انتخاب رشته کنکور سراسری  ۱۳۹۲

فرایند انتخاب رشته فرایندی است طولانی که در دو بخش عمده طبقه بندی می شود .

الف – فرایند شناخت رشته ها

ب – فرایند انتخاب رشته

فرایند شناخت رشته ها فرایندی است که دست کم از دوره اول دبیرستان آغاز و تا زمان انتخاب رشته که از آذر ماه آغاز می شود ادامه دارد و این فرایند به عهده مشاوران سال اول ، دوم و سوم می باشد که باید  آرام و مدت دار صورت پذیرد تا زمان انتخاب رشته دانش آموز از مشاور نخواهد تک تک رشته ها را برای او توضیح دهد .

اما فرایند انتخاب رشته ، فرایندی است که با پر کردن فرم ثبت نام انتخاب رشته های پیام نور و غیر انتفاعی و شبانه آغاز می شود و اوج آن را در یک هفته وسط تابستان شاهد هستیم . در فرایند انتخاب رشته دانش آموزان از ما به عنوان مشاور چند چیز را انتظار دارد:

الف : مفاهیم اساسی و توضیحات کارنامه شامل ( فرمول محاسبات – سهمیه ها و ….. ) که به آن توضیح فنی می گوییم .

ب : آئین نامه و ضوابط سازمان سنجش

ج : پیشگوئی و شبیه سازی با سال گذشته این سوال معروف که ( من با این رتبه چی قبول می شوم ؟ )

اهمیت انتخاب درست

لحظات انتخاب لحظاتی حساس هستند. چرا که با تصمیم‌گیری درباره روش یا پدیده‌ای خاص، فرد سرنوشت خود را رقم می‌زند. انتخاب در زندگی از اهمیت بالایی برخوردار است. با انتخاب درست می‌توان از منابع (مادی ، مالی ، انسانی و اطلاعاتی) به شیوه‌ای مناسب بهره‌برداری کرده و از اتلاف این منابع جلوگیری نمود. انتخابی که مبتنی بر اطلاعات و بینش باشد می‌تواند به تصمیم‌گیرنده در جلوگیری از ضایع شدن منابع کمک کند. از طرف دیگر به خاطر آن که فرد تصمیم گیرنده ، باید نسبت به انتخاب خود پاسخگو باشد ، بنابراین انتخاب صحیح می‌تواند به او در پاسخگو بودن و مسئولیت پذیری کمک کند.

انتخاب درست و توسعه جامعه

برخی می‌پندارند برای آن که بتوان به توسعه کشور و ایجاد پیشرفت‌هایی در آن کمک کرد، باید تحصیلات دانشگاهی داشت. بهتر است بگوییم افرادی که در دانشگاه تحصیل کرده‌اند تا اندازه‌ای به رشد و توسعه جامعه کمک می‌کنند. افراد دیگر نیز می‌توانند موجبات توسعه کشور را فراهم آورند. به طور مثال کارگران ساده، کشاورزان ، دامداران ، رانندگان و بسیاری دیگر که به دانشگاه نرفته‌اند نیز در صورتی که کار خود را به درستی انجام دهند سهم بسیار بزرگی در آبادانی و پیشرفت جامعه دارند. مهم‌ترین مساله ای که باید مورد توجه قرار بگیرد آن است که افراد در زمینه‌هایی مشغول به کار شوند که می‌توانند بیشترین بازده را داشته باشند. یک کشاورز خوب بهتر از یک پزشک بد است.

عده‌ای هم بر این باورند که می‌توان در کنار کسب مهارت‌های شغلی و حرفه ای به یادگیری موضوعات مورد علاقه پرداخت. به عنوان مثال ممکن است فردی به حرفه تراشکاری اشتغال داشته باشد و در همان حال کتابهای مربوط به مواد و ترکیبات آن را مطالعه کند یا حتی به مطالعه منابعی در زمینه روان شناسی بپردازد.

انتخاب رشته تحصیلی

در دوره متوسطه یک بار دانش‌آموزان انتخاب رشته تحصیلی را تجربه می‌کنند. در واقع این انتخاب یکی از سرنوشت سازترین انتخاب‌های دانش‌آموزان است. با این کار آنان در راهی قدم می‌گذارند که زمینه دانش و توانایی آنان را تعیین می‌کند. فرصت بعدی برای انتخاب رشته تحصیلی هنگامی است که دانش‌آموزان برای ورود به دانشگاه ثبت نام می‌کنند. آنان پس از شرکت در آزمون سراسری و در صورتی که مجاز به انتخاب رشته شوند، رشته و دانشگاه محل تحصیل خود را بر می‌گزینند و بدین شکل بار دیگر سرنوشت خود را با یک انتخاب رقم می‌زنند.
انتخاب رشته تحصیلی اهمیت فراوانی دارد زیرا انتخاب نادرست رشته تحصیلی سبب افت علمی کشور، تضییع منابع اقتصادی و انسانی، بی تفاوتی و بی انگیزه شدن دانشجو نسبت به مسائل اجتماعی و ایجاد اختلالات روانی در زندگی فردی و اجتماعی دانشجو می گردد. .

منظور از کلیات این است که به دانش آموز بگوئیم انتخاب رشته خیلی مهم است.

منبع  : http://smbanihashemi.blogfa.com

*********************************************************************************************************

 آشنایی با رشته ها

نام رشته ها

دندان پزشکی              دارو سازی               پزشکی                       گفتار درمانی

فیزیوتراپی                  اتاق عمل                 هوشبری                     مامایی

پرستاری              علوم آزمایشگاهی          بینایی سنجی             شنوایی سنجی

علوم تغذیه                 دامپزشکی              بیوتکنولوژی                  بهداشت محیط

بهداشت حرفه ای      اعضاء مصنوعی        رادیولوژی                    مدارک پزشکی

کار درمانی               مدد کاری اجتماعی      روانشناسی                پرستاری دندان پزشکی           

تکنولوژی پزشکی هسته ای                         مدیریت خدمات بهداشتی درمانی 



آشنایی با رشته دندان پزشکی :

يک دکتر دندانپزشک، به تشخيص و درمان بيماري‌هاي دهان و دندان مي‌پردازد؛ به همين دليل گاهي اساتيد اين رشته، به‌جاي دندانپزشکي، اصطلاح «دهان‌پزشکي» را به‌کار مي‌برند. در گذشته‌ها بين مردم رايج بود که دندانپزشکي را مساوي با دندانسازي مي‌دانستند و حتّي دکتر دندانپزشک خود را دندانساز خطاب مي‌کردند! امّا امروزه دندانسازي، تنها بخشي از دندانپزشکي است. زيرا در دندانپزشکي، علاوه بر ساخت دندان جديد (پروتز)، به شناخت بيماري‌هاي دهان و دندان و لثه و انواع جرّاحي‌هاي دنداني و لثه‌اي پي مي‌بريم. دندان‌پزشکي يک علم تخصّصي است که سلامت دهان و دندان را به عنوان عضوي مهم در سلامت بدن و به‌ويژه با پيشرفت علم، افزايش زيبايي دهان به هنگام خنديدن و حرف زدن (يعني حفظ زيبايي دهان و دندان از طريق ترميمي و ارتودنسي) تأمين مي‌کند.

دندانپزشکي داراي دو دوره‌ي جداگانه‌ي ۲ ساله و ۴ ساله است که در ۲ سال اوّل، دانشجويان واحدهاي علوم پايه مثل بيوشيمي، آناتومي، بافت‌شناسي، فيزيولوژي، ژنتيک، ميکروب‌شناسي، پاتولوژي و ايمني‌شناسي را مي‌گذرانند و بعد از ۲ سال، با قبولي در امتحان سراسري علوم پايه، وارد دوره‌ي تخصّصي دندانپزشکي شده و دروس اختصاصي خود را در زمينه‌ي آسيب‌شناسي فک و دهان، ارتودنسي (مرتّب کردن دندان‌ها)، اندودنتيکس (درمان ريشه‌ي دندان)، پروتزهاي ثابت و متحرّک (روکش دندان، دست دندان)، پريودنتولوژي (بيماري‌هاي لثه و جرم‌گيري)، ترميمي (پر کردن دندان‌ها و زيبايي دندان)، بيماري‌هاي دهان و دندان، انواع جراحي دندان (کشيدن دندان)، دهان و فک و صورت، دندانپزشکي کودکان و راديولوژي دهان و فک و صورت (عکس‌برداري از دندان‌ها) مي‌گذرانند و در نهايت مي‌توانند بيماري‌هاي دهان و دندان را تشخيص داده و در حدّ يک دندانپزشک عمومي، اقدام به درمان بيماري‌ها بنمايند. دانشجويان اين رشته بايد از دست‌هايي ماهر و توانمند برخوردار باشند، چون بسياري از کارهاي دندانپزشکي، از تراش دندان گرفته تا بازسازي دندان، نياز به دست‌هايي هنرمند و توانا دارد تا بتوان به نحو احسن، کارهاي ظريف دندانپزشکي را انجام داد.

عدّه‌اي از مردم، دندانپزشکي را صرفاً يک کار عملي و تکنيکي مي‌دانند، در حالي که اگر دانشجوي دندانپزشکي تنها فن و تکنيک اين رشته را فراگرفته، امّا در علوم پايه ضعيف باشد، در نهايت يک دندانساز خواهد شد؛ يعني چنين فردي کار روي دندان را فرا گرفته است، امّا از علم پزشکي، بهره‌اي نبرده است.

آينده‌ي شغلي

امروزه در ايران، نزديک به ۱۲ هزار دندانپزشک وجود دارد و از سوي ديگر سالانه ۱۸ دانشکده‌ي دندانپزشکي دولتي و خصوصي موجود در کشور، بيش از ۱۰۰۰ دندانپزشک تربيت مي‌کنند. دندانپزشکان عمومي، پس از اتمام تحصيلات، بايد براي «طرح عمومي» نام نويسي کرده و به نوبت به شهرهايي که نياز به خدمات درماني دندانپزشکي دارد، اعزام شوند. دوره‌ي طرح، ۱۸ ماه است. در همين دوره، براي بسياري از پزشکان، فرصت‌هاي شغلي مناسبي به‌وجود مي‌آيد که مي‌توانند از آن‌ها به نفع خود در آينده استفاده کنند.

وضعيت ادامه‌ي تحصيل در مقاطع بالاتر

امکان ادامه‌ي تحصيل فوق دکترا، در رشته‌هاي مختلف دندان‌پزشکي در کشور ما وجود دارد. برخي از انواع تخصّص‌هاي اين رشته عبارتند از:

☼ اندودنتيکس (درمان ريشه‌ي دندان پوسيده و کمک به حفظ سلامت و نگه‌داري دندان‌هاي طبيعي)

☼ بيماري‌هاي دهان و تشخيص (تشخيص کلينيکي و پارا کلينيکي ضايعات حفره‌ي دهان)

☼ پروتزهاي دنداني (بازسازي دستگاه جونده (دندان‌ها و ساختمان‌هاي مجاور صورت) از طريق پروتزهاي ثابت و متحرک (پارسيل و کامل)

☼ دندان‌پزشکي ترميمي (درمان و ترميم ضايعات ميناي دندان (سخت‌ترين مادّه‌ي بدن) به منظور حفظ سلامت و زيبايي دندان‌هاي طبيعي)

و …

اطلاعات بیشتر

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته دارو سازی

بسياري از مردم و از جمله تعداد قابل توجهي از داوطلبان آزمون سراسري شناخت صحيحي از رشته داروسازي ندارند. آنها نمي‌دانند که شغل فارغ‌التحصيل داروسازي، دارو فروشي نيست و حتي هدف اين رشته نيز فقط تربيت داروساز نمي‌باشد. چرا که داروسازي تنها يکي از تخصص‌هاي فارغ‌التحصيل اين رشته است.

بايد دانست که در علم‌ پزشکي‌ براي‌ مداواي‌ يک‌ بيمار، روش‌هاي‌ متعددي‌ از جمله‌ دارو درماني‌، جراحي‌ و روان‌ درماني‌ وجود دارد که‌ در اين‌ ميان‌ دارو درماني‌ به‌ عنوان‌ متداول‌ترين‌ شيوه‌ در تمام‌ دنيا شايع‌ است و رشته‌ داروسازي‌، رشته‌اي‌ است‌ که‌ در همين‌ زمينه‌ با بيماران‌ و مردم‌ مرتبط‌ مي‌گردد. همچنين‌ يک‌ داروساز در صورت‌ ناموفق‌ بودن‌ رژيم‌ دارو درماني‌ بايد علل‌ عدم‌ موفقيت‌ را بررسي‌ کند.

از همين‌ رو مي‌توان‌ گفت‌ رشته‌ داروسازي‌ بخشي‌ از علوم‌ پزشکي‌ است‌ که‌ در رابطه‌ با توليد و ساخت‌ دارو، بررسي‌ وضعيت‌ دارو در بدن‌ انسان‌ و موجودات‌ زنده‌ و ميزان‌ تأثير دارو در سلامت‌ جامعه‌ و کم‌ کردن‌ بحران‌هاي‌ بيماري‌زا نقش‌ ايفا مي‌کند. به‌ عبارت‌ ديگر رشته‌ داروسازي‌ به‌ شناخت‌ ماده‌ مؤثر، فرموله‌ کردن‌ اين‌ ماده‌ (تبديل‌ ماده‌ مؤثر به‌ فرمي‌ که‌ قابل‌ مصرف‌ براي‌ بيمار باشد مثل‌ قرص‌، کپسول‌، شربت‌ يا استفاده‌ از روش‌هاي‌ تزريقي‌) و بررسي‌ اثرات‌ دارو بر بدن‌ بيمار مي‌پردازد.

شايد جالب باشد که بدانيد حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد علت ناموفق شيوه مداواي يک بيمار، به دارو مربوط مي‌شود؛ يعني کيفيت دارو، انتخاب نوع‌دارو و نحوه استفاده از دارو (اين که بيمار دارو را با چه مواد غذايي يا دارو‌هاي ديگر استفاده کرده است) مي‌تواند اثر دارو را تضعيف کند. و اين وظيفه يک داروساز است که علت را تشخيص دهد و در اين زمينه پزشک معالج را راهنمايي کند.

داروسازي‌ تلفيقي‌ از علوم‌ پايه‌ و باليني‌ است‌ و به‌ همين‌ دليل‌ توانمندي‌ در دروس‌ فيزيک‌، شيمي‌ و زيست‌شناسي‌ براي‌ اين‌ رشته‌ ضروري‌ است‌. همچنين‌ دانشجوي‌ اين‌ رشته‌ براي‌ ارائه‌ خدمات‌ به‌ بيماران‌ بايد بتواند با افراد به درستي‌ ارتباط‌ برقرار کرده‌ و خوب‌ صحبت‌ کند و در ضمن‌ فردي‌سخت‌کوش‌ و جدي‌ باشد چون‌ دروس‌ اين‌ رشته‌ بسيار فراگير و متنوع‌ بوده‌ و هم‌ جنبه‌ حفظي‌ و هم‌ جنبه‌ تحليلي‌ دارد و در نتيجه‌ به‌ همت‌ و تلاش‌ قابل‌ توجه‌ نيازمند است‌.

حدود ۹۰ درصد فارغ‌التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ جذب‌ بازار کار مي‌شوند که‌ از اين‌ ميان‌ بيش‌ از ۸۰ درصد جذب‌ داروخانه‌ها و مابقي‌ در صنايع‌ داروسازي‌ (صنعت‌ ساخت‌ و کنترل‌ دارو) و کارخانه‌هاي‌ آرايشي‌ ـ بهداشتي‌ مشغول‌ به‌ کار مي‌شوند يا در کارهاي‌ اجرايي‌ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکي‌ فعاليت‌ مي‌کنند. از سوي‌ ديگر در حال‌ حاضر حدود ۹۷ درصد داروهاي‌ مورد نياز کشور (از نظر عددي‌) در کارخانه‌هاي‌ متعدد داروسازي‌ داخل‌ کشور ساخته‌ مي‌شود و بدون‌ شک‌ اين کارخانه‌ها به‌ کارشناسان‌ داروسازي‌ نياز دارند. اين‌ در حالي‌ است‌ که‌ اکثر کارخانه‌هاي‌ داروسازي‌ کشور داراي‌ واحدي‌ به‌ نام‌ واحد تحقيقات‌ هستند و امکان‌ فعاليت‌هاي‌ تحقيقاتي‌ براي‌ فارغ‌التحصيلان‌ علاقه‌مند مهيا است.

درس‌هاي‌ رشته داروسازي در طول‌ تحصيل‌:

دروس‌ پايه‌: بيولوژي‌ نظري‌، فيزيک‌ نظري‌، رياضيات‌ پايه‌ و مقدمات‌ آمار، شيمي‌ عمومي‌، بيوشيمي‌، فيزيولوژي‌، شيمي‌ آلي‌، تشريح‌، اصول‌ خدمات‌ بهداشتي‌،آمار حياتي‌، شيمي‌ تجزيه‌، ميکروب‌شناسي‌ نظري‌ و عملي‌، انگل‌شناسي‌ و قارچ‌شناسي‌، ايمونولوژي‌، کمک‌هاي‌ اوليه‌، کامپيوتر.

دروس‌ تخصصي‌:

گياه‌شناسي‌ دارويي‌، اشکال‌ دارويي‌، تغذيه‌ و رژيم‌ درماني‌، مواد خوراکي‌ نظري‌، مديريت‌ در داروسازي‌، درمان‌شناسي‌، اطلاعات‌ دارويي‌، شيمي‌ دارويي‌، فارماکولوژي‌، مفردات‌ پزشکي‌، فرآورده‌هاي‌ دارويي‌ بيولوژيکي‌، فيزيکال‌ فارماسي‌، روش‌هاي‌ دستگاهي‌، سم‌شناسي‌، بيوفارماسي‌، داروسازي‌ صنعتي‌، کنترل‌ ميکروبي‌ دارويي‌، کارآموزي‌ صنعت‌، زبان‌ تخصصي‌، مقدمات‌ داروسازي‌، گياه‌شناسي‌ داروسازي‌، کارآموزي‌ داروخانه‌. (بيشتر درس‌هاي‌ اين‌ رشته‌‌ همراه‌ با آزمايشگاه‌ ارائه‌ مي‌شود).

دانشگاه‌هاي پذيرنده رشته داروسازي:

دانشگاه‎هاي علوم پزشکي و خدمات بهداشتي ـ درماني اصفهان، اهواز، تبريز، تهران، شهيد بهشتي ـ تهران، شيراز، کرمان، کرمانشاه، مازندران ـ ساري، مشهد.

مقاطع تحصيلي: دکتراي حرفه‌اي

نام و تعريف رشته: رشته دکتراي عمومي داروسازي Doctor of Pharmacy Pharm. D شاخه اي از علوم پزشکي است که به منظور رفع نيازهاي خدمات دارويي جامعه در سازمان هاي مرتبط با دارو تاسيس شده است.

تاريخچه رشته و پيشرفت هاي جديد:

با توجه به نياز بشر به درمان بيماري ها و همچنين پيشرفت علم شيمي و بيولوژي و همچنين ارتباط تنگا تنگ علوم مختلف و همچنين گشوده شدن عرصه براي ارائه روش هاي جديد درماني بااستفاده از دارو هاي جديدتر و موثر تر رشته داروسازي از ابتداي قرن بيستم به عنوان يک رشته مستقل مطرخ گرديد که اين امر در ايران با استقلال اين رشته از رشته پزشکي و تاسيس دانشکده داروسازي در سال ۱۳۱۳ در دانشگاه تهران محقق گرديد.

به مرور زمان و با توجه به نياز کشور به استفاده از خدمات داروسازان و همچنين احساس ضرورت بر تدوين برنامه هاي تحصيلي اين رشته، دانشکده هاي داروسازي ديگري در تبريز، اصفهان، مشهد، اهوازو سپس شهيد بهشتي، کرمان، شيراز، ساري و کرمانشاه تاسيس گرديد. همچنين برنامه رشته داروسازي به صورت مدون در سال ۱۳۶۱ توسط شوراي انقلاب فرهنگي ارائه که اين برنامه با کمي تغيير در سال ۱۳۶۷ بازنگري گرديده است. امروزه علاوه بر تاسيس دانشکده هاي داروسازي هر دانشکده به لحاظ رشد و تحولات عظيم علمي اقدام به تاسيس مراکز تحقيقاتي و همچنين با توجه به نياز جامعه به خدمات تخصصي تر اقدام به تاسيس و را ه اندازي رشته هاي تخصصي نموده است.

فلسفه تدوين برنامه (ارزشها و باورها):

حفظ سلامت انسان و محيط زندگي وي از حقوق اصلي او محسوب مي شود و در رشته داروسازي نيز با توجه به کاربردهاي تعيين کننده آن در تامين سلامت جامعه در راستاي تحقق عدالت اجتماعي، بر مد نظر گرفتن اين حق اساسي تاکيد مي شود . دانشمندان مسلمان و ايراني در شناخت محيط زندگي و داروها پيشقدم بوده اند و دراين برنامه بر روح حاکم بر فرهنگ غني ملي در زمينه هاي اقليم شناسي و جنبه هاي اخلاقي بخصوص اخلاق پزشکي تاکيد دارد. همچنين از نيازهاي اساسي انسانها تمايل به رشد و تعالي است و انسانها فطرتا طالب شناخت بهتر خلقت هستند . لذا دراين برنامه بر افزودن اطلاعات، ايجاد نگرشهاي لازم و تقويت جنبه پژوهشگري و دستيابي به نهانهاي خلقت توجه مي شود و سعي مي گردد با بکار گيري شيوه هاي جديد و قديم تعليم و تربيت در جهت افزايش قدرت تفکر، استقلال، تصميم گيري و افزايش توان حرفه اي فراگيرندگان با توجه به نيازهاي جامعه و اولويت هاي ملي با بهره گيري از فراگيري مداوم گام برداشته شود.

رسالت (Mission):

ماموريت اصلي تربيت دانش آموختگاني است که مي توانند در نظام هاي بهداشتي و تامين سلامت و آموزشي، پژوهشي، برنامه ريزي و خدماتي مربوط به داروها انجام وظيفه کنند با تربيت اين نيروها تامين سلامتي پيشرفت خواهد داشت. همچنين با استفاده از متدها و تکنيک هاي جديد ساخت دارو و ارائه مشاوره به تشخيص درمان و پيشگيري از بيماري ها کمک مي شود. بطور کلي اين رشته بر خلاقيت، نوآوري، کارگروهي و اخلاق حرفه اي نيز تاکيد دارد.

چشم انداز (Vision):

در يک دنياي درحال تغيير و. تحول و پيشرفت، دانش آموخته داروسازي نقش موثر و کارآمدي در ارتقاي سطح علمي در مقطع آموزش و پژوهش و پاسخ گويي به نيازهاي در حال تحول خدمات بهداشتي جامعه را با همکاري ساير متخصصين گروه پزشکي خواهند داشت. اميد مي رود با اجراي موفق اين برنامه آموزشي سطح علمي در اين رشته ارتقا يافته و در حد استانداردهاي بين المللي باشد و کشور و جامعه را با پيشرفت هاي علمي دنيا هماهنگ نمايد. مطابق استانداردهاي بين المللي، دکتر داروساز بايد جايگاه هاي واقعي خود را در حلقه درمان جامعه کسب نمايد . لذا اميد مي رود که اين رشته بتواند لااقل در ده سال آينده جايگاه واقعي خود را از لحاظ رفع نيازهاي حرف وابسته در سطح ملي و حتي بين المللي کسب نمايد.

