي تلاش را مهمترين عامل در برتري رياضي توصيف کرده اند درحالي که مردم در کشورهاي غربي اظهار مي دارند که مهارتهاي رياضي ذاتي هستند.

گروه تحقيقاتي موراياما براي کشف اينکه کدام عوامل از اهميت بيشتري برخوردار است، وضعيت ۳۵۰۰ کودک را از ايالت بايرن آلمان هنگام تکميل يک آزمايش بهره هوشي و مهارتهاي آنها را در رابطه با هندسه و جبر بررسي کردند.

محققان همچنين نظرسنجيهايي از دانش آموزان تهيه کردند که طي آن انگيزه هاي ذاتي آنها را در رابطه با رياضيات اندازه گيري کردند، به اين ترتيب که از آنها خواستند از يک تا پنج به عبارتهايي چون ” تلاش زيادي براي رياضيات انجام مي دهم، چرا که به اين درس علاقمند هستم” نمره بدهند.

تعجب برانگيز نبود که در آغاز اين تحقيقات کودکاني که داراي بهره هوشي بيشتر بودند، علمکرد بهتري در رياضيات داشتند اما با تکنيکهاي بهتر مطالعه و انگيزه عمکرد کودکان به طرز چشمگيري بهبود يافت.

مفهوم تابع را بهتر بشناسیم

در ریاضیات ، تابع رابطه‌ای است که رابطه بین اعضای یک مجموعه را با اعضایی از مجموعه‌ای دیگر (شاید یک عضو از مجموعه) را بیان می‌کند. نظریه درباره تابع یک پایه اساسی برای خیلی از شاخه‌های ریاضی به حساب می‌آید. مفاهیم تابع ، نگاشت و تبدیل معمولاً مفاهیم مشابه‌ای هستند. عملکرد ها معمولاً دو به دو بین اعضای تابع وارد عمل می‌شوند.

تعریف تابع 

در ریاضیات تابع عملکردی است که برای هر ورودی داده شده یک خروجی منحصر بفرد تولید می‌کند معکوس این مطلب را در تعریف تابع بکار نمی‌برند. یعنی در واقع یک تابع می‌تواند برای چند ورودی متمایز خروجیهای یکسان را نیز تولید کند. برای مثال با فرض y=x2 با ورودیهای ۵- و ۵ خروجی یکسان ۲۵ را خواهیم داشت. در بیان ریاضی تابع رابطه‌ای است که در آن عنصر اول به عنوان ورودی و عنصر دوم به عنوان خروجی تابع جفت شده است. به عنوان مثال تابع F(x)=x^2 بیان می‌کند که ارزش تابع برابر است با مربع هر عددی مانند x در واقع در ریاضیات رابطه را مجموعه جفتهای مراتب معرفی می‌کنند. با این شرط که هرگاه دو زوج با مولفه‌های اول یکسان در این رابطه موجود باشند آنگاه مولفه‌های دوم آنها نیز یکسان باشد. همچنین در این تعریف خروجی تابع را به عنوان مقدار تابع در آن نقطه می‌نامند. مفهوم تابع اساسی اکثر شاخه‌های ریاضی و علوم محاسباتی می‌باشد. همچنین در حالت کلی لزومی ندارد که ما بتوانیم فرم صریح یک تابع را به صورت جبری آلوگرافیکی و یا هر صورت دیگر نشان دهیم. فقط کافیست این مطلب را بدانیم که برای هر ورودی تنها یک خروجی ایجاد می‌شود در چنین حالتی تابع را می‌توان به عنوان یک جعبه سیاه در نظر گرفت که برای هر ورودی یک خروجی تولید می‌کند. همچنین لزومی ندارد که ورودی یک تابع ، عدد و یا مجموعه باشد. یعنی ورودی تابع را می‌توان هر چیزی دلخواه در نظر گرفت البته با توجه به تعریف تابع و این مطلبی است که ریاضیدانان در همه جا از آن بهره می‌برند.