اهداف کلي (Aims):

از دانش آموختگان اين رشته انتظار مي رود اطلاعات عمومي کافي در جنبه هاي مختلف علوم دارويي داشته و نيازهاي جامعه را در اين ارتباط حل نمايد . اهداف کلي اين رشته عبارتند از :

الف- برآوردن نيازهاي عمومي آموزشي و پژوهشي براي فهم بهتر علم داروسازي وعوامل مرتبط با اين علم

ب- آشنايي با پژوهش هاي علمي و عملي در حيطه علوم دارويي

ج) افزايش مهارت ها و آگاهي ها در خصوص

– شناخت کامل خصوصيات داروهاي موجود در فارماکوپه دارويي

– توانايي اداره داروخانه هاي عمومي و تخصصي و راهنمايي بيماران و مشاوره پزشکان در استفاده درست از داروها

– ساخت داروها و مواد آرايشي بهداشتي در حد داروخانه

– ساخت داروها و مواد آرايشي بهداشتي در صنعت

– کنترل کمي و کيفي داروها و مواد غذايي و آرايش بهداشتي

– پيشگيري از سميت و عوارض جانبي داروها و اطلاع رساني داروها

– آشنايي با مراجع و رفرانس هاي داروسازي و علوم دارويي

– توان شناخت و برنامه ريزي براي حل مسائل مرتبط با دارو و سلامت در سطح ملي

– فرهنگ ها و عقائد جوامع گوناگون

– امور پژوهشي و آموزشي محيط پيرامون خويش

– تحکيم اخلاق حرفه اي

نقش هاي دانش آموختگان رشته داروسازي عبارتند از :

۱) خدماتي
۲) مديريتي
۳) مشاوره اي و آموزشي
۴) پژوهشي

وظايف حرفه اي دانش آموختگان:

درنقش خدماتي مي توانند در:

۱) داروخانه شهري به عنوان مسئول که بر حسن اجراي امور نسخه پيچي و راهنمايي متقاضيان خدمات دارويي نظارت دارد، ارائه خدمات نمايد.

۲) داروخانه بيمارستاني به عنوان مسئول فني که بر حسن اجراي امور نسخه پيچي و تامين داروهاي بخش هاي مختلف بيمارستان و راهنمايي متقاضيان خدمات دارويي نظارت دارد، ارائه خدمت نمايند.

در نقش مشاوره اي و آموزشي مي توانند:

۱) در داروخانه اعم از شهري و بيمارستاني در انتخاب و مصرف صحيح داروها به بيماران و پزشکان کمک نمايند

۲) با ارائه اطلاعات صحيح به پزشک و بيمار باعث کاهش عوارض سمي و جانبي داروها گردد.

درنقش مديريتي مي توانند:

۱) در سازمانها و موسسات دارويي به عنوان مدير فعاليت نمايد

۲) در کليه امور مربوط به دارو اعم از ارتباط با کارخانه هاي داروسازي يا ديگر مراکز توليد دارو، و شبکه هاي بهداشتي در سطح اجرايي و نظارتي ارائه خدمات نمايند

۳) در کارخانه هاي داروسازي بر ساخت و کنترل داروها به عنوان مسئول فني نظارت نمايند.

در نقش پژوهشي مي توانند:

۱) با توجه به اهداف رشته، با مطالعه پيراموني در خصوص الگوي مصرف دارو و نوع بيماري ها منطقه فعاليت به افزايش سطح آگاهي پزشکان در آن منطقه مشخص کمک نمايد.

۲) در بخش هاي پژوهشي شامل مراکز تحقيقاتي و همچنين تحقيق و توسعه کارخانه هاي داروسازي ارائه خدمات نمايد.

استراتژيهاي تدوين برنامه:

اين برنامه مبتني است براستراتژي تلفيقي (دانشجو يا استاد محوري بر حسب نوع درس و شرايط)، استفاده از فنون جديد يادگيري و ياددهي و پژوهش، آموزش در محيط کار واقعي، تحليل وظايف حرفه اي آينده شناخت علوم و ابزارها و تکنيک هاي تخصصي جديد.
همچنين در اين برنامه بر حسب شرايط از فنوني نظير کار و تمرين عملي در محيط آزمايشگاه و فيلد، کار در گروههاي کوچک، طرح و حل مسئله، شيوه هاي آموزشي Modular و خودآموزي، استفاده از کامپيوتر، سخنراني، ارائه سمينار و فعاليت هاي آموزشي نظري توسط فراگيرنده demonstration و evidence based approachکه بيشتر در بخش آموزشهاي باليني و کارورزي ها بکار مي رود استفاده خواهد شد.

شرايط و نحوه پذيرش دانشجو:

پذيرش دانشجو از طريق آزمون سراسري و به صورت متمرکز خواهد بود

رشته هاي مشابه رشته داروسازي در خارج از کشور:

اين رشته در مقاطع مختلف اعم از ليسانس فوق ليسانس و دکتري در خارج از کشور وجود دارد

وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر:

پس از اخذ مدرک دکتراي عمومي دارو سازي به شرط داشتن معدل کل بالاتر از ۱۵، دانشجو مي تواند در امتحان دوره تخصصي شرکت کند. دانشجويان پذيرفته شده در دوره تخصصي بسته به گرايش تحصيلي خود،‌ واحدهاي گوناگون و متنوع ديگري را (تقريبا ۴۰ واحد) در سطح پيشرفته و تخصصي مي گذرانند که بخش عمده آن پايان نامه تخصصي است.
قبل از انتخاب پايان نامه تخصصي، دانشجو بايد در امتحان جامع تخصصي که در سطح کشور برگزار مي شود نمره قبولي را کسب نمايد.
سرانجام پس از نگارش و دفاع از پايان نامه به اخذ مدرک دکتراي تخصصي (P.h.D) نايل مي آيد.

رشته هاي تخصصي دارو سازي که در حال حاضر در داخل کشور ارايه مي گردند عبارت است از: شيمي دارويي، دارو سازي، مفردات پزشکي، راديو فارماسي، فارماکولوژي، مواد خوراکي و آب شناسي، فرآورده هاي آرايشي و بهداشتي، دارو سازي بيمارستاني، فرآورده هاي بيولوژيک، زهر شناسي. علاوه بر رشته هاي ياد شده، فارغ التحصيلان رشته دارو سازي عمومي مي توانند در تخصص هاي علوم پايه پزشکي نظير: بيو شيمي، ‌انگل شناسي پزشکي، ميکرب شناسي پزشکي، فيزيولوژي، آمار حياتي، تغذيه، ايمونولوژي، ويروس شناسي و ژنتيک نيز شرکت نمايند.

اطلاعات بیشتر

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته پزشکی

در حال حاضر، نظام آموزش پزشکی عمومی‌، شامل ۴ دوره علوم پایه، فیزیوپاتولوژی، کارآموزی بالینی و کارورزی بالینی است .دوره علوم پایه دوره علوم پایه پزشکی ۵ ترم تحصیلی است که با اتمام آن،‌ دانشجویان مجاز به ورود به دوره بعدی(فیزیوپاتولوژی) هستند و پیش از ورود به دوره بعدی،‌ امتحان جامع علوم پایه پزشکی از تمام دانشجویان به طور سراسری و همزمان، توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی به عمل می‌آید و قبول‌شدگان،‌مجاز به ورود به دوره فیزیوپاتولوژی خواهند بود. این امتحان، در بردارنده‌ی مباحث تدریس شده در دوره علوم پایه است.

درس‌های این رشته در طول تحصیل

دروس علوم پایه

بیوشیمی، بافت‌شناسی،، تشریح (نظری- عملی)، تشریح (آناتومی) (نظری ـ عملی)، فیزیولوژی(نظری ـ عملی)، ایمونولوژی(نظری)،اپیدمیولوژی، روانشناسی، جنین‌شناسی، تغذیه، ژنتیک، زبان تخصصی، آسیب‌شناسی عمومی، انگل‌شناسی، میکروب‌شناسی دوره فیزیوپاتولوژی این دوره شامل ۳۱ واحد درسی است که دو ترم تحصیلی طول خواهد کشید. در پایان این دوره معدل دانشجو از دروس فیزیوپاتولوژی، باید دست‌کم ۱۲ باشد، در غیر این صورت دانشجو باید درس‌هایی را که در آنها نمره کمتر از ۱۲ آورده است،‌ مجدداً بخواند. حداکثر مدت مجاز،‌در مراحل اول و دوم (علوم پایه و فیزیوپاتولوژی) ۵ سال است. در پایان این دو دوره دانشجویانی که همه‌ی واحدها را با موفقیت بگذرانند، به دوره‌ی کارآموزی بالینی راه می‌یابند. باید توجه داشت که ملاک قبولی در امتحانات این مرحله، کسب حداقل نمره ۱۲ از ۲۰ است؛ در حالی که در دروس پایه، ملاک کسب نمره ۱۰ از ۲۰ می‌باشد.

دروس فیزیوپاتولوژی

آسیب‌شناسی اختصاصی، فارماکولوژی، سیمیولوژی، دوره‌های فیزیوپاتولوژی ارگان‌ها .دوره ‌کارآموزی بالینی دانشجویان پزشکی در این مرحله قادر هستند تا آموخته‌های خود را از دروس مختلف با یافته‌های بالینی از بیماران بستری در بیمارستان‌ها تطبیق داده و با بهره‌گیری مناسب از روش‌های تشخیص آزمایشگاهی، بیماری را تشخیص دهند و اقدامات مناسب درمانی را برای بیمار انجام دهند. این دوره شامل ۹۷ واحد درسی است که در چهار بخش اصلی ارائه می‌گردد و عمدتاً مسائل رایج در پزشکی عمومی را شامل می‌شود که عبارتند از داخلی، جراحی، زنان و کودکان. در سایر بخش‌ها که بخش‌های فرعی محسوب می‌شوند نیز بیماری‌های شایع در آنها آموزش داده می‌شود. با توجه به این مطلب، چهار رشته اصلی جراحی، داخلی، زنان و کودکان زمان بیشتری را به خود اختصاص می‌دهند.

در دوره کارآموزی، دانشجویان باید روش برخورد با بیمار، تهیه شرح حال بیمار و نحوه تشخیص و درمان را فرا بگیرند تا در دوره‌ بعدی – کارورزی- که خود تصمیم گیرنده خواهند بود، بتوانند به کمک بیماران بشتابند و تصمیمات لازم را اتّخاذ نمایند. در دوره کارآموزی نمره قبولی در دروس عملی و نظری ۱۲ است و معدّل کلّ دوره کارآموزی باید بالای ۱۴ باشد و چنانچه کمتر از ۱۴ باشد، باید واحدهای با نمره کمتر از ۱۴ تکرار شود تا معدل کل به ۱۴ برسد. در پایان این دوره، دانشجویان قبل از ورود به دوره کارورزی در امتحانی به نام امتحان جامع کارورزی شرکت می‌نمایند و پس از قبولی به دوره کارورزی وارد می‌شوند. چنانچه دانشجویی در امتحان مربوط قبول نگردد، حداکثر ۴ مرتبه می‌تواند در این امتحان شرکت نماید.

دروس کارآموزی بالینی

بیماری‌های اعصاب، بیماری‌های عفونی، کارآموزی داخلی، بیماری‌های جراحی، بیماری‌های ارتوپدی، بیماری‌های عفونی، کارآموزی جراحی، تاریخ و اخلاق پزشکی، بیماری‌های کودکان، پزشکی قانونی و مسمومیت‌ها، فارماکولوژی بالینی،‌ کارآموزی چشم،‌ کارآموزی پوست، کارآموزی بهداشت، کارآموزی بخش کودکان،‌ بهداشت، کارآموزی گوش و حلق و بینی، کارآموزی ارتوپدی. بیماری‌های زنان و زایمان، کارآموزی رادیولوژی، بیماری‌های روانی، کارآموزی روانپزشکی.

دوره کارورزی بالینی این دوره آخرین مرحله آموزش پزشکی است و آن را دوره انترنی نیز می‌گویند. این دوره ۶۴ واحد درسی است و ۱۸ ماه به طول می‌انجامد. در دوره کارورزی،‌دانشجویان مسؤولیت معاینه‌ی بیماران و تشخیص و اقدامات درمانی را در بیمارستان بر عهده خواهند داشت و آموخته‌های خود را در دوره‌های قبل به طور عملی انجام خواهند داد تا آماده پذیرش شغل پزشکی در جامعه شوند و بتوانند به طور مستقل به درمان بیماران بپردازند. در پایان این دوره و قبل از فراغت از تحصیل، کارورزان باید درس پایان‌نامه را که ۶ واحد درسی است، آغاز کنند.

دروس کارورزی بالینی

کارورزی بخش جراحی، کارورزی بخش چشم، کارورزی بخش سوانح و سوختگی، کارورزی بخش ارتوپدی، کارورزی بخش ارولوژی، کارورزی بخش اطفال، کارورزی بخش بهداشت، کارورزی بخش گوش و حلق و بینی،‌ کارورزی بخش داخلی، کارورزی بخش زنان و زایمان، کارورزی بخش اورژانس، کارورزی بخش نفرولوژی، کارورزی بخش پوست، کارورزی بخش روانپزشکی .

توانایی‌های لازم

تصور بسیاری از داوطلبان ورود به دانشگاه به خصوص داوطلبان علاقه‌مند به رشته پزشکی این است که دانشگاه مثل یک قیف برعکس است که ورود به آن مشکل و خروج از آن بسیار ساده است. در حالی که به گفته‌ دانشجویان این رشته، یک دانشجوی پزشکی باید آمادگی مطالعه، تحقیق و پژوهش را در حد بسیار گسترده و فراگیر داشته باشد؛ یعنی اگر دانشجو بسیار کوشا و علاقه‌مند نباشد و تنها برای عنوان “دکتری” وارد این رشته شده باشد، حتی نمی‌تواند مدرک دکترای عمومی خود را به دست بیاورد. زیرا دوره پزشکی عمومی نسبت به رشته‌های دیگر، طولانی‌تر است و در طی این مدت دانشجو باید درس‌های متعدد، متنوع، حجیم و نسبتاً پیچیده و دشواری را مطالعه کند.

موقعیت شغلی در ایران

امروزه از گوشه و کنار می‌شنویم که برای فارغ‌التحصیلان پزشکی بازار کار مناسبی وجود ندارد. در حالی که هنوز در بسیاری از شهرهای کوچک و مناطق محروم با کمبود پزشک مواجه هستیم. از سوی دیگر فارغ‌التحصیل پزشکی حتماً نباید در مطب بنشیند و نسخه بنویسد، بلکه در زمینه پزشکی شغل‌های مختلفی هست که می‌توان انجام داد. برای مثال زمینه‌های تحقیقی بسیاری در این رشته وجود دارد. امّا متأسفانه تعداد فارغ‌التحصیلانی که مایلند در این زمینه کار کنند، بسیار انگشت‌شمار است.

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته گفتار درمانی
کارشناسان رشته گفتار درمانی به یاری افرادی می‌آیند که می‌خواهند حرف بزند. می‌خواهند وقتی شاد یا غمگین هستند احساست خود  را به آرامی و بدون دغدغه با دیگران در میان بگذارن د، اما نمی‌توانند. در واقع هدف این رشته بررسی ، تشخیص ، ارزیابی و درمان اختلالات گفتار و زبان است.

تعریف گفتار درمانی :

علمی است که به ارزیابی، تشخیص و درمان انواع اختلالات گفتاری می پردازد. اختلالات گفتاری شایع شامل لکنت، اختلالات تولید(اختلال در تلفظ صداها)، اختلالات صوتی، تأخیر در رشد گفتار و زبان، اختلالات گفتاری ناشی از فلج مغزی ، کم شنوایی،سکته های مغزی و …. می باشد.

گفتاردرمانی یکی از رشته های علوم پزشکی در شاخه توان بخشی است که به مطالعه ی جنبه های مختلف گفتار و زبان و تشخیص و درمان اختلالات مربوط بدان می پردازد. گفتاردرمانی به عنوان ترکیبی از دانش و هنر, از مجموعه گسترده ای از علوم انسانی و تجربی بهره می گیرد و کسب مهارت در آن مستلزم فراگیری مباحث پایه از جمله نوروآناتومی و فیزیولوژی مکانیسم گفتار, زبان شناسی و آواشناسی, روان شناسی و روانپزشکی و نیز مباحث تخصصی بیماری شناسی, ارزیابی و درمان اختلالات گفتار و زبان است.

آسیب شناس گفتار و زبان (گفتاردرمانگر) باید در آغاز از ماهیت گفتار و زبان و رشد طبیعی آن آگاه گشته و سپس با انواع اختلالات مربوط به آن آشنا شود و نحوه ارزیابی و درمان آنها را فرا بگیرد. در یک عبارت کوتاه می توان گفت هرگاه یا شیوه صحبت کردن گوینده بیش از محتوای سخن او, توجه شنونده را به خود جلب کند و یا محتوای کلام دچار نابسامانی شود وی مشکوک به نوعی اختلال گفتاری یا زبانی است. آسیب های گفتار و زبان متنوع بوده و از کودکی تا بزرگسالی مشاهده می شود از میان آنها می توان به لکنت, اختلالات تلفظی, اختلالات گفتار و زبان در کودکان دارای مشکل یادگیری زبان و کودکان کم شنوا, عقب مانده ذهنی, اتیستیک, بیماران سکته مغزی و اختلالات گفتاری ناشی از فقدان حنجره و آسیبهای آن اشاره نمود.

هرگونه اشکال در نحوه گفتار و یا ناتوانی در درک گفته های دیگران می تواند موجب اختلال در روابط اجتماعی شخص مبتلا گشته و مانعی در راه پیشرفت تحصیلی فرد و در جامعه و شکوفائی کامل توانائی ها و استعدادهای بالقوه وی شود. این مساله به نوبه خود می تواند صدمات روحی و عاطفی و رفتارهایی نظیرگوشه گیری, پرخاشگری و … و در نهایت تزلزل بهداشت روانی فرد و خانواده او را در پی خواهد داشت.

نقش آسیب شناس گفتار و زبان در مرحله اول, پیشگیری از بروز اینگونه اختلالات از طریق آموزش های انفرادی و گروهی است و در مراحل بعدی, وظیفه او ارزیابی و تشخیص اختلال های گفتار و زبان و تلاش در درمان و اصلاح و جلوگیری از شدت آن ها می باشد .
و یا به گفته آقای خاموشی استاد گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی تهران هدف این رشته تربیت آسیب‌شناسی گفتار و زبان و یا گفتار درمانگر است. متخصصی که در وهله اول آسیب‌هایی را که توسط عوامل ژنتیکی و یا اکتسابی به گفتار و زبان وارد شده تشخیص می‌دهد و در وهله دوم به ارزیابی میزان آسیب‌دیدگی و علت آن می‌پردازد و سپس مرحله درمان را شروع می‌کند.
وی در توضیح سخنان خویش می‌گوید: یک آسیب‌شناس گفتار و زبان باید در آغاز بررسی کند که چه حوزه‌ای از زبان و گفتار فرد صدمه دیده است و سپس به درمان بپردازد. چون نوع و مدت درمان با توجه به حوزه آسیب‌دیده متفاوت می‌باشد.
برای مثال امکان دارد به علت سکته مغزی، تصادف و یا اصابت ترکش، اختلالی در حوزه زبان فرد ایجاد شود که این اختلال می‌تواند به صورت بی‌ربط صحبت کردن و یا ناتوانی در سخن گفتن بروز پیدا کند. یا این که امکان دارد مشکل در حوزه گفتار باشد یعنی در تولید گفتار و یا روانی گفتار اختلالی به وجود بیاید. برای مثال کودکی که صدای «ر» را «ل» تلفظ می‌کند دارای اختلال در تولید گفتار است و همچنین فردی که در طول یک دقیقه به جای ۴ جمله (به طور متوسط) یک جمله را گفته و یا برعکس ۱۰ جمله را بیان می‌کند، دچار اختلال در روانی گفتار می‌باید. و بالاخره امکان دارد تارهای صوتی به دلایل مختلف آسیب ببینند که موجب خراب شدن کیفیت صوت می‌شود.
که در تمام موارد فوق یک گفتار درمان سعی می‌کند که به شیوه‌های غیرپزشکی و بدون استفاده از دارو آسیب ایجاد شده را درمان کند اما طول درمان و نحوه درمان متفاوت خواهد بود یعنی آسیب‌های حوزه زبان چون به سیستم عصب مرکزی در مغز برمی‌گردد، طولانی‌تر و دشوارتر بوده اما درمان اختلالات حوزه گفتار آسان‌تر و سریعتر می‌باشد.
یکی دیگر از اساتید دانشگاه نیز در معرفی رشته گفتار درمانی می‌گوید: رشته گفتار درمانی یکی از زیرمجموعه‌های علوم توانبخشی است و هدف آن یاری رساندن به افرادی است که دچار اختلالات گفتاری و زبانی هستند که این کمک شامل موارد زیر می‌شود.

الف ) کمک به افرادی که اختلالات تلفظی دارند. به گونه‌ای که بتوانند بدرستی تولید صداهای گفتاری را بیاموزند.
ب ) کمک به بیمارانی که اختلال در صوت دارند و یا به علل مختلف حنجره آنها جراحی شده و فاقد صورت طبیعی هستند.
ج ) کمک به بیمارانی که به دلیل آسیب‌های مغزی زبان پریش‌ شده‌اند (این دسته از بیماران قدرت سخن گفتن نداشته و یا بی‌ربط سخن می‌گویند)
د) یاری کردن ناشنوایان برای برقراری ارتباط کلامی .
هـ ) کمک به طیف گسترده‌ای از عقب‌ماندگان ذهنی برای برقراری ارتباط کلامی.
و ) توصیه و مشاوره به افراد جامه به منظور پیشگیری از اختلالات فوق.
آینده شغلی ، بازار کار ، درآمد:

در مقابل هر ۲ یا ۳ هزار نفر جمعیت یک گفتار درمانگر مورد نیاز است. آمار فوق که مورد قبول جامعه پزشکی و بهداشتی جهان است، نشانگر نیاز جامعه به فارغ‌التحصیلان گفتار درمانی است چرا که تخصص گفتار درمانی بر دو محور اصلی درمان و پیشگیری استوار شده است.
آقای خاموشی مدیر گروه گفتاردرمانی دانشگاه تهران در این‌باره می‌گوید: با این که رشته گفتار درمانی در گروه پزشکی است اما کار آن بیشتر پیشگیری می‌باشد. برای مثال در حوزه بهداشت مدارس علاوه بر پیام‌های بهداشتی مبنی بر این که «از دستفروشان خوراکی نخرید» و یا «از خوردن لواشک و بستنی غیربهداشتی خودداری کنید» باید پیام‌هایی در زمینه بهداشت گفتار و زبان نیز داده شود. یعنی باید به دانش‌آموزان گفت که «هنگام بازی فوتبال در حیاط مدرسه جیغ نزنید» یا «وقتی زنگ تفریح زده شد، فریاد نزنید» که البته برای قانع‌کردن دانش‌آموزان و نشان دادن اهمیت پیام‌های فوق لازم است که مدلی از حنجره را به سر کلاسها برده تا دانش‌آموزان به وضوح ببینند که اگر جیغ بزنند، حنجره آنها چه آسیبی می‌بیند.
همچنین یک گفتار درمانگر می‌تواند به قاریان قرآن ، مداحان، خواننده‌ها ،‌گویندگان صدا و سیما ، دوبلورها و در کل افرادی که از صوت خود به صورت حرفه‌ای استفاده می‌کنند، آموزش بدهند که چگونه سخن بگویند و یا از صوت خود استفاده کنند تا مشکلی برایشان به وجود نیاید.

آنچه گفته شد بخشی از فرصت‌های شغلی یک گفتار درمانگر است که باید در جامعه وجود داشته باشد اما آیا در ایران نیز این فرصت‌های شغلی موجود است؟
آقای خاموشی در این زمینه می‌گوید: متاسفانه این رشته در کشور ما جا نیفتاده است و در نتیجه فعالیت فارغ‌التحصیلان این رشته محدود می‌باشد.
برای مثال با این که به اعتقاد ما هر مدرسه‌ای به یک گفتار درمانگر نیاز دارد، فارغ‌التحصیلان این رشته زمانی که در آموزش و پرورش استخدام می‌شوند، پستی برای آنها در نظر گرفته نشده است یعنی در حکم استخدامی به عنوان دبیر تلقی می‌شوند نه به عنوان یک گفتار درمانگر.
و یا متاسفانه قانون نظام پزشکی به این صورت است که گفتار درمانگر نمی‌تواند به تنهایی مطب بزند بلکه باید زیر نظر متخصص مغز و اعصاب و یا گوش و حلق و بینی فعالیت بکند. در صورتی که یک گفتار درمانگر وابستگی خاصی به هیچ تخصصی ندارد البته ممکن است متخصص مغز و اعصاب در بعضی موارد به گفتار درمانگر یاری برساند اما در بسیاری از موارد مانند لکنت زبان نمی‌تواند کمکی بکند.
وی در ادامه می‌گوید: با این وجود نباید علاقه‌مندان به این رشته ناامید شوند چون این رشته برای جوانانی کنجکاو که به دنبال کشف ناشناخته‌ها می‌باشند و می‌خواهند در زمینه تحصیلی‌شان حرف اول را بزنند، رشته بکری است و زمینه‌های ناشناخته زیاد دارد. که از آن جمله می‌توان به درمان سریع لکنت زبان اشاره کرد. چون با این که در این زمینه روشهایی وجود دارد اما روشهای فوق به تدریج جواب می‌دهد و من به جرات می‌گویم که اگر کسی درمان سریعی برای لکنت زبان پیشنهاد کند، بسیار ثروتمند خواهد شد. برای این که لکنتی‌ها هم افرادی باهوش طبیعی هستند و می‌توانند مشاغل مختلف را به عهده بگیرند ولی این اختلال در صحبت کردن آنها را دچار مشکل کرده است. بنابراین بسیاری از آنها حاضرند هزینه زیادی بپردازند اما سریع مشکل آنها رفع شود.
راحله جعفری توسی نیز معتقد است با این که مشکل شغلی در جامعه ما برای همه رشته‌ها از جمله رشته گفتار درمانی وجود دارد اما از آنجایی که فارغ‌التحصیلان رشته‌های توانبخشی و از جمله گفتاردرمانی محدود هستند و از طرفی جامعه به آنها نیاز بسیاری دارد، رشته‌های علوم توانبخشی کمتر از سایر رشته‌ها با مشکل شغلی روبرو هستند. برای مثال یک گفتار درمانگر می‌تواند در درمانگاهها و مراکز بهداشت، مراکز ویژه توانبخشی و مراکز آموزش و پرورش استثنایی فعالیت بکند چون قسمت عمده کار ما در ارتباط با ناشنواها و کم‌شنواها است یعنی ما به یک ناشنوا و یا کم‌شنوا کمک می‌کنیم که گفتار افراد را درک کرده و بهتر از قبل منظورش را از طریق کلام برساند. که از همین‌جا ناشنوایان زبان اشاره را می‌آموزند اما ما به آنها درک گفتار و بیان آن را می‌آموزیم .
توانایی‌های جسمی، علمی، روانی و … مورد نیاز و قابل توصیه حروف را یک یک ادا کرده و یا کلمات را به آرامی بیان می‌کند و سپس به صدای بیمار و نحوه اداکردن حروف و یا کلمات او نگاه کرده و گوش فرا می‌دهد و اشتباه‌هایش را به آرامی تذکر می‌دهد تا او بتواند از سنگلاخ دشواریهای گفتار و زبان عبور کرده و به روانی سخن بگوید.
این کار همیشگی یک گفتار درمانگر است. کاری که باید با صبر و بردباری به دفعات مختلف و به روش‌های گوناگون انجام دهد.
راحله جعفری توسی فارغ‌التحصیل گفتار درمانی با اشاره به همین ویژگی می‌گوید: صبور بودن مهمترین ویژگی است که یک گفتار درمانگر باید داشته باشد چرا که بعضی از بیماران ما به کندی پیشرفت می‌کنند و به قول معروف پیشرفتشان میلیمتری است. بنابراین لازم است که گفتار درمانگر بردبار بوده و پابه‌پای بیمار پیش رفته و او را درک کند.
همچنین متخصص این رشته باید انعطاف‌پذیر باشد. برای این که در این کار تنوع مراجعه‌کنندگان بسیار زیاد است یعنی مراجعین ما می‌توانند یک بچه ۲ ساله تا یک فرد ۹۰ ساله باشند که بدون شک هر یک روحیات و ویژگی‌های خاص خود را دارند و یک گفتار درمانگر باید با توجه به این ویژگی‌های فردی نحوه درمان را انتخاب بکند.
آقای خاموشی نیز در بیان ویژگی‌های لازم برای دانشجویان این رشته می‌گوید: دانشجوی موفق این رشته کسی است که به زبان انگلیسی و دانش کامپیوتر مسلط باشد چون کتابهای این رشته در ایران بسیار کم است و دانشجو باید بتواند از منابع خارجی یا از شبکه‌های رایانه‌ای استفاده کند.

همین‌طور بهتر است با لهجه‌های مختلف آشنایی داشته باشد چون ممکن است ناشنوایی به او مراجعه کند که در یک محیط ترک یا کرد زبان زندگی کرده است و اگر فرد لهجه او را بلد باشد و یا حداقل با جایگاه‌های تولید صدای آن لهجه آشنا باشد، بهتر می‌تواند به او کمک کند.
آقای شاهبداغی استاد گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز معتقد است که رشته گفتاردرمانی نیازمند خلاقیت، هنر، صبر و پشتکار است و باید دانشجو به مطالعه مداوم جهت پیشرفت زمینه‌های درمان بیماران علاقه‌مند باشد.
رضا نصیری فارغ‌التحصیل این رشته نیز می‌گوید: دانشجویان این رشته باید اختلال گفتاری نداشته باشند زیرا بخشی از تحصیل در این رشته شامل آموزش عملی و برخورد کلامی با بیماران می‌باشد و باید سلامت کامل روانی داشته و بتوانند بدرستی ارتباط برقرار کنند. همچنین لازم است در دروس زبان و ادبیات فارسی، زیست‌شناسی، فیزیک و زبان انگلیسی اطلاعات لازم و کافی را کسب کرده باشند.

تعدای از خدمات یک گفتار درمانگر
ـ درمان لکنت زبان
ـ اختلالات تلفظی
ـ تأخیر در رشد گفتار و زبان کودکان
ـ درمان اختلالات گفتاری و زبانی ناشی از فلج مغزی ، سکته مغزی ، شکاف کام ، عقب ماندگی ذهنی
ـ تشخیص و درمان اختلالات یادگیری و مفاهیم کلمان (‌زبان )
ـ تشخیص و درمان اختلالات نوشتاری و املاء
ـ مشاوره تخصصی و گفتار درمانی برای اعضاء خانواده
ـ ارجاع به متخصص مغز و اعصاب یا گوش ، حلق و بینی در صورت نیاز

آشنایی با  اختلالات گفتاری

· لکنت زبان : اختلالی است که طی آن جریان روان گفتار با مکث، تکرار هجا و یا کشش های نابجا شکسته می شود و معمولاً همراه با انقباض عضلات اندامهای گفتاری یا در موارد شدیدتر دیگر اعضای بدن می باشد و شیوع آن در پسرها ۳ برابر دخترها است.
· نقص شنوایی : بدلیل اهمیتی که شنوایی در گفتار و تصحیح اشتباهات گفتاری دارد هر گونه اختلال در شنوایی بر گفتار اثر گذار خواهد بود. مشکلات گفتاری حاصله شامل اختلال در تولید صحیح صداها ، شناخت محدود، ذخیره واژگان محدود، اختلال صوت و …
می باشد.
· اختلالات صوت : شامل هر گونه اختلالی است که تارهای صوتی را درگیر می کند مانند اختلال در آهنگ صدا، زیر و بمی، و خشیومی بودن صدا، وجود اختلالات جسمی مانند وجود شکاف کام یا لب و یا بزرگ بودن بیش از حد لوزه ها و نیز کم شنوایی و همچنین استفاده ناصحیح از تارآواها می تواند باعث اختلالات صوت گردد.
· اختلالات تولیدی : عبارتست از مشکل در بیان صحیح صداها که می تواند بصورت حذف یا جانشین کردن صدا باشد و در موارد شدید منجر به نامفهوم شدن گفتار
· می گردد. علت آن می تواند بدلیل نقص ارگانیک در سیستم گفتار ، محیط نامناسب و یادگیری نادرست و یا زمینه ارثی داشته باشد.
· تأخیر در رشد گفتار و زبان : اگر گفتار کودکی همزمان با سن تقویمی او پیش نرود دارای تأخیر در گفتار است . کودک طبیعی تا قبل از ۱ سالگی تک کلمات را بیان می کند. تا ۲ سالگی جملات دو کلمه ای و همینطور با افزایش سن ذخیره واژگان نیز بیشتر می شود. از علت های مسبب تأخیر می توان به عقب ماندگی ذهنی کم شنوایی، عوامل محیطی و مشکلات جسمی اشاره کرد.
· زبان پریشی : به اختلال گفتاری ناشی از صدمه به سیستم مغزی گفته می شود که فرد قادر به ارتباط گفتاری با دیگران نخواهد بودو این اختلال عمدتاً در افراد بزرگسال بوجود می آید و علت آن ناشی از سکته ها تومورهای مغزی، تصادفات و… می باشد. فرد دارای گفتاری ناروان ، بی محتوا ، خطاهای تولیدی و فلجی می باشد.
۱-تاخیر در گفتاروزبان delayed speech and language

افرادی دارای این مشکل هستند که به دلایل مختلف ازقبیل ناشنوایی- عقب ماندگی ذهنی – فلج مغزی دیرتر از حد طبیعی شروع به صحبت می کنند و گفتاروزبانشان درحدسنشان نمی باشد

۲-اختلالات روانی گفتارfluency disorder

افرادای که لکنت زبان وپریده گویی دارند جزءاین گروه هستند

لکنت زبان(stuttering ) زمانی اتفاقی می افتد که درروند طبیعی گفتاروقفه های غیر طبیعی وناگهانی بواسطه تکرار صداها هجا ها کشیده گویی :طولانی ادا کردن صدا ها – کلمات وهجا میا نپرانی :گیر:قفل ورفتارها ی وابسته ایجاد می شود.
بریده گویی ( cluttering ) :زمانی اتفاق می افتد که میزان تکلم دچاراشکال شود و گفتارفرد بیش از حد سریع باشد وفرد در گفتاراز گفتن برخی از اصطلاحات صرفنظرکند

۳-اختلالات صوتیvoice disorder

زمانی اختلال صوتی وجود دارد که کیفیت ؛زیروبمی ؛ بلندی و انعطاف پذیری صوت فردی متفاوت ازصوت افراد؛ جنس؛ سن؛ گروه وفرهنگ مشابه وی باشد . وجود یاعدم وجوداختلال صوت ومیزان آن نسبت به قضاوت شنونده متفاوت است.بنابراین کودکان ؛ والدین ؛ بزرگسالان و آسیب شناسان گفتار و زبان اختلال یا عدم اختلال را بر طبق نیازها و زمینه خود تعیین می کنند .

اختلالات صوتی را میتوان به صور گوناگون طبقه بندی کرد. برخی براساس سبب شناسی؛ برخی براساس ادراکی وتعدادی دیگر براساس جنبش شناسی تقسیم می کنند.

در طبقه بندی براساس سبب شناسی؛ اختلالات صوتی را میتوان به دو دسته ۱- عضوی: که شامل بد آوایی و بی آوایی بدلیل ضایعات بافتی یا بیماریهای عصبی شناخت. ۲- روانزاد: که شامل صوت ناهنجار در اثر سایکو نوروز ؛ اختلالات شخصیتی یا الگوی های نادرست تقسیم کرد .

در طبقه بندی براساس دیدگاه ادراکی اختلال دریک یا تعدادی از مؤلفه ها ی صوت شامل زیروبمی بلندی وکیفیت وجوددارد.

درطبقه بندی جنبش شناسی به دوبخش عمده پرکاری وکم کاری صوتی تقسیم می شود علائم اختلالات صوت شامل مواردزیراست

۱-گرفتگی صوت ۲- نفس آلودگی صدا ۳- خستگی صوتی ۴- کاهش دامنه آواسازی

۵- بی صدا ۶- قطع زیروبمی یاصدای زیرنامناسب ۷- آواسازی توام باتلاش وکوشش ۸ – لرزش

۴-اختلالات زبانیlanguage disorder

ازجمله اختلالات زبانی آفازی است .آفازی درسه فراینددرک زبان فرمول بندی زبان و یا هر دواختلال بوجود می آید.

آفازی دراثر آسیب به مناطق مختلف مغزی درنیمکره چپ به علل مختلف مانند تصادف سکته مغزی تروما وغیره بوجود می آید آفازی براساس منطقه ای که آسیب دیده تقسیم بندی شده است وشامل انواع زیراست

۱- آفازی ورنیکه ۲- آفازی بروکا ۳- آفازی انتقالی ۴- آفازی ترانس کورتیکال حسی۵- آفازی گلوبال ۶- آفازی ترنس کوتیکال حرکتی

وبراساس نوع آفازی ممکن است علائم زیر دیده شود. پارافازیا – اختلال تکرار – اختلال درخو ندان ونوشتن – اختلال دردرک وبیان – اختلال درنامیدن

۵-اختلالات تشدیدresonance disorder

تشدید زیر مجموعه کیفیت صوت است در اختلالات تشدید دراثر اختلال در عمکرددریچه کامی- حلقی به علل مختلف فرایند تشدید به درستی انجام نمی شود دو به عبارت دیگر توازن خیشومی – دهانی بهم خورده است.انواع اختلالات تشدیدعبارتند از۱- خیشومی شدگی بیش ازحد : تشدیدبیش ازحد هوا درحفره بینی که ممکن است همراه با خروج هوا ازبینی باشد یا نباشد.دراین حالت ممکن است برای جلوگیری از خروج هوا درپرده های بینی حرکات انقباضی دیده شود.۲- خیشومی کمتراز حد :تشدید صداهای خیشومی درحفره بینی یا صورت نمیگیرد یا بسیار کم است .۳- مختلط: به علت اتصال حفره های بینی وانسداد درقسمت خلف یا قدام بینی هردوحالت خیشوم شدگی وجوددارد.

۶-اختلالات تولیدی Articulation disorder

اختلالات تولیدی مشخصا ً بیش از هر نوع عارضه گفتاری وقت وتوجه آسیب شناسان گفتار را به خود مشغول میکند و تقریبا ۸۰ درصد موارد اختلالات گفتاری را تشکیل میدهد. اینگونه افراد درتولیدو بیان همخوانهاو واکه ها مشکل دارندوبه صورت های زیر بیان می شوند

۱- حذف :یعنی یکی ازهم خوانها را حذف میکنند.(مثلآخ به خط ) ۲ – خرابگویی : دراین نوع خطا گوینده به جای واج هدف یک صدا ی غیرمشخص تولیدمی نماید. ۳ – اضافی دراین حالت یک صدا یا هجا ی نابجا را وارد واژه یا هجای اصلی مینماید(قوه ری به جای قوری)۴- جانشینی : دراین گونه خطاها گویند یک واج استاندارد به غلط جانشین واج هدف میکند (مثلا یوز به جای روز)

ضوابط تأسیس دفاتر کار گفتار درمانی
۱- دفتر گفتار درمانی به محلی اطلاق می شود که طبق ضوابط و مقرات وزارت بهداشت ‘ درمان و آموزش پزشکی برای ارائه خدمات گفتار درمانی پس از دریافت مجوز فعالیت ، توسط افراد واجد شرایط مندرج در این آئین نامه دایر می گردد .

۲- آسیب شناس گفتار و زبان به فردی اطلاق می شود که دانش آموخته مقطع کارشناسی یا مقطع بالاتر این رشته از دانشگاه های داخل یا خارج از کشور باشد و مدرک وی به تائید وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی رسیده باشد .

۳- مجوز فعالیت گفتار درمانی عبارت اسـت از مجـوزی که پس از بررسی مدارک و مستندات توسط دانشگاه های علوم پزشکی صادر می شود .

شرایط، ضوابط و مدارک مورد نیاز

شرایط فردی :

۴- جهـت بـالا بـردن سطـح کیفـی خدمات درمانی دردفاتر گفتار درمانی داشتن سابقـه کـاردرایـن رشتـه درمراکز درمانی، دولتی ، خیریه و خصوصی به شرح زیر ضروری می باشد :

برای ایجاد دفتر گفتار درمانی درشهرتهران و کرج ‘ داشتن حداقل ۵ سال سابقه اشتغال بـه کـار تمـام وقت در مراکز فوق

برای ایجاد دفتر کار در سایر شهرها و شهرستان ها داشتن حداقل ۳ سال سابقه اشتغال به کار تمام وقـت در مراکـز مذکور

تبصره ۱ : مدت خدمت نظام وظیفه و طرح نیروی انسانی و یا سایر تعهدات قانونی درصورت ارائه گواهی معتبر اشتغال به گفتار درمانی جزء سابقه کار محسوب می شود .

تبصره ۲ : مدت تحصیل کارشناسی ارشد گفتار درمانی حداکثر تا یک سال و PhD حداکثر تا دو سال براساس گواهی دانشگاه محل تحصیل جزء سابقه کار محسوب می شود .

تبصره ۳ : گواهی سابقه اشتغال به گفتار درمانی در مراکز خصوصی باید به تائید معاونت درمان و دارو دانشگاه / دانشکده مربوطه برسد .

شرح وظایف و حدود اختیارات

الف ) مشاوره و راهنمایی مراجعین برای پیش گیری از بروز اختلالات گفتار و زبان در کودکان

ب ) مشاوره و آموزش به افرادی که در معرض ابتلا به اختلالات گفتار و زبان هستند به منظور پیشگیری

ج ) راهنمایی و ارجاع مراجعین مبتلا به اختلالات گفتار و زبان به سایر درمانگران براساس نیازهای بهداشتی درمانی آن ها

د ) آموزش راهنمایی و مشاوره به افرادی که از گفتار خود به طور حرفه ای استفاده می کنند ‘ ( برای ارتقاء

کیفیت گفتار و پیش گیری از بروز اختلال )

ه ) انجام آزمون های گفتار و زبان براساس معیارها و برگه های مورد تائید دانشگاه علوم پزشکی و تشکیل پرونده برای نوشتن شرح حال ‘ ثبت چگونگی بروز و سیر اختلال براساس مصاحبه با بیمار و خانواده او و مدرک مربوطه ، ثبت سوابق درمانی ‘ ضبط نمونه گفتار بیمار و شرح ویژگی های زبانی و گفتاری او ‘ ثبت سابقه بیماری های جسمی بیمار و تعیین علل و عوامل مؤثر بر اختلال و ثبت برنامه و اقدامات گفتار درمانی و در صورت ارجاع به سایر مراکز درمانی ثبت در پرونده و ارسال خلاصه پرونده

ز ) نگهداری پرونده برای کارهای آماری و در صورت لزوم تهیه گزارش برای مراجع قانونی و استفاده از آنها در مطالعات پژوهشی و ارائه نتایج به مسئولان و مراکز علمی – پژوهشی برای همکاری در زمینه افزایش آگاهی و بهبود ارائه خدمات گفتار درمانی و بالا بردن سطح سلامت جامعه

ح ) آسیب شناسی گفتار و زبان موظف است در انحصار نسخه پزشک معالج خدمات گفتار درمانی را برای بیماران انجام دهد .

تبصره ۱ : پذیرش بیماران دچار اختلال تولید، لکنت ، اختلال در خواندن و نوشتن و تأخیر در رشد گفتار و زبان به طور مستقیم انجام می پذیرد .

تبصره ۲ : آسیب شناسی گفتار و زبان حق دخل و تصرف در نسخه و یا دستور پزشک معالج را ندارد .

تبصره ۳ : آسیب شناسی گفتار و زبان مجاز به تجویز دارو و درخواست رادیو گرافی و آزمایشات پاراکلینیکی برای بیماران را ندارد .

ط ) آسیب شناس گفتار و زبان می تواند برای افراد مبتلا به اختلالات صوت به مدت محدود ( حداکثر تا یک هفته ) گواهی صادر نماید . ( در صورت استفاده حرفه ای از صوت به معنای عدم حضور در محل کار و در غیر این صورت تنها در قالب استراحت صوتی )

ی ) آسیب شناس گفتار و زبان حق انجام تزریقات و پانسمان راندارد .

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته فیزیوتراپی :

فيزيوتراپي يکي از رشته هاي توانبخشي است و توانبخشي مجموعه اقداماتي است که براي يک فرد معلول يا بيمار انجام مي دهد. تا تشخيص بتواند از نظر جسمي – رواني – اجتماعي حداکثر توانائي و استقلال خويش را بدست آورد و زندگيش را به حد طبيعي نزديک سازد کلمه فيزيوتراپي از دو بخش تشکيل شده است فيزيو به مفهوم عوامل فيزيکي و تراپي به معناي درمان است فيزيوتراپي در واقع همان طب فيزيکي است و بر خلاف رشته هاي ديگر طب که از داروها و مواد شيميائي براي درمان بيمار استفاده مي کند از عوامل فيزيکي و مکانيکي جهت درمان نياز نيازمندان بهره مي برند.
فيزيوتراپي مي تواند جهت توانبخشي و نجات بيماران به عنوان يکي از بازوهاي توانمند تيم پزشکي وارد عمل شود و جامعه ما را از زمين گير شدن و ناتوان شدن گروهي از جوانان و سالمندان که به دليل تصادفات و حوادث ناگوار و کهولت سن مشکل پيدا مي کنند رهايي بخشد.

تعريف فيزيوتراپي

فيزيوتراپي، شاخه اي از پزشکي است که در آن براي توانبخشي بيماران از عوامل فيزيکي مثل گرما، سرما، الکتريسيته، نور و عوامل مکانيکي و ورزش استفاده مي شود.
بسياري از حوادث باعث مي شوند که اندام حرکتي انسان از حرکت بايستند گرچه اين ايستايي موقت باشد اما آسيب هاي آن دراز مدت و در برخي اوقات بهبودي کامل حاصل نمي شود نبايد از نظر دورداشت که حرکت براي بعضي از اندام ها مانند دست و پا همانند اکسيژن ضروري و حياتي است کاري که فيزيوتراپ انجام مي دهد به جريان انداختن حرکاتي است که بنابر اتفاق دچار آسيب شده اند فيزوتراپ با انجام حرکاتي که مبناي علمي دارد و استفاده از ابزاري که جريان حرکت را تسهيل مي نمايد به خدمت رساني مي پردازد در واقع فيزيوتراپ فردي است با قابليت‌هاي فردي بالا چه از نظر جسمي، چه از نظر روحي. چرا؟ چون فيزيوتراپ کسي است که توان دوباره‌اي را به شخص بيمار مي‌بخشد. داشتن حوصله و عشق و علاقه به کار تنها راه ادامه تحصيل يا انتخاب اين رشته است.فيزيوتراپي‌ رشته‌اي‌ است‌ که‌ با استفاده‌ از عوامل‌ فيزيکي‌ (مثل‌ گرما، سرما، نور، اشعه‌ ليزر، الکتريسيته‌ و…) و عوامل‌ مکانيکي‌ جهت‌ کمک‌ به‌ درمان‌ ناتواني‌ فرد و بازگرداندن‌ کار اعضاي‌ بدن‌ و هدايت‌ بيمار براي‌ استفاده‌ از توانايي‌ باقيمانده‌ به‌ او کمک‌ مي‌کند.