تاریخچه تابع

نظریه مدرن توابع ریاضی بوسیله ریاضیدان بزرگ لایب نیتر مطرح شد همچنین نمایش تابع بوسیله نمادهای (y=f(x توسط لئونارد اویلر در قرن ۱۸ اختراع گردید، ولی نظریه ابتدایی توابع به عنوان عملکرهایی که برای هر ورودی یک خروجی تولید کند توسط جوزف فوریه بیان شد. برای مثال در آن زمان فوریه ثابت کرد که هر تابع ریاضی سری فوریه دارد. چیزی که ریاضیدانان ما قبل اوبه چنین موردی دست نیافته بودند، البته موضوع مهمی که قابل ذکر است آنست که نظریه توابع تا قبل از بوجود آمدن نظریه مجموعه‌ها در قرن ۱۹ پایه و اساس محکمی نداشت. بیان یک تابع اغلب برای مبتدی‌ها با کمی ابهام همراه است، مثلا برای توابع کلمه x را به عنوان ورودی و y را به عنوان خروجی در نظر می‌گیرند ولی در بعضی جاها y,x را عوض می‌کنند.

ورودی تابع

ورودی یک تابع را اغلب بوسیله x نمایش می‌دهند. ولی زمانی که ورودی تابع اعداد صحیح باشد. آنرا با x اگر زمان باشد آنرا با t ، و اگر عدد مختلط باشد آنرا با z نمایش می‌دهند. البته اینها مباحثی هستند که ریاضیدانان برای فهم اینکه تابع بر چه نوع اشیایی اثر می‌کند بکار می‌رود. واژه قدیمی آرگومان قبلا به جای ورودی بکار می‌رفت. همچنین خروجی یک تابع را اغلب با y نمایش می‌دهند در بیشتر موارد به جای f(x) , y گفته می‌شود. به جای خروجی تابع نیز کلمه مقدار تابع بکار می‌رود. خروجی تابع اغلب با y نمایش داده می‌شود. ولی به عنوان مثال زمانی که ورودی تابع اعداد مختلط باشد، خروجی آنرا با “W” نمایش می‌دهیم. (W = f(z

تعریف روی مجموعه‌ها

یک تابع رابطه‌ای منحصر به فرد است که یک عضو از مجموعه‌ای را با اعضای مجموعه‌ای دیگر مرتبط می‌کند. تمام روابط موجود بین دو مجموعه نمی‌تواند یک تابع باشد برای روشن شدن موضوع ، مثالهایی در زیر ذکر می‌کنیم: این رابطه یک تابع نیست چون در آن عنصر ۳، با دو عنصر ارتباط دارد. که این با تعریف تابع متناقص است چون برای یک عنصر از مجموعه، دو عنصر در مجموعه موجود است این رابطه یک تابع یک به یک است. چون به ازای هر x یک y وجود دارد. تعریف ساخت یافته تابع بطور ساخت یافته یک تابع از مجموعه x به مجموعه y بصورت f: x→y نوشته می‌شود و به صورت سه تایی مرتب ( (x,y,G(f) نمایش داده می‌شود. بطوری که (G(f زیر مجموعه‌ای از حاصلضرب کارتزین xy می‌باشد. با این شرط که به ازای هر x در X یک Y متعلق به Y نسبت داد شود. با این شرط زوج مرتب (x,y) را در داخل (G(f می‌پذیریم. در این حالت نیز X را به عنوان دامنه f و y را به عنوان برد fو (G(f را به عنوان نمودار و یا گراف تابع F در نظر می‌گیرند.

توابع می‌توانند:

زوج یا فرد باشند. پیوسته یا ناپیوسته باشند. حقیقی یا مختلط باشند. اسکالر یا برداری باشند.

توابع چند متغیره

یک تابع ممکن است بیشتر از یک متغیر داشته باشد برای مثال( F(x,y,z یک تابع از f است که دارای سه پارامتر x,y,z است که یک ارزش را برای تابع تولید می‌کنند. از توابع چند متغیره می‌توان به قانون جاذبه نیوتن اشاره کرد که در آن دو جرم با متغیر m1,m2 و و نیز یک متغیر rبرای فاصله هر جرم به نام r در آن وجود دارد. با مقدار دهی به سه پارامتر فوق مقدار تابع F محاسبه خواهد شد.