فيزيوتراپيست‌ با استفاده‌ از يک‌ سري‌ وسايل‌ مثل‌ ابزارهاي‌ الکترونيکي‌ و حرکات‌ ورزشي‌ در جهت‌ رفع‌ معلوليت‌ و افزايش‌ کارآيي‌ عضلات‌ و اعصاب‌ تلاش‌ مي‌کند. رشته‌ فيزيوتراپي‌ داراي‌ بخش‌هاي‌ مختلفي‌ است‌.
در بخش‌ الکتروتراپي‌ فيزيوتراپيست‌ با استفاده‌ از عوامل‌ فيزيکي‌ مانند اشعه‌ مادون‌ قرمز و درمان‌ بيماران‌ مي‌پردازند. در بخش‌ مکانوتراپي‌ با استفاده‌ از وسايل‌ مکانيکي‌ مانند قرقره‌ و دستگاه هاي‌ بدنسازي‌ به‌ درمان‌ بيماران‌ مي‌پردازند، در بخش‌ هيدروتراپي‌ (آب‌ درماني‌) با استفاده‌ از خواص‌ آب‌ به‌ درمان‌ بيماريها مي‌پردازد.
طول دوره کارشناسي در اين رشته ۴ سال مي‌باشد. استفاده از کره، نور، الکتريسيته، آب، ليزر و حرکات مکانيکي ابزار يک فيزيوتراپ است. اين رشته نحوه استفاده از اين ابزار را براي بهبود بيمار آموزش مي‌دهد.

مقاطع‌ تحصيلي‌ و گرايش‌هاي‌ رشته‌ فيزيوتراپي‌ :

داراي‌ سه‌ مقطع‌ تحصيلي‌ کارشناسي‌ پيوسته‌، کارشناسي‌ ارشد ناپيوسته‌ و دکتري‌ است‌.
در مقطع‌ کارشناسي‌ داراي‌ گرايش‌ نمي‌باشد. مدت‌ تحصيل‌ در دوره‌ کارشناسي‌ ۴ سال‌ و دوره‌ کارشناسي‌ ارشد ۲ سال‌ مي‌باشد.

امکان‌ ادامه‌ تحصيل‌ در رشته‌هاي‌ همجوار:

فارغ‌ التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ مي‌توانند در رشته‌هايي‌ مانند فيزيوتراپي‌، علوم‌ تشريح‌، آناتومي‌، فيزيولوژي‌ و … ادامه‌ تحصيل‌ دهند.

فرصت هاي‌ شغلي‌ فارغ‌ التحصيلان‌ رشته‌ فيزيوتراپي :

فارغ‌ التحصيلان‌ مي‌توانند در بيمارستانها، سازمان‌ بهزيستي‌،هلال‌ احمر، کلينيک‌هاي‌ توانبخشي‌ و سازمانهاي‌ مربوط‌ به‌ توانبخشي‌ مشغول‌ به‌ کار شوند. همچنين‌ فارغ‌ التحصيلان‌ مي‌توانند مطب‌ و مراکز توانبخشي‌ خصوصي‌ تأسيس‌ کنند.علاقه‌مندي‌ شرط‌ مهمي‌ براي‌ موفقيت‌ و ادامه‌ تحصيل‌ در اين‌ رشته‌ مي‌باشد.

به‌ دليل‌ ارتباط‌ نزديک‌ و تنگاتنگ‌ با بيماران‌ و معلولان‌، داشتن‌ صبر و حوصله‌ و همچنين‌ عشق‌ و علاقه‌ به‌ اين‌ کار مهم‌ مي‌باشد.

اهداف فيزيوتراپي

فيزيوتراپيست با به حداقل رساندن عوارض بيماريها و درمان بيماريها و نيز از بين بردن عوامل محدود کننده و ناتوان کننده در جهت مستقل نمودن بيمار در طول زندگي تلاش و به طور خلاصه هدف فيزيوتراپي مستقل نمودن بيمار در طول زندگي مي باشد.

مهمترين روشهاي درماني در فيزيوتراپي عبارتند از :

۱) الکتروتراپي توسط دستگاههاي گوناگون الکتريکي درد بيمار کاهش يافته و پروسه ترميم بافتها را سرعت مي بخشد در اين روش از موارد زير استفاده مي شود.
الف) امواج مادون قرمز و ماوراء بنفش
ب) تحريکات الکتريکي پوستي
ج) امواج مافوق صوت
د) ميدانهاي الکتريکي و مغناطيسي
ه) ليزر

۲) حرکت درماني حرکت دادن قسمتهاي مختلف بدن بوسيله خود بيمار يا متخصص فيزيوتراپي حرکت درماني ناميده مي شود اين روش درماني مورد استعمال وسيعي براي معالجه ضايعاتي بدن دارد خصوصاْ مدت زماني که بيمار بستري است بايستي حرکت را شروع نمود تا از خشک شدن مفصل و سفت شدن مفصلهاي جلوگيري نمود.

۳) ماساژ يکي از قديمي ترين روشهاي درماني است که توسط متخصص فيزيوتراپي به کمک دست يا از طريق دستگاه ماساژ الکتريکي صورت مي گيرد.

۴) آبدرماني يا هيدروتراپي در اين روش از آب به شکل استخر يا حوضچه هاي آب گرم يا آب معدني و …….. استفاده مي شود.

موارد کاربرد فيزيوتراپي :

۱) بيماري هاي استخوان – مفاصل – عضلات
۲) بيماري هاي روماتيسمي
۳) بيماري هاي اعصاب
۴) ضايعات ورزشي
۵) جراحي ها
۶) بيماري هاي قلب و عروق
۷) بيماري هاي تنفسي
۸) بيماري هاي زنان و زايمان
۹) بيماري هاي پوستي
۱۰) بيماري هاي کودکان
۱۱) سوختگي ها
۱۲) معلولان جسمي و حرکتي

هدف کلي :

براي درمان بيماران با روشهاي فيزيکي يک متخصص فيزيوتراپي ابتدا با قسمتهاي مختلف بدن آشنا شده سپس ساير موارد فيزيکي درمان و تک تک روشهاي آن را مثل الکتروتراپي – ترموتراپي ورزش درماني و روشهاي درمانهاي دستي (موبيليزاسيون) را فرا مي گيرد.
بدين منظور واحدهاي درسي دانشجويان به گونه اي تنظيم شده که ابتدا هر دانشجو با ساختمان طبيعي بدن و نحو کار دستگاهي مختلف آشنا شود (واحد آناتومي و فيزيولوژي ) سپس بيماريهاي مختلف ارتوپدي -اعصاب – تنفسي و روماتيسمي و غيره را فرا ميگيرد همزمان با آنها واحدهاي در رابط با نحوه حرکت بخشهاي مختلف بدن (کينزيولوژي – بيومکانيک ) و روشهاي الکتروتراپي و حرکت درماني و تکنيکهاي خاص آن ارائه مي شود هدف از اين دوره تربيت افراد ايست متعهد و متخصص که پس از طي يک دوره کارشناسي فيزيوتراپي بتواند بر اساس تشخيص پزشکي درمان فيزيکي را بعهده بگيرند.

عرصه هاي آموزشي :

دوره کارشناسي فيزيوتراپي ۴ سال و نظام آموزشي آن مطابق آئين نامه آموزشي دانشگاهها و موسسه هاي آموزش عالي مصوب شوراي عالي برنامه ريزي است دروس به صورت عملي -نظري – نظري عملي و کارآموزي عرضه مي شود .
دانشجو براي فارغ التحصيلي لازم است در ترم آخر در يکي از زمينه هاي فيزيوتراپي مطالبي را به صورت تحقيق و يا گردآوري با راهنمائي اساتيد اين رشته تهيه نموده و آن را به عنوان رساله خويش جهت استفاده دانشجويان و ساير متخصصين اين رشته ارائه نمايد و سپس در امتحان جامع فيزيوتراپي را با موفقيت بگذراند.

تعداد کل واحدهاي درسي ۱۳۵ واحد :
▪ دروس عمومي : ۲۰ واحد

▪ دروس پايه : ۴۷ واحد

▪ دروس تخصصي : ۴۴ واحد

▪ کارآموزي درعرصه : ۲۴ واحد

اطلاعات بیشتر

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته  اتاق عمل

رشته کارشناسی پیوسته اتاق عمل شاخه ای از علوم پزشکی است که طی این دوره دانشجویان با اصول جدید اتاق عمل و تکنولوژی های نوین جراحی در جراحی های تخصصی و فوق تخصصی آشنا شده و مراقبت و کمک به اداره بیمار را قبل، حین و بعد عمل می آموزند . دانش آموختگان این رشته عضوی از تیم بهداشتی درمان خواهند بود که به عنوان بخشی از تیم جراحی برای کمک به اجرای یک عمل جراحی با نتایج مطلوب در بخشهای اتاق عمل بیمارستان ، بخش های مداخله تشخیصی – درمانی و مراکز مراقبتی سیار ایفای نقش می نمایند.
دروس اصلی و تخصصی:

تکنیک اتاق عمل عمومی، فن پرستاری، فیزیولوژی، تشریح، شیمی آلی و بیوشیمی، بهداشت فردی و همگانی، انگل‌شناسی و میکروب‌شناسی، داروشناسی عمومی و تخصصی، جراحی عمومی و تخصصی، اصطلاحات پزشکی و اصطلاحات رایج در اتاق عمل، کارآموزی عمومی، جراحی زنان و زایمان، بیماری‌های داخلی، آسیب‌شناسی، فیزیک پزشکی و کاربرد آن در اتاق عمل، خون‌شناسی و انتقال خون، بیهوشی، روش‌های احیاء قلبی و ریوی، روانشناسی، کارآموزی در عرصه.

ضرورت وجودحرفه وارتقاء حرفه اي:
تکنولوژيستهاي اتاق عمل عضومهمي ازتيمهاي بهداشتي بوده که درتماس نزديک باجراحان ، متخصصان بيهوشي وپرستاران درراستاي تامين مراقبتي مطلوب براي بيماران فعاليت ميکنندوازآن جا که سنگ زيربنايي رشدوتوسعه يک حرفه ، آموزش آن حرفه ميباشد. انتظارميرودکه تاسال ۲۰۱۲ ميزان نيازبه تکنولوژيستهاي اتاق عمل سريعترازحدمتوسط افزايش يابد . علت اين امرافزايش تعدادوانواع اعمال جراحي ورشدجمعيت ونيزافزايش تعدادونيزافزايش ميزان سالمندي است . (زيراافرادسالمندنيازبه اعمال جراحي بيشتري دارند. ازطرفي تغييرات وسيع وچشمگيرموجوددرتکنيکهاي جراحي نيازمندهم سطح شدن تکنسينهاي جراحي بانقشهاووظايف جديدبوده وبرنامه آموزشي کنوني براي برآوردن نيازهاي پرسنل اتاق عمل درآينده کافي نخواهدبود. وباايجاد رشته کارشناسي اتاق عمل امکان دستيابي به بخشي ازمهارت ودانش موردنظر راپيدا خواهند نمود. 
رسالت رشته :
رسالت رشته اتاق عمل درمقطع کارشناسي پيوسته تربيت نيروي انساني آگاه ، متعهدوکارآمداست.که باکسب توانائيهاي حرفه اي دراتاق عمل وبهره مندي ازدانش وتکنولوژي روز، خدمات موردنيازمراقبتي وآموزشي مقرون به صرفه را در بالاترين سطح استانداردجهت تعميم ، حفظ وارتقاء سطح سلامت بيماروجامعه ارائه دهند.
خصوصيات فردي موردنيازبراي رشته:
براي انجام استانداردهاي اين حرفه ، صداقت وپايبندي به اصول اخلاقي ضروري است. يک تکنولوژيست اتاق عمل شايسته بايدنگرشي مراقبتي نسبت به بيماروديگراعضاي تيمهاي جراحي ومحيط داشته باشد. وي بعنوان عضوي ازتيم اتاق عمل ، بايدقادرباشدکه باسرعت وبادقت به جزئيات کارکند. قادربه اولويت بندي مسائل درشرايط اورژانس وپراسترس باشد، بنابراين نيازبه افرادي است که احساس مسئوليت شديدوشخصيت باثبات داشته ، صبوروعلاقمندبه کمک به ديگران بوده وبه نيازهاي بيمارودیگراعضاي تيم جراحي حساس باشند. وازآن جا که کاردراتاق عمل نيازبه ايستادن براي مدت زمان طولاني وتوانائي براي جابجايي وبلندکردن اشيا سنگين داردوفردرادرمعرض مناظروبوهاي ناخوشايند، بيماريهاي مسري وموادخطرناک قرارميدهد ، فرد بايد توانائي جسمي لازم راداشته باشد.
امکان ادامه تحصيل درمقاطع بالاتر:
نظربه اينکه اين رشته ،  رشته اي کاملاً نوپا ميباشد. درحال حاضربه نظرميرسددانش آموختگان اين رشته بتواننددرآينده دررشته هاي مرتبط مانندآناتومي ، فيزيولوژي ، مهندسي تجهيزات پزشکي ، کمک اول جراح و…. ادامه تحصيل دهند. اعضاي اين گروه اميدوارهستندکه بتوانندباتلاش خوددرجهت ارتقاء واعتلاي اين حرفه گامي هرچندکوچک بردارند.
طول دوره کارشناسي اتاق عمل :
طول دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل ونظام آموزشي آن مطابق آئيننامه آموزشي دوره کارشناسي پيوسته وناپيوسته مصوب شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشکي است. مدت تحصیل حداقل ۴سال و حداکثر ۵سال(در شرایط خاص و با موافقت آموزش کل دانشگاه علوم پزشکی مثل مرخصی تحصیلی و……. ) میباشد.
نام درس وتعدادواحدهاي درسي :
تعدادکل واحدهاي درسي دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل ۱۳۰ واحدوبه شرح زيرميباشد.
دروس عمومي : ۲۲ واحد ،     دروس پايه ، اختصاصي وکارآموزي ۸۴ واحد ،   کارآموزي درعرصه : ۲۴ واحد
فرصتهاي شغلي :
اغلب تکنولوژيستهاي اتاق عمل دربيمارستانها ومراکزمراقبتي سياراستخدام ميشوند. اگرچه بيمارستانها اولين استخدام کننده اين گروه ميباشنداماانتظارميروداستخدام آنها درمراکزجراحي سيار، مراکزمراقبتي سرپايي ومطبهاي پزشکان افزايش يابد. به هرحال به علت زمينه آموزشي وسيع وتخصصي که اين افراددارند، سازمانهاي استخدام کننده واين دانش آموختگان ميتوانندگزينه هاي زيررانيزدرنظربگيرند.
تخصص يافتن درزمينه هاي موردعلاقه مانندجراحي قلب ، ارتوپدي واطفال و….
استخدام توسط يک سازمان پزشکي براي ارائه محصولات آنها
آموزش تکنولوژيست هاي اتاق عمل .
خدمات نظامي
استخدام بعنوان مشاور
البته برخي ازاين مشاغل نيازبه دوره هاي آموزشي اضافي دارد.

**********************************************************************************************************

آشنایی با رشته هوشبری 

دوره هوشبري يكي از دوره‏هاي آموزش عالي (از شاخه‏هاي پيراپزشكي) است و هدف آن تربيت نيروي انساني كارآمدي است كه هر ۱ يا ۲ نفر از آنها بتوانند به عنوان دستيار يك متخصص بي هوشي زير نظر وي در يك بخش اتاق عمل انجام وظيفه نمايند.
فارغ التحصيلان هوشبري توانايي شناسايي دستگاه هاي اندازه گيري گازهاي خون و ساير وسايل مربوط به رشته بيهوشي و تنظيم و کاربرد آنها شناسايي دستگاه هاي مختلف بيهوشي در اتاق عمل واستريليزاسيون آنها بيهوش ساختن بيمار زير نظر متخصص ومراقبت هاي قلبي و تنفسي وبيدار کردن او در پايان عمل درد شناسي احياي قلبي ريوي وانجام دادن بي حسي ناحيه اي وغيره در موارد کلينيکي پرستاري به روش علمي و مراقبت از بيماران بد حال را دارند.
با توجه به تعدد اعمال جراحي به منظور كمك به متخصصين هوشبري تشكيل دوره كارداني و كارشناسي هوشبري و تربيت افرادي كاردان و كارشناس در اين زمينه و بكار گماردن آنها در بخش هاي هوشبري زير نظر متخصصان اين رشته مي‏تواند به استفاده بهينه از كار متخصصان بيهوشي بيانجامد.
لطف يك هوشبر در حق بيمار موقعي آشكار مي‌شود كه ما در حالت بيداري سوزني به دستمان فرو مي‌رود رشته هوشبري هدفش تربيت افرادي است كه به عنوان دستيار يك متخصص بيهوشي در طول دوره اين رشته حداقل ۲ سال است و دروس اين رشته به صورت نظري عملي و كارآموزي در بيمارستان‌ها عرضه مي‌شود. بخش هوشبري اتاق عمل مشغول كار شوند در حال حاضر امكان ادامه تحصيل طي ضوابطي در دوره كارشناسي ناپيوسته پرستاري فراهم مي‌باشد.
رشته هوشبري در هر مقطعي که باشد محل کارش مراکز درماني است. هوشبري يکي از حلقه هاي تکميل کننده تيم درماني است که جهت بهبود بخشيدن به شخص بيمار در مرکز درماني حضور دارد.

دروس اين رشته به صورت نظري عملي وکار آموزي در عرصه است.
فارغ‏ التحصيلان هوشبري در صورت تمايل به ادامه تحصيل در رشته مرتبط مي توانند از طريق رشته کارشناسي بيهوشي يا پرستاري اقدام نمايند. ادامه تحصيل کارداني هوشبري در مقطع کارشناسي بيهوشي يا پرستاري به صورت ناپيوسته و در مقطع کارشناسي ارشد در رشته هاي پرستاري، آناتومي، فيزيولوژي و ديگر زير شاخه هاي علوم پزشكي امکان پذير خواهد بود که در صورت پذيرفته شدن در هر يک از رشته هاي کارشناسي ارشد مذکور، شرح وظايف فرد تغيير يافته و از رشته هوشبري خارج مي گردد (ادامه تحصيل در اين رشته تا دكتراي بيهوشي امكان پذير نمي باشد)
با توجه به توسعه و گسترش دامنه علوم مربوط به بيهوشي، رشته کارشناسي هوشبري با تاکيد بر يادگيري فعالانه، نوآوري، کسب اطلاعات و مهارت هاي باليني جديد و مراقبت از بيماران به مطلوبترين شکل ممکن تاسيس شد
اين دوره يكي از دوره‏هاي آموزش عالي (از شاخه‏هاي پيراپزشكي) است که دانشجويان طي دوره آموزشي با اصول جديد، روش ها، تجهيزات و وسايل مورد استفاده در مراقبت از بيمار بيهوش در اعمال جراحي عمومي، تخصصي و همچنين بخشهاي مراقبت هاي ويژه و اورژانسها آشنا شده و نحوه مراقبت از بيماران در مراحل مختلف بيهوشي را به صورت نظري و عملي فرا مي گيرند.

كساني كه دوره هوشبري را به پايان مي‏رسانند قادرند:
۱- دستگاه هاي بيهوشي و ما نيتورهاي مختلف (تجهيزات کنترلي) مورد استفاده در اطاق عمل و واحد مراقبت‏هاي ويژه و دستگاه هاي تنفس مصنوعي را بخوبي بشناسند، قادر به استريليزاسيون آنها باشند و بتوانند آنها را تنظيم نمايند و بكار برند.
۲- دستگاه هاي اندازه‏گيري گازهاي خون و ساير وسايل آزمايشگاهي مربوط به رشته بيهوشي را بشناسند و تنظيم كنند و بكار برند.
۳- تحت نظر متخصص، بيهوش ساختن بيمار را شروع كنند و از بيمار بيهوش مراقبت هاي قلبي – تنفسي بعمل آورند و در بازگرداندن بيمار از اثرات بيهوشي با متخصص بيهوشي همکاري نمايند.
۴- در بخش هاي كلينيك درد، احياي قلبي – ريوي و انجام بي حسي‏هاي ناحيه‏اي و غيره به متخصصان هوشبري كمك كنند.
۵- با مطالعه پرونده بيمار و شناسائي وي مطابق اصول علمي از بيمار پرستاري نمايند و نيز در واحد مراقبت هاي ويژه از بيماران بدحال مراقبت كنند.
كاردان ها و کارشناسان هوشبري نمي‏توانند مستقلاً به امر هوشبري بپردازند و موسسات و بيمارستان ها حق ندارند آنان را مستقلاً بكار گمارند.

درس هاي رشته :

جمعيت شناسي- آناتومي- اصطلاحات هوشبري- اصول پرستاري- اصول مراقبت هاي ويژه- بيماري شناسي- تربيت بدني- تنظيم خانواده- رفتار در اتاق عمل- روش احياء قلبي و ريوي- روش بي هوشي ۱و ۲ و ۳ و ۴ – زبان عمومي- فارسي عمومي- فورماکولوژي ۱ و ۲ -فيزيولوژي ۱و ۲ – فيزيک – کارآموزي در عرصه – معارف اسلامي ۱ – معرفي بيمار – ميکروب شناسي

بازار کار :

رشته هوشبري در هر مقطعي که باشد محل کارش مراکز درماني است. هوشبري يکي از حلقه هاي تکميل کننده تيم درماني است که جهت بهبود بخشيدن به شخص بيمار در مرکز درماني حضور دارد.

اطلاعات بیشتر

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته مامایی

در هر لحظه ، نوزاد یا نوزادانی در گوشه و کنار دنیا متولد می‌شوند. حادثه‌ای که کثرت و قدمت آن باعث شده است تا عظمت این بزرگترین معجزه خلقت از چشمها پنهان بماند. آری! تولد بزرگترین ، باشکوه‌ترین و بحرانی‌ترین لحظه زندگی و قدیمی‌ترین تجربه بشری است و در میان مشاغل نیز مامایی( در شکل سنتی آن) یکی از قدیمی‌ترین مشاغل است . زیرا از قدیم، عده‌ای از زنان بودند که به دلیل تجربه بسیار و اطلاع‌ از داروهای گیاهی و تاثیرات آنها، به زنان دیگر کمک می‌کردند تا وضع حمل آسان‌تر و ایمن‌تری داشته باشند.

البته نباید تصور کرد که آنچه امروز به نام حرفه و دانش مامایی معروف است، ادامه و دنباله همان مامایی سنتی است بلکه امروزه مامایی دانشی است که بر مشاهده ،‌ آموزش، پیشگیری ، تحقیق، تشخیص و درمان استوار شده است.

حیطه رشته مامایی:

مامایی یکی از زیرمجموعه‌های علوم پزشکی است که نقشهای بسیار گسترده‌ای اعم از نقش مشاوره‌ای، آموزشی ، مراقبتی ، حمایتی،‌درمانگری و تحقیقاتی است. البته تمامی این نقشها در ارتباط با مادر و کودک مفهوم پیدا می‌کند یعنی ماما به مشاوره قبل ،‌بعد و هنگام ازدواج ، آموزش نحوه تنظیم خانواده، مراقبت در دوران بارداری، زایمان طبیعی و مراقبت بهداشتی مادر و کودک و آموزش به دختران در زمینه بهداشت دوران بلوغ و بعد از آن می‌پردازد.

آینده شغلی ، بازار کار ، درآمد:

در مورد فرصت‌های شغلی رشته مامایی نظرات متفاوتی وجود دارد. عده‌ای معتقدند که در حال حاضر فرصت‌های شغلی مامایی بیشتر رشته‌های علوم پزشکی محدود و بسیار اندک است و از همین رو تعداد بی‌شماری از فارغ‌التحصیلان این رشته بیکار هستند یا در شغلهای نامربوط با رشته تحصیلی خود فعالیت می‌کند. به همین دلیل بهتر است که این رشته محدود شده یا حتی حذف شده و به جای آن همچون گذشته «نرس ماما» تربیت گردد. (پرستارهایی که دوره تخصصی مامایی را نیز آموزش دیده‌اند.)

به هر حال از مراکزی که یک ماما می‌تواند در آنها مشغول به کار شود، می‌توان به بیمارستانها، زایشگاهها، درمانگاهها و مراکز بهداشتی و طرح پزشک خانواده اشاره کرد. همچنین ماما طبق قوانین حاضر در صورت داشتن مدرک کارشناسی می‌تواند مطلب دایر کرده و در آن به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی بپردازد.

توانایی‌های جسمی ، علمی ، روانی و … مورد نیاز و قابل توصیه:

رشته‌های علوم پزشکی بویژه سه رشته پزشکی ، پرستاری و مامایی نیاز به علاقه و احساس مسوولیت بسیار دارد . برای مثال یک ماما بدون عشق و علاقه لازم نمی‌تواند فریادهای ناشی از درد یک زائو را تحمل کند و پاسخگوی نیازهای او باشد.

فراموش نکنیم :

«رشته مامایی عشق و علاقه و صبر و حوصله بسیار بالا می‌خواهد چون یک خانم در حال زایمان شرایط بسیار حساسی دارد و بسیاری از حرفها یا حرکاتش در اختیار خودش نیست و یک ماما باید در حد امکان با صبر و حوصله بسیار به او آرامش و قوت قلب بدهد و توجه داشته باشد که مسوولیت جان دونفر یعنی مادر و جنین او را بر عهده دارد. همچنین یک ماما باید بسیار باهوش و نکته‌سنج باشد و از مقابل مسائل هرچند که کوچک باشد به سادگی نگذرد ، زیرا خیلی از مسائل یا علائم کوچکی که در هنگام بارداری یا زایمان ظاهرمی‌شود، در صورت عدم توجه می‌تواند خطرات جانی برای نوزاد یا مادر به دنبال داشته باشد.

همچنین دانشجوی این رشته باید تحمل خون و خونریزی، شب‌کاری و در کل کار در محیط بیمارستان را داشته باشد و به کار عملی نیز علاقه‌مند باشد چون دروس این رشته بیشتر عملی است و کمتر جنبه تئوری دارد. »

«در سالهای اخیر دانشجویان مستعد و خوبی وارد رشته مامایی می‌شوند اما متاسفانه بسیاری از دانشجویان شناخت دقیقی از این رشته ندارند. برای مثال نمی‌دانند که در ترم‌های اول باید در بیمارستان‌ کارها و خدمات ابتدایی پرستاری را انجام دهند و حتی گاهی اوقات به همین دلیل سرخورده می‌شوند و انصراف می‌دهند، در حالی که اگر با علاقه و عشق لازم وارد این رشته شوند، متوجه می‌شوند که مامایی رشته با ارزش و پراهمیتی است که از نظر معنوی می‌تواند انسان را به معنای واقعی کلمه راضی کند.

دانشجوی مامایی باید از نظر جسمی و روحی سلامت کامل داشته و از روابط اجتماعی خوبی برخوردار باشد چون مشاوره و آموزش بخش مهمی از کار یک ماما است».

گفتنی است که رشته مامایی تنها از بین داوطلبان زن دانشجو می‌پذیرد.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر:

کارشناسی ارشد مامائی ناپیوسته به اولین مقطع تحصیلی پس از کارشناسی گفته می‌شود. طول دوره کارشناسی ارشد حداقل ۲ سال و حداکثر ۳ سال است. دوره دکترای مامایی که پس از اتمام تحصیلات در مقطع کارشناسی ارشد، می‌توان به آن راه یافت به تازگی در شورای عالی برنامه‌ریزی تصویب شده است.

ماما ومسئولیت های حرفه ا ی ماما :

زنان در سنین مختلف به فرد ماهر دیگری که معمولاً یک زن است وابسته اند تا در طول زایمان همراهشان باشد. این فرد ماما است که معنی اصلی آن همراه زن می باشد. ومهارتهای او تلفیقی از هنرو علم است.

تعریف ماما ( midwife) :

ماما به شخصی اطلاق می شود که تحصیلات مامایی را در حد کارشناسی وکارشناسی ارشد برابر مقررات در مراکز آموزش داخلی و خارجی بپایان رسانیده و موفق به اخذ پروانه رسمی مامایی از مقامات صلاحیت دار مربوط شده باشد.
او باید قادر به نظارت، مراقبت و توصیه به زنان دردوران بارداری، زایمان و دوره بعد از زایمان، هدایت زایمانها با مسئولیت خود و مراقبت از نوزاد وشیرخوار و کودک زیر ۶ سال باشد. این مراقبت شامل پیشگیری، کشف حالات غیر طبیعی در مادر وکودک، فراهم ساختن کمکهای پزشکی و اجرای اقدامات اورژانس در نبود کمک پزشکی می باشد.
او وظیفه مهمی در مشاوره و آموزش بهداشت نه تنها برای زنان بلکه برای خانواده وجامعه دارد. کار ماما باید شامل آموزش دوران بارداری، آماده کردن والدین برای پذیرش وظایف پدری و مادری بوده و به تنظیم خانواده ومراقبتهای کودک وبعضی از موارد بیماریهای زنان گسترش یابد.
او می تواند در بیمارستانها، درمانگاهها ، واحدهای بهداشتی، منازل ( مشاوره مامایی و زایمان درمنزل ) و هر شکل دیگری از ارائه خدمات مامایی کار کند.

توجه :
وزرات بهداشت و درمان و آموزش پزشکی می تواند بنا به نیاز سیستم شبکه و واحدهای تابعه زیر نظر مدیریت شبکه و متخصصین زنان و مامایی و کارشناسان مامایی پروانه دار از وجود کاردانهای مامایی استفاده خدمتی مورد نیاز را بعمل آورد.

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته پرستاری

لغت پرستار (NURSE) از كلمه لاتين (NUTRIX) به معناي تغذيه گرفته شده است. پرستار يكي از اعضاء كليدي در گروه مراقبت هاي بهداشتي ودرمانی  است و نقش ارزنده او در پذيرش، آماده سازي، مراقبتها و حمايت هاي جسمي و اجتماعي مورد قبول همه و بر هيچ كس پوشيده نيست. در تقسيم بنديهاي آكادميك، امروز ارزش پرستار خوب همطراز يك پزشك خوب قرار مي گيرد. كار يك پزشك خوب موقعي بحد مطلوب مي رسد كه يك پرستار خوب و ورزيده مسئوليت بيمار او را بر عهده داشته باشد.

نقشهاي پرستار:

۱-    مراقبت كننده: نخستين نقش پرستار مراقبت كردن از فرد مورد نظر ( بيمار ) است.

۲-    تعليم دهنده (معلم): اجرا وارزيابي طرحهاي آموزشي براي فرد و خانواده وي جهت رفع نيازهاي يادگيري آنان

۳-    مشاور: جمع آوري اطلاعات براي تحصيل در حل مشكل و تصميم گيري

۴-    رهبر: محقق و حمايت كننده از مددجو و خانواده

۵-    نقش درماني

۶-    نقش حفاظتي

۷-   نقش هماهنگ كننده

خصوصيات جسمي و توانايي هاي لازم براي احراز شغل:

پرستار بايد از سلامت كامل جسمي و ذهني و روحي برخوردار باشد و فردي دقيق،    علاقه مند و صبور باشد و كنترل كافي روي احساسات شخصي خود داشته باشد.

مدارك تحصيلي و دوره هاي آموزشي ضروري براي احراز شغل:

افراد پس از اخذ ديپلم متوسطه و قبولي در آزمون سراسري گروه علوم تجربي مي توانند در اين رشته به تحصيل بپردازند و سپس در مقاطع كارشناسي ارشد و دكترا نيز ادامه تحصيل دهند.

گرايشهاي مختلف در مقطع كارشناسي ارشد و دكتري:

۱) گرايشهاي كارشناسي ارشد

الف) داخلي جراحي

ب) اطفال

ج) مديريت

د) بهداشت

ه) روان پرستاري

ن)پرستاري ويژه

و) اپيدميولوژي

ز) آناتومي

ح) فيزيولوژي

ط) بافت شناسي

۲) گرايشهاي مقطع دكتري

الف) پرستاري

ب) آناتومي

ج) بافت شناسي

د) اپيدميولوژي

مدت دوره آموزش:

مدت تحصيل حداقل ۴ سال و حداكثر ۵ سال ( در شرايط خاص و با موافقت آموزش كل دانشگاه علوم پزشكي مثل : مرخصي تحصيلي و … ) مي باشد.

شرايط محيط كار، محل استخدام:

محل احتمالي استخدام مي تواند بيمارستانها، كلينيكها و پاراكلينيك هاي دولتي و خصوصي، ادارات،  سازمانهاو به عنوان مربي در دانشكده ها و …. باشد. اين رشته يا شغل در اكثر مراكز درماني دولتي و خصوصي و غيره بصورت شيفت در گردش ( صبح ، عصر و شب ) يا شيفت ثابت مي باشد . و شرايط محيط كار آن بستگي به نوع مسئوليت و بخشهاي بيمارستان و مراكز درماني كه پرستار در آن مشغول مي باشد دارد مثلا يك پرستار كه در بخش اورژانس و يا پايگاه اورژانس بيمارستان كار مي كند يا پرستاري كه در بخش اطفال بيمارستان يا بخش  داخلي و جراحي و يا ICU و CCU و يا اطاق عمل از نظر شرايط محيط كار با هم تفاوت دارند .

پرستار مي تواند در بيمارستان براساس سطح تحصيلات ( كارشناسي ، كارشناسي ارشد ) و سابقه كار در پستهاي پرستار شيفت ، سر پرستار ، سوپروايزر باليني ، سوپروايزر كنترل عفونت ، سوپروايزر آموزشي و رياست پرستاري بيمارستان مشغول به كار شود .

حقوق و مزايا و شرايط ارتقاء شغل:

حقوق يك پرستار به محل استخدام، موقعيت جغرافيايي و ساعات كار بستگي دارد و اگر استخدام موسسات يا وزارتخانه ها باشد بر اساس قوانين اداره امور استخدامي كشور حقوق ماهانه و ترفيع دريافت مي كند.

آينده نگري درباره شغل با توجه به شرايط اجتماعي:

با توجه به نيازهاي جامعه به پرستار و ديدگاه مثبت در خصوص پرستار و موقعيت او در جامعه بخصوص در چند سال اخير كه تحول در اين حرفه ايجاد شده است اميد است بتوان در جهت بهبود و ارتقاء سطح سلامت و بهداشت عمومي جامعه و مراقبت از بيماران در بيمارستانهاي دولتي و خصوصي، مطبها، كلينيكها و پاراكلينيكها و درمانگاهها و ساير بخشهاي ارائه كننده خدمات پرستاري تلاش نمود.

اطلاعات بیشتر

**********************************************************************************************************

آشنایی با رشته علوم آزمایشگاهی

علوم آزمایشگاهی از جمله رشته هایی است که در بهداشت وکاهش هزینه های درمانی بسیارمؤثر است.فارغ التحصیل کارشناسی این رشته نیز می تواند آزمایش های تخصصی هورمون شناسی یا ایمونولوژی را انجام دهد ومسؤول بخش های مختلف یک آزمایشگاه تشخیص طبی مانند بخش نمونه برداری،انگل شناسی وادرار ،هورمون شناسی ،ایمونولوژی و…شود وبر نحوۀ کار وآزمایش های کاردان علوم آزمایشگاهی نظارت کرده و کار او را تأ یید نماید.

توانایی های لازم:
رشته علوم آزمایشگاهی به ویژه در مقطع کاردانی یک رشته عملی است وجوانانی که علاقه مند به کار عملی هستند ونسبت به بو یا آزمایش با ادرار ومدفوع حساس نیستند،دراین رشته موفق می شوند.در ضمن لازم است که دانشجو به دروس شیمی و زیست شناسی علاقه مند باشد.گفتنی است که رشته علوم آزمایشگاهی در کشور ما تا مقطع دکترا به صورت ناپیوسته دانشجو می پذیرد.
موقعیت شغلی در ایران:
رشته علوم آزمایشگاهی ازجمله رشته هایی است که بازار کار نسبتاً خوبی دارد .زیرا امروزه جامعه ی ما به امر بهداشت وسلامتی پی برده است وبی شک بدون استفاده از آزمایشگاه های تشخیص طبی حفظ سلامت جامعه وجلوگیری از شیوع بیماری های عفونی وآلرژی ها یا مبارزه با بیماری های ژنتیکی امکان پذیر نیست.
درس های این رشته درطول تحصیل:
دروس پایه : فیزیک عمومی ،فیزیک کاربردی، شیمی عمومی، بیوشیمی عمومی ،فیزیولوژی،زیست شناسی،آناتومی.
دروس تخصصی :مقدمات علوم آزمایشگاهی، شیمی ومیکروبیولوژی مواد غذایی، زبان تخصصی، انگل وحشره شناسی پزشکی ،قارچ شناسی پزشکی، ویروس شناسی پزشکی، ایمنی وسرم شناسی پزشکی، باکتری شناسی پزشکی، خون شناسی پزشکی، با نک خون، بیوشیمی بالینی، با فت شناسی، آسیب شناسی پزشکی، کارآموزی
دانشگاه های پذیرنده: دانشگاه های علوم پزشکی وخدمات درمانی – درمانی اراک ،اردبیل،ارومیه، اهواز، ایران، ایلام، بابل، بندر عباس، بوشهر، بیرجند ،تهران، رفسنجان، زاهدان، زنجان، سمنان، شهرکرد، شیراز، قزوین، کاشان، کردستان- سنندج، کرمان، کرمانشاه، گلستان، گیلان- رشت، لرستان- خرم آباد ،مازندران- ساری ،مشهد ،همدان،یزد،فسا،دانشکده پیراپزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران.
*********************************************************************************************************
آشنایی با رشته بینایی سنجی
سازمان بهداشت جهانی علم بینایی سنجی را مراقبت اولیه از بینایی می‌داند. به این معنا که یک بیمار چشم در آغاز باید توسط یک بینایی‌سنج (اپتومتریست) معاینه شود تا اگر دچار عیوب انکساری، ‌اختلالات دید دو چشمی، انحرافات عضلانی آشکار و غیرآشکار، تنبلی چشم، فیکساسیون‌های غیر مرکزی و مواردی از این قبیل بود، توسط متخصص بینایی‌سنجی معاینه گردد و در غیر این صورت به پزشک متخصص ارجاع داده شود.” در حقیقت وظیفه بینایی‌سنج تشخیص‌ و تصحیح‌ عیوب‌ انکساری‌ (نزدیک‌بینی‌، دوربینی‌ و آستیگماتیسم‌) با تجویز عدسی‌های‌ مناسب‌ مانند عدسی‌های‌ عینک‌ یا لنزهای‌ تماسی‌، تشخیص‌ و تصحیح‌ اختلالات‌ دید دو چشمی‌ و تنبلی‌ چشم‌، تعیین‌ بهداشت‌ عمومی‌ چشم‌ و بهداشت‌ بینایی‌ در محیط‌های‌ کار و تحصیل‌ و دادن‌ آموزش‌ لازم‌ در این‌ زمینه‌ است‌؛ یعنی‌ یک‌ بینایی‌سنج‌ باید بر روی‌ محیط‌های‌ کار از نظر مقدار روشنایی‌ و حفاظت‌ بینایی‌ کار کارشناسی‌ کند. همچنین‌ تهیه‌ و تجویز وسایل‌ کمک‌ بینایی‌ ماند اکولرهای‌ ساده‌، مرکب‌، سیستم‌های‌ تلسکوپیک‌ و تلویزیون‌های‌ مداربسته‌ برای‌ نیمه‌بینایان‌ و اندازه‌گیری‌ میدان‌ بینایی‌ در تخصص‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ است. از سوی‌ دیگر وقتی‌ یک‌ بیمار به‌ بینایی‌سنج‌ مراجعه‌ می‌کند متخصص‌ این‌ رشته‌ پس‌ از گرفتن‌ تاریخچه‌ سلامت‌ چشم‌ و معاینه‌ دقیق‌ برای‌ تعیین‌ اشکال‌های‌ اصلی‌، در صورت‌ نیاز، بیمار را به‌ متخصص‌ مربوط‌ اعم‌ از چشم‌ پزشک‌، متخصص‌ گوش‌ و حلق‌ و بینی‌، متخصص‌ داخلی‌ یا متخصص‌ مغز و اعصاب‌ ارجاع‌ می‌دهد.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
یک‌ بینایی‌سنج‌ باید به‌ درس‌ فیزیک‌ مسلط‌ و بخصوص‌ به‌ فیزیک‌ نور علاقه‌مند باشد همچنین‌ در دوره دبیرستان‌ و پیش‌دانشگاهی درس‌های‌ ریاضی‌ و زیست‌شناسی‌ را به خوبی‌ فراگرفته‌ باشد. از نظر جسمانی‌ نیز لازم‌ است‌ که‌ از چشم‌ها و دست‌هایی‌ سالم‌ برخوردار باشد. در ضمن‌ این‌ رشته‌ صبر و حوصله‌ زیاد می‌خواهد چرا که‌ تعیین‌ نمره‌ عینک‌ یکی‌ از سخت‌ترین‌ کارها در علوم‌ بینایی‌ است‌ ونیاز به‌ صبر و حوصله‌ زیاد دارد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
در حال‌ حاضر یک‌ بینایی‌سنج‌ موقعیت‌ کاری‌ خوبی‌ دارد و حدود ۸۰% فارغ‌التحصیلان‌ جذب‌ بازار کار می‌شوند چون‌ علاوه‌ بر این‌ که‌ می‌توانند به‌ طور مستقل‌ مطب‌ باز کنند و در زمینه‌ تخصص‌ خود فعالیت‌ نمایند، تنها افرادی‌ هستند که‌ در زمینه‌ ارائه‌ عینک‌های‌ مربوط‌ به‌ عیوب‌ انکساری‌ به‌ طور علمی‌ و دانشگاهی‌ تخصص‌ دیده‌اند. در ضمن‌ یک‌ بینایی‌سنج‌ می‌تواند به‌ عنوان‌ مشاور در مورد بهداشت‌ چشم‌ و مشکلات‌ بینایی‌ در محیط‌های‌ آموزشی‌، خدماتی‌ و صنایع‌ با سازمان‌های‌ دولتی‌ و صنایع‌ همکاری‌ کند، یا مسؤول‌ سنجش‌ بینایی‌ جهت‌ امور استخدامی‌ و نظامی‌ و اخذ گواهی‌نامه‌ رانندگی‌ و خلبانی‌ باشد و در اورژانس‌ برای‌ انجام‌ کمک‌های‌ اولیه‌ چشمی‌ تا رسیدن‌ بیمار به‌ مراکز ذی‌ربط‌ فعالیت‌ نماید.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌ و اصلی‌:
فیزیک‌ نور، شیمی‌ عمومی‌، بیوشیمی‌، فیزیولوژی‌ عمومی‌، تشریح‌ عمومی‌ و اعصاب‌، آمار حیاتی‌ ، کمک‌های‌ اولیه‌، اورژانس‌های‌ چشم‌، آسیب‌شناسی‌ عمومی‌، میکروب‌شناسی‌، داروشناسی‌، علائم‌ چشمی‌ در بعضی‌ از بیماری‌های‌ داخلی‌، ژنتیک‌ و چشم‌، تشریح‌ و بافت‌شناسی‌ چشم‌، فیزیولوژی‌ چشم‌، اپتیک‌ هندسی‌ و فیزیکی‌، لابراتوار اپتیک‌، فیزیولوژی‌ اپتیک‌، مقدمات‌ اپتومتری‌، ابزرواسیون‌ ، تاریخچه‌ اپتومتری‌ و علوم‌ بینایی‌، زبان‌ تخصصی‌، اپتومتری‌، بینایی‌ محیطی‌.
دروس‌ تخصصی‌:
عدسی‌های‌ تماسی‌، آسیب‌شناسی‌ چشم‌، اپتومتری‌ کودکان‌، اپتومتری‌ افراد مسن‌ و نیمه‌بینایان‌، اپتومتری‌ مشاغل‌ و بهداشت‌ چشم‌، اپتومتری‌ چشم‌، مکانیسم‌ دید دو چشمی‌، درمان‌ آنومالی‌های‌ دو چشمی‌، آنالیز مشاهدات‌ کلنیکی‌،پایان‌ نامه‌ ، کارآموزی‌.************************************************************************************************************** آشنایی با رشته شنوایی سنجی
هدف و ماهيت
گوش ‌هايت را بگير و دنياي سرشار از سكوت را تصور كن! دنيايي كه در آن تنها صداي بوق بلند اتومبيل‌ ها را بطور مبهم مي ‌شنوي اما از ترنم آبي باران، نغمه هاي سبز پرندگان، نواي دلنشين مادر و صداي خنده‌ هاي شادمانه كودكان بي‌خبر خواهي ماند. سخت است. نه؟ تحمل سكوتي كه ناشنوايان سال ها گرفتار آن هستند، براي چند ساعت نيز دشوار است. چرا كه نداشتن حس شنوايي يعني محروم ماندن از نغمه‌ هاي خوش هستي، محدود شدن ارتباطات، اختلالات گفتاري و… پس بيا فكر ديگري كنيم. بيا تصور كن كه اگر به ياري تو يك ناشنوا با دنياي آواها و نغمه‌ ها آشنا شود، چه احساسي خواهي داشت؟ آيا فكر نمي ‌كني كه اين لذت بزرگ تر از همه لذت ها است؟ لذت اين كه يك ناشنوا با لبخندي شيرين به تو بگويد كه به ياري علم، انديشه و دست هاي پرمحبتت، براي اولين ‌بار نغمه پرندگان را شنيده است. اين لذتي است كه بسياري از شنوايي شناسان با آن آشنا هستند. البته تجويز سمعك مناسب به ناشنوايان و كم‌شنوايان و ارائه آموزش هاي لازم براي چگونگي استفاده از آن، تنها يكي از زمينه ‌هاي فعاليت متخصص شنوايي ‌شناسي است. چرا كه رشته شنوايي‌ شناسي داراي ابعاد بسياري هست و در نتيجه زمينه‌ هاي فعاليت آن نيز متعدد مي ‌باشد. شنوايي‌ شناسي علم شناخت و مطالعه شنوايي و اختلالات آن است كه شامل ارزيابي و تشخيص اختلالات شنوايي و تعادل، حفاظت و پيشگيري، آموزش و توان‌ بخشي مي‌ شود. يعني يك شنوايي ‌شناس با استفاده از دستگاه هاي مختلف و آزمايشات متنوع به ارزيابي شنوايي و تشخيص ضايعات شنوايي از مسير گوش خارجي تا كورتكس مغز پرداخته و يا سيستم تعادل را ارزيابي كرده و ضايعات آن را تشخيص مي ‌دهد و سپس نتيجه آزمايشات را به پزشك معالج از جمله متخصص گوش و حلق و بيني، مغز و اعصاب و يا اطفال ارائه مي‌ دهد. هم چنين يكي از وظايف بسيار مهم شنوايي ‌شناسي، پيشگيري و حفاظت از شنوايي است. زيرا همه مي ‌دانيم كه بهترين، راحت ترين و كم ‌هزينه ‌ترين راه براي حفظ بهداشت و سلامت يك جامعه پيشگيري است. در زمينه شنوايي نيز بايد به ياري آزمون غربالگري شنوايي(پيش‌بيني افت شنوايي) از ضايعات مربوط به اين بخش تا حدود زيادي پيشگيري نمود. آزموني است كه بايد در دوران نوزادي كودك انجام شود تا در صورت مشاهده ضايعات شنوايي از همان ابتدا تحت مداوا قرار گيرد. هم چنين در مهدكودك، مدرسه و در ابتداي ورود به دانشگاه نيز لازم است كه كودكان و نوجوانان تحت غربالگري شنوايي قرار گيرند چرا كه بسياري از اختلالات شنوايي دير آغاز هستند و در سنين كودكي يا نوجواني بروز مي‌ كنند. از سوي ديگر افرادي كه به نوعي در مراكز پر سر و صدا كار مي ‌كنند بايد تحت اين آزمون قرار بگيرند تا كساني كه دچار ضايعات شنوايي شده‌اند مشخص شده و مداوا شوند. و در نهايت يك شنوايي ‌شناس مي ‌تواند به توانبخشي بپردازد يعني اگر مشكل شنوايي يا ناشنوايي يك فرد قابل درمان نباشد، شنوايي ‌شناس با تجويز سمعك مناسب، تنظيم سمعك مورد نظر با گوش كم شنوا يا ناشنوا و ارائه آموزش هاي لازم براي چگونگي استفاده از سمعك به وي ياري مي ‌رساند. هم چنين در اين مرحله شنوايي ‌شناس به فردي كه دچار ناشنوايي كامل است و يا قدرت شنوايي او بسيار كم است و نمي ‌تواند به ياري حس شنوايي خود ارتباط برقرار كند، لب ‌خواني و گفتار خواني را آموزش مي ‌دهد. رشته شنوايي ‌شناسي داراي چهار حيطه اصلي است كه عبارتند از :
– ارزيابي و تشخيص اختلالات شنوايي و تعادل.
– پيشگيري و حفاظت شنوايي، كه به بررسي آلودگي ‌هاي صوتي كارخانجات و مراكز پر سر و صدا مي‌ پردازد و تلاش مي ‌شود تا خسارت هاي ناشي از آلودگي صوتي به حداقل برسد.
– توانبخشي شنوايي، كه شامل ساخت و تجويز انواع قالب گوش و تجويز و ارزيابي وسايل كمك ‌شنوايي مانند سمعك مي ‌شود. چرا كه برخلاف تصور عامه مردم سمعك يك بلندگو نيست كه بتوان آن را از داروخانه يا مركز ديگري خريداري كرد و استفاده نمود بلكه يك شنوايي شناس بايد با استفاده از اطلاعات علمي خود و با توجه به مقدار شنوايي فرد كم‌شنوا، سمعك را براي گوش او تنظيم كند.
– آموزش و مشاوره با افراد كم‌شنوا و ناشنوا، كه در اين حيطه شنوايي ‌شناس به فرد كم شنوا طرز استفاده از سمعك را آموزش داده و او را با اصوات مختلف آشنا مي‌ سازد و به ناشنوا لب خواني و گفتارخواني را آموزش مي ‌دهد.توانايي هاي مورد نياز و قابل توصيهدقت، لازمه رشته شنوايي ‌شناسي است. چرا كه اگر يك شنوايي‌ شناس، آزمايش هاي مورد نياز را با دقت انجام ندهد، حتي مي ‌تواند باعث يك عمل جراحي بي ‌دليل شود كه نه تنها هيچ فايده‌اي ندارد بلكه مضر هم خواهد بود. هم چنين دانشجوي شنوايي ‌شناسي بايد به زبان انگليسي مسلط بوده و به علم فيزيك علاقه‌مند باشد. چون رشته شنوايي‌ شناسي در ايران يك رشته نوپا است، بيشتر كتب درسي آن به زبان انگليسي مي ‌باشد و در نتيجه پيشرفت تحصيلي دانشجوي شنوايي‌ شناسي منوط به تسلط بر زبان انگليسي است. در ضمن دانشجوي اين رشته بايد به علم فيزيك بخصوص فيزيك صوت علاقه‌مند باشد چون درس فيزيك يكي از دروس پايه اين رشته مي ‌باشد. دانشجوي اين رشته بايد به علوم تشريح و فيزيولوژي بويژه در زمينه شنوايي احاطه داشته باشد تا بتواند دانسته‌هاي خود را در اين رابطه به كار بگيرد.آينده شغلي و بازار کاريك پزشك براي تشخيص و درمان بيماري فقط نمي ‌تواند به معاينه سطحي بيمار متكي باشد، بلكه بيشتر اوقات نيازمند ابزارهاي مختلفي مثل راديوگرافي، تكنيك‌ هاي آزمايشگاهي و يا تكنيك‌ هاي شنوايي ‌شناسي است. چرا كه يك پزشك با معاينه سطحي گوش بيمار تنها مي ‌تواند، سطح پرده گوش را بررسي كند اما وراي پرده را نمي ‌تواند ببيند يعني براي اطلاع از وضعيت گوش مياني، گوش داخلي، عصب و مراكز شنوايي مركزي بايد از ابزارهاي شنوايي‌ شناسي و متخصصان اين رشته كمك بگيرد. به همين دليل فارغ‌التحصيلان اين رشته مي‌ توانند جذب بيمارستان ها و درمانگاه هاي گوش و حلق و بيني شده و يا به طور شخصي همراه با پزشك گوش و حلق و بيني كلينيك شنوايي ‌شناسي داير كنند. از سوي ديگر بازار كار اين رشته در بخش غربالگري شنوايي بسيار وسيع است چون ما در حال حاضر ميليون ها دانش‌آموز داريم كه تمامي آن ها بايد در مقاطع مختلف تحصيلي تحت غربالگري شنوايي قرار گيرند. اهميت اين مساله زماني روشن مي ‌شود كه بدانيم اگر كودكان داراي آسيب شنوايي به موقع شناسايي شده و تحت درمان و يا اقدامات توانبخشي قرار گيرند، تا حدود زيادي اختلالات زباني آن ها برطرف شده و مي ‌توانند با مردم ارتباط برقرار كنند و از انزوا خارج شوند اما اگر اختلالات شنوايي به موقع تشخيص داده نشود، نتيجه آن وضعيتي خواهد شد كه درحال حاضر متاسفانه در بعضي از دانش‌آموزان مدرسه باغچه‌بان(مدرسه ناشنوايان) شاهد آن هستيم؛ دانش‌آموزاني كه اگر در كودكي اختلالات شنوايي آن ها شناخته مي‌ شد و با آن ها كار شده و سمعك مناسب در اختيارشان قرار مي‌ گرفت، اكنون مي ‌توانستند در مدارس عادي درس بخوانند. در مورد حضور فارغ‌التحصيلان اين رشته در اجراي برنامه حفاظت شنوايي در كارخانه ‌ها و مراكز صنعتي مي توان گفت :اجراي برنامه حفاظت شنوايي در يك كارخانه كه سر و صداي آن بيش از حد مجاز است،‌ نياز به همكاري متخصصان شنوايي ‌شناس،‌ پزشكان، كارشناسان بهداشت صنعتي و مهندسين اكوستيك دارد كه در اين ميان متخصصان شنوايي شناسايي علاوه بر غربالگري شنوايي كاركنان مركز صنعتي مورد نظر، ميزان صداي موجود در آن مركز را نيز اندازه‌گيري كرده و در صورت بالا بودن ميزان صدا از حد طبيعي به كاركنان نوعي گوشي محافظ شنوايي مورد نياز را تجويز مي ‌كنند تا از كاهش شنوايي، افزايش استرس و سوانح و حوادث ناشي از سر و صدا در امان باشند. در كل مي ‌توان گفت كه بازار كار فارغ‌ التحصيل شنوايي‌ شناسي خوب است بخصوص در شهرهاي كوچك كه با كمبود شنوايي ‌شناس نيز روبرو هستيم.درس هاي پايه براي رشته شنوايي شناسي

– فيزيك عمومي ميكروبيولوژي.
– تشريح تشريح و فيزيولوژي عمومي.
– تشريح و فيزيولوژي سر و گردن و گوش و حلق و بيني تشريح و فيزيولوژي مغز و اعصاب.
– ژنتيك پزشكي روان شناسي عمومي.
– بافت شناسي و آسيب شناسي عمومي بهداشت عمومي.
– كمك هاي اوليه بيوشيمي.
– فارماكولوژي مباني علم گفتار.
– روش تحقيق آواشناسي.
– اصطلاحات پزشكي اصول توانبخشي.
– اكوستيك. درس هاي اختصاصي براي رشته شنوايي شناسي – مباني علم شنوايي ارزيابي پايه شنوايي.
– آناتومي و فيزيولوژي دستگاه شنوايي و تعادل بيماري هاي گوش و روش هاي درمان آن.
– رشد طبيعي گفتار و زبان و اختلالات آن ارزيابي تكميلي شنوايي.
– بيماري هاي مغز و اعصاب سايكواكوستيك.
– ايميتانس اديومتري راديولوژي سر و گردن.
– شنوايي شناسي تشخيصي ۱و۲ فيزيوپاتولوژي اختلالات شنوايي و تعادل.
– اختلالات ارتباطي افراد كم شنوا تجويز و ارزيابي سمعك و ساير وسايل كمك شنوايي.
– بيماري هاي اطفال مباني آزمون هاي الكتروفيزيولوژيك.
– روش هاي توانبخشي تربيت شنوايي.
– مديريت در شنوايي شناسي الكترونيك در تجهيزات شنوايي.
– روان شناسي مبتلايان به كم شنوايي نويز و حفاظت شنوايي.
– زبان انگليسي اختصاصي زبان آموزي.
– سمينار شنوايي پروژه.*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته  علوم تغذیه

علم تغذیه علمی که به ما می‌آموزد هر آنچه می‌خوریم و می‌نوشیم، به طور مستقیم بر نحوه فعالیت جسمانی و روانی ما تأثیر دارد. به عبارت دیگر سوء‌تغذیه یا تغذیه نادرست می‌تواند موجب انواع بیماری‌ها گردد. برای مثال چاقی، تصلب شرائین،‌ اختلال‌های روده و معده و فشار خون، ناشی از استفاده بی‌رویه غذاهای پرکالری، نمک، چربی و کمبود مواد سلولزی است یا استفاده سرخود و بی‌رویه ویتامین‌ها در کودکان موجب دشواری‌های یادگیری و تحصیلی می‌شود و از سوی دیگر سوء‌تغذیه و کمبود مصرف ویتامین‌ها نیز عامل گواتر، کم‌خونی، کوری،‌ عقب‌ماندگی ذهنی و ده‌ها بیماری دیگر می‌شود. از همین رو رشته تغذیه در عصر حاضر اهمیت بسیار زیادی دارد.این رشته‌ به‌ رژیم‌ درمانی‌، اصول‌ علم‌ تغذیه‌، ارزش‌ مواد غذایی‌ و نحوه‌ تغذیه‌ مناسب‌ برای‌ حفظ‌ سلامت‌ بدن‌ می‌پردازد. در این‌ میان‌ اصول‌ علم‌ تغذیه‌ بررسی‌ می‌کند که‌ چه‌ فرآیندی‌ روی‌ مواد غذایی‌ خورده‌ شده‌ انجام‌ می‌گیرد تا جذب‌ یا دفع‌ شود و رژیم‌ درمانی‌ نیز نوع‌ رژیم‌ غذایی‌ لازم‌ در بیماری‌های‌ مختلف‌ را مشخص‌ می‌کند، چون‌ در برخی‌ از بیماری‌ها، بعضی‌ از مواد غذایی‌ باید حذف‌ شده‌ یا بیشتر مورد استفاده‌ قرار گیرد مثل‌ بیماری‌ گواتر که‌ از کمبود ید ایجاد می‌شود.
این‌ رشته‌ دارای‌ دو شاخه‌ عمده‌ است‌ که‌ عبارتند از :
الف‌) تغذیه‌ گروه‌های‌ مختلف‌ جامعه‌ مانند سالمندان‌، معلولین‌ و کودکان‌ و نوجوانان‌. ب‌) تغذیه‌ بالینی‌ که‌ شامل‌ تغذیه‌ و مشاوره‌ غذایی‌ بیماران‌ بستری‌ و سرپایی‌ می‌شود.
توانایی‌های‌ لازم :
همان‌طور که‌ یک‌ پرستار باید به‌ کار خدماتی‌ علاقه‌مند باشد، کارشناس‌ تغذیه‌ نیز باید روحیه‌ خدماتی‌ داشته‌ و صبر و حوصله‌ لازم‌ را برای‌ صحبت‌ با بیمار و راهنمایی‌ او داشته‌ باشد. حتی‌ دانشجویانی‌ که‌ مایلند پس‌ از فارغ‌التحصیلی‌ دفتر مشاوره‌ غذایی‌ دایر کنند، باید دارای‌ ۳ سال‌ سابقه‌ کار در بیمارستان‌ باشند. همچنین‌ داوطلبان‌ علاقه‌مند به‌ این‌ رشته‌ لازم‌ است‌ در دروس‌ زیست‌شناسی‌ و شیمی‌ که‌ پایه‌ دروس‌ دانشگاهی‌ این‌ رشته‌ است‌ توانمند باشند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
تا چند سال‌ پیش‌ فارغ‌التحصیلان‌ رشته‌ تغذیه‌ حتی‌ در بیمارستان‌ها جایگاه‌ مشخص‌ و تعیین‌شده‌ای‌ نداشتند اما در چند سال‌ اخیر بخصوص‌ از زمانی‌ که‌ به‌ کارشناسان‌ تغذیه‌ اجازه‌ مطب‌ داده‌ شده‌، این‌ رشته‌ در بیمارستان‌ها هویت‌ و جایگاه‌ تازه‌ای‌ پیدا کرده‌ است‌، اما متأسفانه‌ هنوز در بین‌ پزشکان‌ نقش‌ و اهمیت‌ کارشناسان‌ این‌ علم‌ روشن‌ نشده‌ است‌. در حالی‌ که‌ باید همکاری‌ تنگاتنگی‌ بین‌ پزشکان‌ و متخصصان‌ تغذیه‌ وجود داشته‌ باشد و در واقع‌ هرجا که‌ یک‌ پزشک‌ متخصص‌ غدد، قلب‌ و عروق‌ یا کلیه‌ حضور دارد، باید در کنارش‌ یک‌ متخصص‌ تغذیه‌ باشد. چون‌ پزشک‌ فقط‌ لیست‌ غذاها یا مواد غذایی‌ که‌ بیمار نباید بخورد، تعیین‌ می‌کند اما کارشناس‌ تغذیه‌ می‌گوید که‌ یک‌ بیمار چگونه‌ و چقدر باید بخورد تا هم‌ مواد غذایی‌ مورد نیاز به‌ بدنش‌ برسد و هم‌ رژیم‌ غذایی‌ را حفظ‌ کند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل
دروس‌ پایه‌:
زیست‌شناسی‌، روانشناسی‌، جامعه‌شناسی‌، شیمی‌ عمومی‌، فیزیک‌، فیزیولوژی‌، تشریح‌ تئوری‌، تشریح‌ فیزیولوژی‌ عملی‌، میکروب‌شناسی‌، شیمی‌ آلی‌، آمار حیاتی‌، بیوشیمی‌ مقدماتی‌، میکروب‌شناسی‌ مواد غذایی‌.
دروس‌ اصلی‌:
اصول‌ اپیدمیولوژی‌، تغذیه‌ اساسی‌، بهداشت‌ و مسمومیت‌های‌ غذایی‌، مدیریت‌ بخش‌ غذایی‌، نقش‌ تغذیه‌ در خدمات‌ بهداشتی‌، فیزیولوژی‌ تغذیه‌، زبان‌ اختصاصی‌، بیوشیمی‌ متابولیسم‌، اصول‌ و روش‌های‌ نگهداری‌ مواد غذایی‌، شیمی‌ مواد غذایی‌، اصطلاحات‌ پزشکی‌ و بیمارستانی‌، اقتصاد غذا و برنامه‌ریزی‌، بهداشت‌ عمومی‌.
دروس‌ تخصصی‌:
بیماری‌های‌ ناشی‌ از سوءتغذیه‌ و اپیدمیولوژی‌، تنظیم‌ برنامه‌ غذایی‌، تغذیه‌ گروه‌های‌ ویژه‌، رژیم‌ درمانی‌، بررسی‌ وضع‌ تغذیه‌، آموزش‌ تغذیه‌، تأثیر فرآیند بر ارزش‌ غذا، تغذیه‌ دوران‌های‌ مختلف‌، سمینار، اکولوژی‌ تغذیه‌، کارآموزی‌.

اطلاعات بیشتر

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته دامپزشکی

امروزه در دنیا علی رغم پیشرفت هایی که در زمینه های مختلف صورت گرفته است، هنوز هم مسئله غذا از نظر اجتماعی و اقتصادی در درجه اول اهمیت قرار دارد و به عنوان یک مسئله استراتژیک مطرح است. به طوری که موقعیت یک کشور را با سطح و نوع غذای مردم آن کشور محک می زنند. بدون شک در میان مواد غذایی آنچه بسیار اهمیت دارد و جزو لاینفک مواد غذایی روزانه است، پروتئین حیوانی است که از طریق دام تهیه می شود.

از همین جا می توان به اهمیت دانش دامپزشکی پی برد زیرا دامپزشکی علم شناخت بیماری های دامی اعم از بیماری های مشترک بین انسان و حیوان یا بیماری های خاص دام، پیشگیری از بیماری ها، معالجه بیماری ها و همچنین علم تغذیه انسان و دام است. در نشریه سازمان جهانی بهداشت آمده است: “هدف نهایی دامپزشکی درمان حیوانات نیست بلکه دقیقا تامین مواد غذایی و بهداشت انسان می باشد”. چرا که با واکسیناسیون دام ها می توان از مرگ و میر آنها جلوگیری کرد و بر میزان فرآورده های دامی افزود و در نتیجه مواد پروتئینی لازم را برای جیره غذایی انسانی تامین نمود. موادی که مقاومت انسان ها بخصوص کودکان را در مقابل کلیه بیماری ها، افزایش می دهد و نه تنها باعث کاهش قابل ملاحظه هزینه های درمانی می شود، بلکه جامعه ای سالم و فعال بوجود خواهد آورد.
توانایی های لازم:
یک دامپزشک باید به زیست شناسی علاقه مند بوده، به زبان انگلیسی تسلط داشته و قدرت تجزیه و تحلیل بالایی داشته باشد. چون بیمار او نمی تواند درد خود را بیان کند و دامپزشک باید خود موفق به شناخت بیماری گردد. بدون شک دانشجوی این رشته باید از سلامت جسمانی نیز برخوردار باشد اما قدرت بدنی در همه بخش های دامپزشکی مطرح نیست.
موقعیت شغلی در ایران:
فارغ التحصیلان دامپزشکی می توانند در مراکز مختلفی از جمله سازمان دامپزشکی، موسسه تحقیقات و تولید واکسن رازی، شرکت های تولید دارو و فرآورده های دامی، شرکت های تولید مواد غذایی با فرآورده های دامی، واحدهای دامپروری دولتی و خصوصی و آزمایشگاه های تشخیص بیماری های دامی و بیماری های انسانی فعالیت کنند یا خود برای معالجه حیوانات اهلی کلینیک دامپزشکی تاسیس کنند. گفتنی است که در اکثر کشورها از جمله کشور ما، دامپزشکان در تحقیقات پایه پزشکی نقش مهمی دارند برای مثال دکتر «جی-یانگ» عامل تب مالت انسان و سقط جنین دام ها را کشف کرد. این توانایی از آنجا نشات می گیرد که از یک طرف کار با دام محدودیت کار با انسان را ندارد؛ یعنی می شود بر روی تعداد زیادی از حیوانات با وجود احتمال بیماری یا مرگ آزمایش نمود و از سوی دیگر یک دامپزشک دید وسیع تری درباره حیوانات دارد و می تواند به روی حیوانات مختلف تحقیق کند.
درس های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:فیزیک پزشکی، بیوشیمی، فیزیولوژی، ژنتیک حیوانی، جانورشناسی عمومی، آمار حیاتی.
دروس اصلی:اصول همه گیرشناسی، اصول تغذیه دام، تغذیه اختصاصی دام، تغذیه اختصاصی طیور، آسیب شناسی عمومی، آسیب شناسی اختصاصی، باکتری شناسی عمومی، باکتری شناسی اختصاصی، بیماری های باکتریایی، کالبدشناسی پایه، کالبدشناسی مقایسه‌ای، انگل شناسی و بیماری های انگلی، قارچ شناسی و بیماری های قارچی، ویروس شناسی و بیماری های ویروسی، ایمن شناسی و سرم شناسی، سم شناسی، فارماکولوژی، ماهی شناسی عمومی، جنین شناسی نظری، اصول انتخاب و تلقیح مصنوعی دام، بهداشت و پرورش طیور، تکثیر و پرورش ماهی، پرورش و بیماری های زنبور عسل، اصول اصلاح نژاد دام، اصول هوشبری نظری، اصول کالبدگشایی و نمونه برداری، اصول معاینه دام.
دروس تخصصی:بیماری های اندام های حرکتی، بیماری های متابولیک دام، بیماری های درونی دام های بزرگ، بیماری های درونی دام های کوچک، بیماری های تولید مثل دام، بیماری های طیور، بیماری های ماهی، بیماری های مشترک انسان و دام، رادیولوژی دامپزشکی، جراحی عمومی دام های بزرگ، جراحی عمومی دام های کوچک، مسمومیت های دام، مامایی دامپزشکی، کلینیکال پاتولوژِی، بهداشت و صنایع شیر، کنترل کیفی و بهداشتی مواد غذایی، صنایع مواد غذایی با منشا دامی نظری، زبان تخصصی.
دروس بالینی:عملیات درمانگاهی دام های بزرگ، عملیات درمانگاهی دام های کوچک، عملیات درمانگاهی مامایی، عملیات درمانگاهی طیور، کارآموزی.
دانشگاه های پذیرنده:ارومیه، تبریز، تهران، رازی کرمانشاه، زابل، سمنان، شهرکرد، شهید باهنر کرمان، شهید چمران اهواز، شیراز، فردوسی مشهد، بوعلی سینا همدان، لرستان.
***************************************************************************************************************
آشنایی با رشته بیوتکنولوژی

رشته بیوتکنولوژی یک رشته کاربردی و میان رشته ای مهندسی علوم است که قلمرو آن حداقل ۳۳ حوزه تخصصی علوم را در برمی گیرد. این رشته در کشور ما از سال ۱۳۷۸ در دانشکده علوم دانشگاه تهران در مقطع دکترای پیوسته ارائه می شود.
این رشته از سه مرحله کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تشکیل شده است که دانشجویان در مرحله کارشناسی پس از گذراندن موفقیت آمیز۱۳۲ واحد دروس مشترک معرفتی- نظری، علوم پایه، پزشکی، مهندسی و مبانی بیوتکنولوژی به اضافه آموختن زبان انگلیسی در حد ۵۵۰ نمره تافل و آشنایی کامل با یک زبان برنامه نویسی کامپیوتر در صورتی که معدل آنها در هر نیمسال تحصیلی ۱۵ باشد، می توانند وارد مرحله دوم یعنی مقطع کارشناسی ارشد شوند که در این مقطع یکی از ۶ گرایش بیوتکنولوژی میکروبی، بیوتکنولوژی پزشکی، بیوتکنولوژی محیطی و دریایی، بیوتکنولوژی مولکولی، فرآورش زیستی و بیوتکنولوژی کشاورزی (گیاهی) را انتخاب کرده و بعد از گذراندن ۴۸ واحد در یکی از گرایشهای تخصصی، و انجام معادل ۶ واحد پژوهشهای انفرادی و ارائه ۲ واحد سمینار از مقطع کارشناسی ارشد فارغ التحصیل می شوند. در این مرحله در صورتی که میانگین نمرات دروس مقطع کارشناسی ارشد آنها حداقل ۱۶ باشد، می توانند در امتحان جامع شرکت کنند و در صورت موفقیت در این امتحان، وارد مرحله دکترای تخصصی (D.Ph ) خواهند شد و رسما برای ثبت پایان نامه دکتری اقدام کنند.
به عبارت دیگر دانشجویان این رشته نیز برای ورود به مقطع کارشناسی ارشد و دکتری باید شرایط لازم را داشته باشند، یعنی باید میانگین معادل بالایی داشته و در آزمون جامع موفق شوند اما در یک آزمون رقابتی شرکت نمی کنند.

توانایی های لازم:
رشته بیوتکنولوژی از بین داوطلبان گروه آزمایشی ریاضی فیزیک و علوم تجربی دانشجو می پذیرد چرا که بعضی از گرایشهای این رشته به علوم پزشکی و بعضی دیگر از گرایشها به رشته های مهندسی مربوط می شود.
گفتنی است که دوره دکترای مستقیم بیوتکنولوژی، دوره آموزشی خاصی است که مناسب با توانایی های دانشجویان سرآمد به صورت پیوسته و فشرده تنظیم شده است و با پذیرش دانشجویانی که از نظر بهره هوشی، قدرت درک و استدلال، توان نوآوری و خلاقیت، خودآموزی و استفاده مناسب از وقت، علاقه و انگیزه شدید به یادگیری و توانایی های ذهنی و روانی سرآمد همگنان خود هستند، آنان را برای اخذ درجه دکتری در این رشته آماده می کنند.
از همین رو نیمی از ظرفیت پذیرش این رشته به داوطلبانی اختصاص دارد که در مرحله ما قبل نهایی المپیادهای دانش آموزی ریاضی، فیزیک، شیمی، کامپیوتر و زیست شناسی پذیرفته شده باشند و نیمی دیگر نیز به داوطلبانی که از طریق آزمون سراسری وارد شده و نمره کل آزمون سراسری آنها از ۱۰۰۰۰ کمتر نباشد. برای مثال در اولین سال ارائه این رشته، آخرین رتبه قبولی ۱۷۳ و در سال دوم، آخرین رتبه قبولی ۱۵۰ بود.
در ضمن از پذیرفته شدگان این رشته، مصاحبه علمی به عمل می آیند تا دانشجویانی که واقعا علاقه مند بوده و انگیزه علمی لازم را دارند، وارد این رشته شوند.

موقعیت شغلی در ایران:
رشته بیوتکنولوژی، یک رشته جدید است و بی شک مدتی زمان خواهد برد تا فارغ التحصیلان آن، جایگاه واقعی خویش را پیدا کنند اما این به معنای آن نیست که موقعیت شغلی برای فارغ التحصیلان این رشته مهیا نمی باشد. چون زمینه کار بیوتکنولوژی در داخل کشور مساعد است و برای مثال در حال حاضر عده ای از دانشجویان دوره دکترای میکروبیولوژی که در زمینه بیوتکنولوژی میکروبی مطالعه می کنند، بر روی آبهای شور کشور مثل دریاچه ارومیه که امکان رشد موجودات در آن پیچیده و مشکل است، تحقیق می کنند تا با بهره گیری از تکنیک های بیوتکنولوژی، محیطی مناسب برای رشد موجودات دریایی در داخل آن فراهم آورند.
از سوی دیگر فارغ التحصیلان این رشته می توانند به عنوان نیروی انسانی متخصص برای مدیریت میانی و هدایت امور فنی خطوط تولید، مزارع و آزمایشگاهها مشغول به فعالیت شوند.

درسهای این رشته در طول تحصیل:

دروس مشترک بین گرایشهای مختلف بیوتکنولوژی:
روانشناسی عمومی، فلسفه عمومی، فلسفه هنر و زیبایی شناسی، فلسفه و روش شناسی علوم، تاریخ علم، روش تحقیق، مبانی منطق، منطق ریاضی، اصول مبانی مدیریت صنعتی، آشنایی با قرآن کریم، مبانی علم و حقوق و روابط بین الملل، اصول علم اقتصاد، ریاضی عمومی، آمار و احتمالات، محاسبات علمی عددی، شیمی عمومی، شیمی آلی، شیمی تجزیه، شیمی فیزیک، مکانیک، الکتریسیته و مغناطیس، موج و حرارت، فیزیک جدید، زیست شناسی عمومی، زیست شناسی سلولی،زیست شناسی مولکولی، ژنتیک عمومی، ژنتیک میکروارگانیسم ها، اصول مهندسی ژنتیک، میکروبیولوژی عمومی، میکروبیولوژی کاربردی، بیوشیمی ساختمانی، متابولیسم، روش های بیوشیمی و دستگاهها، ایمنی شناسی، زیست شناسی پرتوی، اصول مهندسی بیوشیمی، موازنه جرم و انرژی، مکانیک سیالات، انتقال حرات، انتقال جرم، مبانی بیوتکنولوژی پزشکی، مبانی بیوتکنولوژی مولکولی، مبانی بیوتکنولوژی کشاورزی، مبانی بیوتکنولوژی محیطی، مقررات زیست ایمنی.

دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی پزشکی:
ایمونوژنتیک، ایمنی شناسی سلولی – مولکولی، ژنتیک پزشکی، متابولیت های میکروبی، فاراماکوژنتیک، فرآورده های نوترکیب، مهندسی ژنتیک پیشرفته، آنزیمولوژی.

دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی محیطی و دریایی:
فروشوئی میکروبی، تصفیه بیولوژیکی فاضلابها، تصفیه بیولوژیکی آلاینده های خطرناک، آلودگی دریا و بیوتکنولوژی دریایی، پاکسازی زیستی، مدلسازی و شبیه سازی فرآیندها، معادلات دیفرانسیل، شیمی فیزیک، میکروبیولوژی محیطی.

دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی مولکولی:
بیوفیزیک سلولی مولکولی، مهندسی ژنتیک پیشرفته، آنزیمولوژی، ساختمان و عمل پروتئین ها، ساختمان و عمل اسیدهای نوکلئیک، زیست شناسی مولکول پیشرفته، بیولوژی سلولی- مولکولی تکوینی، شیمی فیزیک.

دروس تخصصی گرایش فرآورش زیستی:
مهندسی واکنش های شیمیایی، فرآیندهای جداسازی، طراحی راکتورهای بیوشیمیایی(بیوراکتورها)، مبانی بیوتکنولوژی تخمیر، پدیده های انتقالی در سیستم های بیوشیمی، کنترل فرآیند، طرح و اقتصاد مهندسی، معادلات دیفرانسیل، شیمی فیزیک.

دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی کشاورزی:
سیتوژنتیک(کلاسیک و نوین)، اصول اصلاح نباتات، اصلاح نباتات پیشرفته، کشت بافت گیاهی و کاربردهای آن، تعیین نقشه ژنی گیاهی(کلاسیک ونوین)، ژنتیک مولکولی گیاهی، روشهای نوین انتقال ژن به گیاهان، آفات و بیماریهای گیاهی، مهندسی ژنتیک پیشرفته.

دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی میکروبی:
میکروبیولوژی محیطی، فیزیولوژی میکروارگانیسم ها، پدیده های تخمیری، پروتئین ها و پلی ساکاریدهای میکروبی، بیوتکنولوژی غذایی، بیوتکنولوژی آرکی باکترها، آنتی بیوتیکها، بیوتکنولوژی قارچ ها.

 

مقطع دکترای بیولوژی داروئی:

تعریف و اهداف

دوره دکتری (.Ph.D) رشته بیـوتکنولـوژی (گرایش داروئی)، بالاترین مقطع تحصیلی در این رشته می باشد که به اعطاء مدرک می‌انجامد و مجموعه‌ای هماهنگ از فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی است که به منظور نیل به اهداف مشروحه زیر برقرار گردیده است:

الف : تربیت نیروی انسانی و متخصص و متبحر در رشته بیوتکنولوژی (گرایش داروئی) به منظور رفع نیازهای آموزشی و پژوهشی دانشکده‌های داروسازی و مراکز پژوهشی کشور.

ب : تربیت نیروی انسانی متخصص و مجرب برای صنایع داروسازی کشور جهت تولید و کنترل مواد اولیه داروئی بیولوژیک به منظور خود کفایی کشور.

نقش و توانایی

نقش فارغ‌التحصیلان این رشته در جهت فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و خدماتی در زمینه‌های مختلف این رشته از قبیل تولید مواد اولیه داروئی، تولید مواد بیولوژیک، کنترل بیولوژیک داروها، بدست آوردن مواد اولیه بیـولـوژیک جدید از سلـول‌های حیـوانی، قـارچ ها، باکتـری‌ها و سایر میکروارگانیسم‌ها می‌باشد.

شرایط ورود

الف_ داشتن دانشنامه دکتری حرفه‌ای داروسازی

ب _ قبولی در امتحان ورودی پذیرش دستیار دوره بیوتکنولوژی (گرایش داروئی)

امتحان ورودی از دروس زیر انجام خواهد شد :

میکروب شناسی                     ۲۰%

ایمونولوژی                              ۲۰%

بیوشیمی و بیولوژی ملکولی    ۳۰%

بیوتکنولوژی                            ۳۰%

شکل برنامه و  واحدهای درسی

طول مدت مجاز تحصیل در دوره دکتری (Ph.D) رشته بیوتکنولوژی (گرایش داروئی) برای دانشجویان تمام وقت، ۴/۵ سال است که شامل دو مرحله آموزشی و پژوهشی می‌باشد. مرحله آموزشی از زمان پذیرفته شدن دانشجو در امتحان ورودی آغاز می‌شود و دانشجو پس از طی دوره آموزشی و گذراندن امتحان جامع وارد مرحله پژوهشی می‌گردد . طول مدت مجاز مرحله آموزشی ۴ نیمسال است. طول هر نیمسال تحصیلی ۱۷ هفته کامل بوده و حداقل زمان لازم برای هر واحد نظری نیز یک ساعت در هفته می‌باشد. مرحله پژوهشی پس از قبولی داوطلب در امتحان جامع آغاز شده و با تدوین رساله و دفاع از آن پایان می‌پذیرد. دانشجو می‌تواند تحقیقات اولیه مرحله پژوهشی را در مرحله آموزشی آغاز نماید ولی ثبت نام رسمی برای رساله، منوط به موفقیت او در امتحان جامع است. سایر مقررات طبق آخرین آئین نامه آموزشی دوره دکتری (Ph.D) شورای عالی برنامه‌ریزی می‌باشد.

– تعداد واحدهای درسی :

دانشجوئی که برای دکتری (Ph.D) ثبت نام می کند موظف است ۳۰ واحد درسی جدول (الف) را در مدت مجاز دوره با موفقیت بگذراند. تعداد واحدهای رساله در مرحله پژوهشی ۲۰ واحد است و مجموع واحدهای آموزشی و پژوهشی ۵۰ واحد خواهد بود.

ضرورت و اهمیت
بیوتکنولوژی، روش جدید بدست آوردن بسیاری از داروهاست که به سرعت در حال گسترش در تمامی علوم و علی‌الخصوص داروسازی می‌باشد. با توجه به گسترش دانشکده‌های داروسازی در سراسر کشور (۱۰ دانشکده) و تشکیل دوره‌های تخصصی داروسازی و نیاز به متخصصین  رشته  بیوتکنولوژی  (گرایش  داروئی)  برای تدریس  واحدهای  درسی  عمومی  و تخصصی  این  رشته  و همچنین  با  توجه  به
سیاست های دولت جمهوری اسلامی ایران در زمینه خودکفایی در تولید مواد اولیه داروئی و توجه به این واقعیت که در حال حاضر حدود  %۵۰ مواد اولیه داروئی وارداتی کشور محصول مستقیم و یا مشترک بیوتکنولوژی می باشند و تمامی پیش بینی ها نشان دهنده این امر است که در سال ۲۰۱۰، این میزان به حدود ۷۰ % خواهد رسید، دوره دکتری (Ph.D) بیوتکنولوژی (گرایش داروئی) به منظور رفع کمبودها و تأمین نیروی انسانی ماهر برای دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی صنایع داروئی ارائه می گردد.

اطلاعات بیشتر

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته بهداشت محیط

رشته‌ بهداشت‌ محیط‌ به‌ مطالعه‌ مسائل‌ زیست‌ محیطی‌ از قبیل‌ آب‌، فاضلاب‌، زباله‌، هوا و کنترل‌ بهداشت‌ مواد غذایی‌ می‌پردازد تا دانشجویان‌ پس‌ از فارغ‌التحصیلی‌ بتوانند در اجتماعات‌ کوچک‌ مستقر شده‌ و پس‌ از مطالعه‌ و بررسی‌ مشکلات‌ بهداشت‌ منطقه‌ در جهت‌ رفع‌ این‌ مشکلات‌ قدم‌ بردارند؛ یعنی‌ دانشجویان‌ باید بتوانند با دادن‌ طرح‌هایی‌ مفید و عملی‌ در زمینه‌ تأمین‌ آب‌ آشامیدنی‌ سالم‌ کمی‌ و کیفی‌، دفع‌ صحیح‌ زباله‌، بهسازی‌ اماکن‌ عمومی‌، مبارزه‌ با حشرات‌ و ناقلین‌ بیماری‌، مردم‌ را در رفع‌ این‌ مشکلات‌ راهنمایی‌ و کمک‌ کرده‌ و اطلاعات‌ و آمارهای‌ لازم‌ را در موارد فوق‌ جمع‌آوری‌ و طبقه‌بندی‌ نمایند.این‌ رشته‌ در مقطع‌ کاردانی‌ مسائل‌ زیست‌محیطی‌ را به‌ صورت‌ ساده‌تری‌ مطرح‌ می‌کند چون‌ کاردان‌ها در اجتماعات‌ کوچکتری‌ مثل‌ روستاها به‌ مردم‌ خدمت‌ می‌کنند و به‌ مسائل‌ بهداشتی‌ اولیه‌ آنها از قبیل‌ پاکیزه‌ کردن‌ آب‌ (گندزدایی‌ آب‌)، مبارزه‌ با حشرات‌، تصفیه‌ فاضلاب‌ و بهداشت‌ مسکن‌ و اماکن‌ عمومی‌ می‌پردازند. اما در مقطع‌ کارشناسی‌ تخصصی‌تر و فنی‌تر می‌شود، چون‌ فارغ‌التحصیلان‌ باید بتوانند برای‌ اجتماعات‌ بزرگتر از قبیل‌ شهرها برنامه‌ریزی‌ بهداشتی‌ کنند. برای‌ مثال‌ طراحی‌ تصفیه‌خانه‌ آب‌ یا فاضلاب‌ شهرها، نحوه‌ جمع‌آوری‌ فاضلاب‌، نحوه‌ توزیع‌ و انتقال‌ آب‌، شناخت‌ آلاینده‌های‌ هوا و کنترل‌ آنها در حیطه‌ فعالیت‌ فارغ‌التحصیلان‌ کارشناسی‌ بهداشت‌ محیط‌ می‌باشد.
توانایی‌های‌ لازم :
رشته‌ بهداشت‌ محیط‌ دارای‌ سه‌ جنبه‌ بیولوژی‌، شیمی‌، فیزیک‌ و ریاضی‌ است‌ و دانشجوی‌ بهداشت‌ محیط‌ در صورت‌ علاقه‌مندی‌ به‌ هر یک‌ از زمینه‌های‌ فوق‌ می‌تواند در این‌ رشته‌ موفق‌ گردد.برای‌ مثال‌ کارشناس‌ بهداشت‌ محیط‌ که‌ به‌ دروس‌ فنی‌ به‌ ویژه‌ مکانیک‌ سیالات‌ علاقه‌مند است‌، می‌تواند در زمینه‌ طراحی‌ تصفیه‌ خانه‌ها فعالیت‌ کند. کارشناس‌ علاقه‌مند به‌ بیولوژی‌ نیز می‌تواند در زمینه‌ انتقال‌ بیماری‌ها به‌ انسان‌ توسط‌ فاکتورهای‌ زیست‌ محیطی‌ مطالعه‌ و تحقیق‌ کند و فردی‌ که‌ به‌ شیمی‌ علاقه‌مند است‌ می‌تواند در زمینه‌ فرآیندهای‌ مختلف‌ اعم‌ از فرآیند تصفیه‌ آب‌ یا فاضلاب‌ فعالیت‌ نماید. درواقع‌ این‌ رشته‌ می‌تواند طیف‌ گسترده‌ای‌ از داوطلبان‌ را که‌ دارای‌ علایق‌ و توانمندی‌های‌ متفاوتی‌ هستند، جذب‌ خود کند. قابل‌ ذکر است‌ که‌ زمینه‌های‌ فوق‌ بیشتر در کارشناسی‌ و مقاطع‌ بالاتر مطرح‌ می‌شود و در مقطع‌ کاردانی‌ که‌ جنبه‌ کاربردی‌ دارد، آنچه‌ مهم‌ است‌ علاقه‌مندی‌ به‌ حفظ‌ بهداشت‌ محیط‌ و آموزش‌ این‌ مسأله‌ به‌ عموم‌ مردم‌ است.گفتنی‌ است‌ که‌ رشته‌ بهداشت‌ محیط‌ ابتدا در مقطع‌ کاردانی‌ دانشجو می‌پذیرد‌ اما دانشجویان‌ می‌توانند تا مقطع‌ دکترا در کشور ادامه‌ تحصیل‌ دهند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
اگر جامعه‌ و حکومت‌ به‌ بهداشت‌ و سلامتی‌ اهمیت‌ دهد، فرصت‌های‌ شغلی‌ این‌ رشته‌ بسیار زیاد خواهد بود چون‌ هر جا انسان‌ وجود داشته‌ باشد، برای‌ حفظ‌ سلامت‌ او، متخصصان‌ این‌ رشته‌ باید حضور داشته‌ باشند، اما متأسفانه‌ در کشور ما توانمندی‌های‌ متخصصان‌ بهداشت‌ محیط‌ ناشناخته‌ مانده‌ و از همین‌رو فرصت‌های‌ شغلی‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ به‌ طور کاذب‌ کم‌ شده‌ است‌.با این‌ وجود یک‌ فارغ‌التحصیل‌ توانمند بهداشت‌ محیط‌ در مقطع‌ کاردانی‌ می‌تواند در وزارت‌ بهداشت‌ – درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ و در مقطع‌ کارشناسی‌ در شهرداری‌ها، سازمان‌ آب‌ و فاضلاب‌، شرکت‌های‌ خصوصی‌ طراحی‌ تصفیه‌خانه‌ آب‌ و فاضلاب‌ و سازمان‌ حفظ‌ محیط‌زیست‌ فرصت‌های‌ شغلی‌ مناسبی‌ داشته‌ باشد.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌ و اصلی‌ :
فیزیک‌ عمومی‌، شیمی‌ عمومی‌، آمار حیاتی‌ مقدماتی‌، اصول‌ هیدرولیک‌، نقشه‌برداری‌، آموزش‌ بهداشت‌، پاتوبیولوژی‌، اپیدمیولوژی‌ بیماری‌های‌ واگیر، جامعه‌شناسی‌ شهری‌ و روستایی‌، نظام‌ عرضه‌ خدمات‌ بهداشتی‌ و درمانی‌.
دروس‌ تخصصی‌ :
شیمی‌ و میکروبیولوژی‌ آب‌ و فاضلاب‌ ، کارگاه‌ لوله‌کشی‌ آب‌ و فاضلاب‌، اصول‌ تصفیه‌ و بهسازی‌ منابع‌ آب‌، دفع‌ فاضلاب‌ در اجتماعات‌ کوچک‌، کاربرد موتور تلمبه‌ در تأسیسات‌ آب‌ و فاضلاب‌، کارگاه‌ نصب‌ و راه‌اندازی‌ و تعمیر موتور تلمبه‌ها، حفاری‌ و بهره‌برداری‌ از چاه‌ ، اصول‌ بهداشت‌ هوا، بهداشت‌ مواد غذایی‌، بهداشت‌ مسکن‌ و اماکن‌ عمومی‌، گندزداها، آشنایی‌ با پرتوهاو پرتوزاها، کاربرد سموم‌ و ناقلین‌ ، بهداشت‌ حرفه‌ای‌ ، اقدامات‌ بهداشتی‌ در شرایط‌ اضطراری‌ ، بهره‌برداری‌ و نگهداری‌ تأسیسات‌ آب‌ و فاضلاب‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌.

*********************************************************************************************************
آشنایی با رشته بهداشت حرفه ای
در دنیای امروز انسان‌ها مجبورند در تلاش معاش؛ با مشکلات گوناگون دست و پنجه نرم کرده و خطرات فراوانی را که خود ناشی از پیشرفت علم و تکنولوژی است، به جان بخرند. این خطرات، تعداد عوامل تهدید کننده سلامتی را افزایش داده است و در نیتجه بر تعداد بیمار‌های شغلی و مخاطرات حرفه‌ای نیز روز به روز افزوده می‌شود. برای مثال کارگری که در واحد صنعتی با جیوه یا سرب سر و کار دارد، ممکن است دچار مسمومیت حاد شده یا به یک بیماری مزمن دچار گردد.کارکنان مشاغل اداری نیز گاه به علت بی‌حرکتی، کار کردن در نور ضعیف، مکان‌های غیر بهداشتی و مرطوب یا به علت تماس با دستگاه‌های الکترونیکی ممکن است سلامت خود را به خطر اندازند. حتی گاهی اوقات شرایط محیط کار به اندازه‌ای سخت و ناگوار است که اگر دانش بشری کمک نکرده و مشکلات را همواره نسازد، زندگی در آن شرایط غیر ممکن می‌گردد. تا جایی که در عصر حاضر حوادث پس از بیماری‌های قلب و عروق و سرطان سومین علت اصلی مرگ و میر در کشورهای صنعتی است.از سوی دیگر، حوادث ناشی از کار، هزینه‌های بسیاری را بر دوش اقتصاد ملی هر کشور می‌گذارد به همین دلیل حفظ سلامت کارگران که عظیم‌ترین قشر هر جامعه‌ای را تشکیل می‌دهند گذشته از جنبه انسانی آن، هم از نظر مصالح اجتماعی و اقتصادی و هم از نظر تأمین سلامت و فراهم ساختن آسایش و رفاه کارگران و تطبیق وضع کار با مقتضیات جسمی و روانی آنان،‌ یک وظیفه انسانی، یک احتیاج و یک شرط امکان انجام کار و فعالیت ثمر بخش است. کاری مهم و حیاتی که در هر کشوری بر عهده متخصصان بهداشت کار می‌باشد.به عبارت دیگر دانش‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ تلاش‌ می‌کند تا با حذف‌ کردن‌ عوامل‌ خطرزای فیزیکی، شیمیایی، روانی و بیولوژیکی یا کاهش‌ تأثیرات‌ این‌ عوامل‌ از آسیب‌رسی‌ به‌ کارکنان‌ جلوگیری‌ نماید. برای‌ رسیدن‌ به‌ این‌ هدف‌ علم‌ بهداشت‌ دارای‌ سه‌ مرحله‌ مهم‌ و اساسی‌ است‌ که‌ این‌ مراحل‌ عبارتند از: شناسایی‌، ارزیابی‌ و کنترل‌ عوامل‌ خطرزا؛ یعنی‌ متخصص‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ در مرحله‌ اول‌ خطر را شناسایی‌ کرده‌ و پس‌ از شناسایی‌ کامل‌، مقدار خطر را سنجش‌ می‌کند و در مرحله‌ آخر به‌ کنترل‌ عوامل‌ خطرزا می‌پردازد. گفتنی‌ است‌ که‌ مرحله‌ شناسایی‌ خطر در مقطع‌ کاردانی‌، ارزیابی‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ و کنترل‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ ارشد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ آموزش‌ داده‌ می‌شود.برای‌ مثال‌ یک‌ کاردان‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ در کارخانه‌ ریسندگی‌ و بافندگی‌ باید کانون‌های‌ خطر اعم‌ از منابع‌ ایجاد صدای‌ بیش‌ از حد مجاز، نوع‌ مواد شیمیایی‌ خطرناک‌ مورد استفاده‌، نحوه‌ نگهداری‌ مواد خطرناک‌ و طریقه‌ مصرف‌ آنها را شناسایی‌ کند. سپس‌ یک‌ کارشناس‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید تراکم‌ مقدار آلودگی‌ را در یک‌ متر مکعب‌ هوا تعیین‌ نماید و مشخص‌ کند که‌ مقدار آلودگی‌ بالاتر یا پائین‌تر از حد استاندارد است‌ که‌ در این‌ مرحله‌ کارشناس‌ با استفاده‌ از روش‌های‌ آنالیز پیچیده‌ و وسیعی‌ مانند آنالیز رنگ‌سنجی‌، آنالیز دستگاهی‌، گاز فورماتوگرافی‌، اکسپکفوتومتری‌ و روش‌های‌ دیگر ماده‌ شیمیایی‌ مورد نظر را سنجش‌ و مقدار آن‌ را تعیین‌ می‌کند. کارشناس‌ ارشد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ نیز پس‌ از این‌ که‌ عوامل‌ خطرزا شناسایی‌ و ارزیابی‌ شد باید روش‌ یا روش‌هایی‌ را پیشنهاد کند که‌ عوامل‌ زیان‌آور حذف‌ گردد یا کاهش‌ یابد و به‌ اندازه‌ استاندارد برسد. فارغ‌التحصیل‌ دکترا نیز به‌ تدریس‌ و تحقیق‌ در زمینه‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ می‌پردازد. توانایی‌های‌ لازم‌ : در رشته‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ عوامل‌ زیان‌آور مختلفی‌ اعم‌ از شیمیایی‌، فیزیکی‌، بیولوژیکی‌ و روانی‌ وجود دارد. از همین‌ رو دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید در دروس‌ پایه‌ مثل‌ ریاضی‌، فیزیک‌، شیمی‌ و زیست‌شناسی‌ توانمند باشد؛ یعنی‌ برای‌ موفقیت‌ در بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید هم‌ در ریاضی‌ و فیزیک‌ و هم‌ در علوم‌ تجربی‌ پایه‌ای‌ قوی‌ داشت‌. دانشجوی‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید از نظر جسمی‌ نیز سالم‌ باشد تا بتواند در محیط‌های‌ صنعتی‌ فعالیت‌ کند. موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :

وزارتخانه‌های‌ کار، صنایع‌ و معادن‌، جهاد کشاورزی‌، نیرو، بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ از مراکز اصلی‌ جذب‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ هستند. همچنین‌ سازمان‌ها، شرکت‌ها و کارخانه‌های‌ بزرگی‌ مثل‌ شرکت‌ نفت‌، ذوب‌آهن‌، هواپیمایی‌ کشوری‌، ایران‌ خودرو و پلی‌اکریل‌ دارای‌ واحد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ بسیار قوی‌ هستند که‌ در هریک‌ از این‌ واحدها چند کارشناس‌ ارشد، کارشناس‌ و کاردان‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ فعالیت‌ می‌کنند. تا جایی‌ که‌ در حال‌ حاضر بیش‌ از ۵۰ درصد از دانشجویان‌ کارشناسی‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ نیز به‌ طور پاره‌وقت‌ در کارخانجات‌ و سازمان‌های‌ مختلف‌ به‌ عنوان‌ مشاوره‌ بهداشتی‌ فعالیت‌ می‌نمایند. درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل : دروس‌ اصلی‌ و تخصصی‌ :فیزیک‌ عمومی‌، شیمی‌ تجزیه‌، پاتوبیولوژی‌، بهداشت‌ آب‌، شیمی‌ عمومی‌، فیزیولوژی‌ و تشریح‌، ریاضیات‌ پایه‌ و مقدمات‌ آمار، آموزش‌ بهداشت‌، کمک‌های‌ اولیه‌، بیوشیمی‌، حشره‌شناسی‌ پزشکی‌ و مبارزه‌ با ناقلین‌، شناسایی‌ عوارض‌ شیمیایی‌، دفع‌ مواد زائد صنعتی‌، ایمنی‌ در صنعت‌، اصول‌ تغذیه‌، آمار حیاتی‌ نظری‌، آمار حیاتی‌ عملی‌، شناسایی‌ عوامل‌ فیزیکی‌، تشکیلات‌ و خدمات‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌، مبارزه‌ با آلودگی‌های‌ هوای‌ محیط‌ کار، سم‌شناسی‌ صنعتی‌، آشنایی‌ با کلیات‌ پزشکی‌ و بیماری‌ها حرفه‌ای‌، حوادث‌ ناشی‌ از کار، مهندسی‌ انسانی‌، کارآموزی‌ در عرصه‌اطلاعات بیشتر*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته اعضاء مصنوعی
رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌ یکی‌ از زیرشاخه‌های‌ توانبخشی‌ است‌ که‌ در آن‌ طریقه‌ طراحی‌ و ساخت‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌ براساس‌ اصول‌ مهندسی‌ و منطبق‌ با آناتومی‌ بدن‌ آموزش‌ داده‌ می‌شود. در واقع‌ دروس‌ این‌ رشته‌ مجموعه‌ای‌ از علوم‌ مهندسی‌ و علوم‌ پزشکی‌ است‌.متخصص‌ اعضای‌ مصنوعی‌ در سه‌ زمینه‌ حمایت‌ از اعضای‌ ضعیف‌ و ناتوان‌ بدن‌، ساخت‌ اندام‌ مصنوعی‌ برای‌ عضو از دست‌ رفته‌ و اصلاح‌ ناهنجاری‌ها فعالیت‌ می‌کند و برای‌ به‌ دست‌ آوردن‌ این‌ تخصص‌، دروس‌ پایه‌ مثل‌ آناتومی‌ بدن‌، علل‌ ناهنجاری‌ها و بیماری‌های‌ اندام‌های‌ مورد نظر را مطالعه‌ کرده‌ و سپس‌ نحوه‌ ساخت‌ اُرتزها و پروتزهای‌ مختلف‌ را فرا می‌گیرد.گفتنی‌ است‌ که‌ ارتز وسیله‌ای‌ کمکی‌ است‌ که‌ در موازات‌ اندام‌ فلج‌ یا ضعیف‌ به‌ کار برده‌ شده‌ و به‌ آن‌ کمک‌ می‌کند تا کارایی‌ بهتری‌ داشته‌ باشد و شامل‌ تمام‌ اندام‌ها از جمله‌ اندام‌ تحتانی‌، اندام‌ فوقانی‌، ستون‌ فقرات‌ و سرو گردن‌ می‌شود. پروتز نیز عضو مصنوعی‌ است‌ که‌ جانشین‌ عضو طبیعی‌ شده‌ و در امتداد عضو طبیعی‌ قرار می‌گیرد.برای‌ مثال‌ فردی‌ که‌ دچار بیماری‌ فلج‌ اطفال‌ شده‌ است‌ با استفاده‌ از ارتزهای‌ کمک‌ کننده‌ می‌تواند سرپا ایستاده‌ و به‌ فعالیت‌های‌ زندگی‌ خود به‌ صورت‌ مستقل‌ ادامه‌ دهد.تفاوت این رشته با مهندسی پزشکی در این است که رشته مهندسی پزشکی؛ در زمینه الکترونیک و بیومکانیک کاربردی کل تجهیزات پزشکی فعالیت می‌کند یعنی طراحی یک دستگاه رادیولوژی یا فیزیوتراپی نیز در حیطه کار مهندسی پزشکی قرار می‌گیرد، در حالی که رشته اعضای مصنوعی به طراحی و ساخت وسایل کمکی و اعضای مصنوعی می‌پردازد و اعضای مصنوعی قابل ساخت در این رشته نیز اعضای مصنوعی خارج از بدن مثل دست، پا، چشم و بینی است.از همین جا می‌توان به یکی دیگر از تفاوت‌های موجود بین این دو رشته پی برد چون فارغ‌التحصیل مهندسی پزشکی علاوه بر اعضای مصنوعی خارج از بدن، پروتزهای داخلی مثل قلب مصنوعی یا اعضای پیچیده الکترونیکی و مکانیکی مثل دست سیبرنتیکی را نیز طراحی می‌کند، اما فارغ‌التحصیل اعضای مصنوعی، قطعات ساده‌تری که با ابزار دستی نیز قابل ساخت است مثل پای مصنوعی عادی یا انواع بریس‌ها را طراحی کرده و می‌سازد.
توانایی‌های‌ لازم :
دانشجوی‌ رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌ مثل‌ یک‌ مجسمه‌ساز باید با گچ‌ مجسمه‌سازی‌ کار کند و قالب‌های‌ گچی‌ از پا، دست‌، نیم‌تنه‌ یا سر و گردن‌ بسازد و مثل‌ یک‌ نجار، آهنگر و کفاش‌ باید به‌ جوشکاری‌، تراشکاری‌، ارّه‌کاری‌، فلزکاری‌ و چرم‌کاری‌ بپردازد. به‌ عبارت‌ دیگر متخصص‌ این‌ رشته‌ باید از دست‌هایی‌ توانا برخوردار و به‌ کارهای‌ فنی‌ و صنعتی‌ علاقه‌مند باشد.در ضمن‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید دارای‌ جسم‌ و روحی‌ سالم‌ و توانمند باشد تا در انجام‌ کارهای‌ سنگین‌ این‌ رشته‌ مثل‌ فلزکاری‌ یا کار با گچ‌ و قالب‌های‌ سنگین‌ دچار مشکل‌ نشود و بتواند بعضی‌ از اوقات‌ چهار ساعت‌ سرپا بایستد و کار کند. آمادگی‌ روحی‌ برای‌ برخورد با بیماران‌ و روابط‌ اجتماعی‌ خوب‌ نیز در این‌ رشته‌ بسیار ضروری‌ است‌ چون‌ رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ یک‌ رشته‌ خدماتی‌ است‌ و فارغ‌التحصیل‌ آن‌ باید با دردمندترین‌ اعضای‌ جامعه‌ در ارتباط‌ باشد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ می‌تواند در دو بخش‌ دولتی‌ و خصوصی‌ فعالیت‌ کند که‌ بخش‌ دولتی‌ شامل‌ سازمان‌ بهزیستی‌، هلال‌ احمر، بنیاد جانبازان‌ و بیمارستان‌های‌ دارای‌ مراکز ارتوپدی‌ فنی‌ است‌. اما حیطه‌ اصلی‌ فعالیت‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ بخش‌ خصوصی‌ است‌ چون‌ رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ جزو معدود رشته‌های‌ توانبخشی‌ است‌ که‌ فارغ‌التحصیل آن‌ می‌تواند پس‌ از کسب‌ تجربه‌ لازم‌، مرکز خصوصی‌ دایر کرده‌ و به‌ افراد فلج‌ یا افرادی‌ که‌ انواع‌ بدشکلی‌های‌ مختلف‌ و مشکلات‌ ارتوپدی‌ دارند، افرادی‌ که‌ بیماری‌های‌ ساده‌ مثل‌ صافی‌ کف‌ پا داشته‌ و احتیاج‌ به‌ کفش‌ طبی‌ دارند و‌ کسانی‌ که‌ دچار قطع‌ عضو هستند، خدمات‌ خود را ارائه‌ دهد.در ضمن‌ اگر دانشجویی‌ اهل‌ تحقیق‌ و مطالعه‌ باشد، در این‌ رشته‌ زمینه‌ نوآوری‌ بسیار زیاد است‌. بخصوص‌ در زمینه‌ پروتزهای‌ زیبایی؛‌ یعنی‌ ساخت‌ چشم‌، گوش‌ و بینی‌ مصنوعی‌ که‌ نیروی‌ کار متخصص‌ در ایران‌ بسیار کم‌ است‌.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
آناتومی‌ انسانی‌ ، رسم‌ فنی‌ ، کمک‌های‌ اولیه‌ ، ایمنی‌ و پیشگیری‌ از سوانح‌ در کارگاه‌، ریاضیات‌ پایه‌ و مقدمات‌ آمار، تکنیک‌های‌ فلزکاری‌ ، تکنیک‌ ارتوپدی‌ فنی‌ ، اصول‌ توانبخشی‌ ، خواص‌ مواد (علوم‌ فلزات‌)، خواص‌ مواد (مواد مصنوعی‌)، بهداشت‌ عمومی‌ ، ارتوپدی‌ ، مکانیک‌، تکنولوژی‌ چوب‌ ، تکنیک‌ قطعه‌سازی‌، تئوری‌ پروتز ، تئوری‌ ارتز ، مدیریت‌ صنعتی‌، روانشناسی‌ معلولین‌، آناتومی‌ و فیزیولوژی‌ اعصاب‌ ، فیزیک‌ ، تکنولوژی‌ درودگری‌ ، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ ارتزهای‌ اندام‌ فوقانی‌ ، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ پروتزهای‌ زیرزانو، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ ارتزهای‌ اندام‌ تحتانی‌، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ ارتزهای‌ ستون‌ فقرات‌، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ پروتزهای‌ اندام‌ فوقانی‌، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ پروتزهای‌ بالای‌ زانو، اصول‌ فیزیوتراپی‌ و کاردرمانی‌، ارزشیابی‌ واندازه‌گیری‌ عضلات‌، آناتومی‌ سطحی‌ ، مقاومت‌ مصالح‌ ، اصطلاحات‌ پزشکی‌ ، رادیولوژی‌ ، تکنیک‌ چرمکاری‌ ، آمار و روش‌ تحقیق‌، مدیریت‌ مرکز ارتوپدی‌ فنی‌، نورولوژی‌ ، کینزیولوژی‌ وبیومکانیک‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ زیرزانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ پا، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ بالای‌ زانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ ستون‌ فقرات‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ اندام‌ فوقانی‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ مچ‌ پا و پنجه‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ زیرآرنج‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ بالای‌ آرنج‌، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ زیرزانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ بالای‌ زانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ لگن‌.
*********************************************************************************************************
آشنایی با رشته رادیولوژی

با تولد این تکنولوژی، بشر از پوست و گوشت گذشت و به اعماق شگفت‌انگیز بدن انسان راه یافت و توانست اجزای بدن را بیشتر در معرض دید و بررسی قراردهد.سخن از دانش‌ رادیولوژی تشخیصی است که در سال‌های اخیر بسرعت پیشرفت کرده و امکانات تشخیص پزشکی را به طور غیرقابل تصوری به پیش رانده است. بی‌شک به کارگیری این دانش‌، نیاز به تخصص ویژه‌ دارد؛ تخصصی که در رشته تکنولوژی پرتوشناسی آموزش داده می‌شود. به عبارت دیگر، رشته تکنولوژی پرتوشناسی، نحوه تصویربرداری از اعضای مختلف بدن را برای تشخیص پزشکی آموزش می‌دهد.دانشجویان این رشته در ابتدا دروس پایه از قبیل فیزیک، آناتومی و فیزیولوژی را مطالعه می‌کنند و سپس دروس تخصصی تصویربرداری پزشکی را می‌آموزند و در همین زمینه با دستگاه‌های تصویربرداری و نحوه کارشان آشنا می‌شوند و پس از ۲ سال می‌توانند به عنوان کاردان تصویربرداری، در بخش‌های رادیولوژی شروع به کار کنند.گفتنی است که اگر مسؤول تکنولوژی رادیولوژی، آموزش لازم را ندیده باشد علاوه بر اینکه پرتوگیری بیمار را بالا می‌برد و به او آسیب می‌رساند، تصاویر مناسبی نیز از اعضای بدن تهیه نمی‌کند. در نتیجه، دکتر رادیولوژیست نمی‌تواند تفسیر مناسبی از تصاویر داشته و از روی آنها تشخیص پزشکی دهد.تفاوت توانمندی‌های کاردان و کارشناس این رشته نیز در آن است که در تکنولوژی پرتوشناسی از دستگاه‌های متفاوتی استفاده می‌شود و از اعضای مختلف بدن تصویربرداری می‌گردد. برخی از این تصویربرداری‌ها ساده است؛ مثل تصویربرداری از دست، پا و انگشتان، اما برخی از تصویربرداری‌ها تداخلی است؛ مثل تصویربرداری از سیستم‌ گوارش، عروق و ادرار که این‌گونه‌ تصویربرداری‌ها، اختصاصی و نسبتاً دشوار می‌باشد و نیاز به دانش ویژه دارد. در این میان تصویربرداری‌های ساده بر عهده فارغ‌التحصیلان کاردانی و تصویربرداری‌های تخصصی و کار با دستگاه‌های M.R.I و C.P بر عهده فارغ‌التحصیلان کارشناسی است.


توانایی‌های لازم :

کار رادیولوژیست، یک کار بیمارستانی است. از همین رو دانشجوی این رشته باید حس کار در بیمارستان و با بیماران را داشته باشد. همچنین باید بتواند درس‌هایی را که در طول تحصیل به صورت تئوری فرا گرفته، در کار عملی مورد استفاده قرار دهد و در نهایت لازم است که در درس‌های زیست‌شناسی، ریاضی و فیزیک توانمند باشد. تسلط به درس‌های ریاضی و فزیک تا جایی مهم است که برخی از استادان رادیولوژی معتقدند که دانشجوی این رشته باید از بین داوطلبان گروه آزمایشی ریاضی و فنی انتخاب گردد. زیرا بدون آگاهی از اصول فیزیک که بر مبنای آن، کار تصویر‌برداری انجام می‌گیرد، امکان اشتباه در این کار وجود دارد.
موقعیت شغلی در ایران :
کار رادیولوژیست در مقطع کاردانی و کارشناسی یک کار اجرایی است. البته کاردان این رشته بیشتر تصویربرداری ساده مثل تصویربرداری از دست، پا و انگشتان را انجام می‌دهد و کارشناسان این رشته تصویربرداری اختصاصی یا تصویربرداری تداخلی مانند تصویربرداری از دستگاه گوارش یا عروق را بر عهده دارند. در ضمن کار با دستگاه‌هایی مثل توموگرافی و MRI در محدوده فعالیت کارشناس این رشته است.در کل فارغ‌التحصیلان کاردانی این رشته در مؤسسه‌های تصویرنگاری و بیمارستان‌ها می‌توانند به عنوان مسؤول آماده‌سازی دستگاه‌های مختلف رادیوگرافی، انجام عمل رادیولوژی، ظهور و ثبت کلیشه‌های رادیوگرافی فعالیت کنند.


درس‌های این رشته در طول تحصیل:

دروس پایه:
فیزیک عمومی، تشریح، فیزیولوژی انسان، بهداشت عمومی
دروس اصلی:
کمک‌های اولیه و مراقبت از بیمار در بخش پرتوشناسی، تشریح استخوان و مفاصل، اصطلاحات پرتوشناسی و ترمینولوژی پزشکی.
دروس تخصصی:
فیزیک پرتوها، فیزیک پرتوشناسی تشخصیص، رادیوبیولوژی و حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز، روش‌های پرتوگاری، رادیوگرافی با ماده حاجب، اصول تاریکخانه، اصول نگهداری و تعمیرات مقدماتی دستگاه‌های پرتوشناسی، ارزیابی تکنیکی فیلم‌های پرتونگاری، کارآموزی بیمارستانی

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته مدارک پزشکی

در دنيا ۱۲۰ ميليون نفر و در ايران بيش از يك ميليون نفر به تنبلي چشم مبتلا هستند. اين بيماري در صورتي كه قبل از ۵ سالگي تشخيص داده شده و درمان شود، كاملاً بهبود مي‌يابد اما عدم تشخيص و درمان به موقع آن، مي‌تواند منجر به ضعف شديد يك يا هر دو چشم و حتي نابينايي گردد.

از همين رو سازمان بهزيستي كشور به ياري مهد كودك‌هاي سراسر كشور از سال ۷۸ طرح پيشگيري از تنبلي چشم را به اجرا در آورده است.وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي با اطلاع از آمار گسترده تعداد افراد مبتلا به بيماري تنبلي چشم، طرح پيشگيري از اين بيماري را ارائه داد.

به عبارت ديگر پايه هر طرح، تحقيق و پژوهش پزشكي؛ اطلاعات و آمار بهداشتي ـ درماني است. به همين دليل امروزه در كشورهاي پيشرفته و در حال رشد دنيا براي جمع‌آوري علمي داده‌هاي بهداشتي ـ درماني، پردازش يا پروردن اين داده‌ها و سازماندهي، توزيع و حفاظت از آنها، رشته مديريت اطلاعات بهداشتي ـ درماني مطرح شده است.

رشته‌اي كه فارغ‌التحصيلان آن به عنوان بازوهايي توانمند، ناب‌ترين اطلاعات را در اختيار سياستگذاران و برنامه‌ريزان نظام بهداشتي ـ‌ درماني يك كشور قرار مي‌دهند.اين رشته در دانشگاه‌ها و مركز آموزش عالي كشور ما به نام رشته مدارك پزشكي در مقطع كارداني دانشجو مي‌پذيرد و فارغ‌التحصيلان آن مي‌توانند به طور ناپيوسته تا مقطع دكترا نيز ادامه تحصيل دهند.

رشته‌ مدارك‌ پزشكي‌ رشته‌اي‌ علمي‌ ـ اطلاعاتي‌ است‌ و قلمرو بحث‌ آن‌ اطلاعات‌ بهداشتي‌ ـ درماني‌ مي‌باشد و متخصصان‌ آن‌ نيز مديران‌ اطلاعات‌ بهداشتي‌ ـ درماني‌ كشور هستند؛ يعني‌ يك‌ دانشجوي‌ مدارك‌ پزشكي‌ با مطالعه‌ دروسي‌ مانند طبقه‌بندي‌ يا كُدگذاري‌ بين‌المللي‌ بيماري‌ها، بايگاني‌ مدارك‌ پزشكي‌، كليات‌ پزشكي‌، آشنايي‌ با اصطلاحات‌ پزشكي‌، آمار و كامپيوتر، خود را آماده‌ مي‌كند تا اطلاعات‌ بهداشتي‌ ـ درماني‌ را به خوبي‌ تجزيه‌ و تحليل‌ كرده‌ و سپس‌ براي‌ برنامه‌ريزي‌هاي‌ نظام‌ بهداشتي‌ ـ درماني‌ در اختيار مدير يك‌ بيمارستان‌ يا مديران‌ كلان‌ كشور قرار دهد.
توانايي‌هاي‌ لازم :
آمار به ويژه‌ آمار حياتي‌ در رشته‌ مدارك‌ پزشكي‌ از اهميت‌ بسياري‌ برخوردار است‌. به‌ همين‌ دليل‌ دانشجوي‌ مدارك‌ پزشكي‌ بايد در درس‌ رياضي‌ و آمار قوي‌ بوده‌ و همچنين‌ به‌ زبان‌ انگليسي‌ مسلط‌ باشد.در ضمن‌ دانشجو بايد به‌ زيست‌شناسي‌ علاقه‌مند باشد چون‌ در نهايت‌ پرونده‌هاي‌ بيماران‌ را كه‌ در آنها اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ نوع‌ بيماري‌ و نحوه‌ درمان‌ يا پيشرفت‌ بيماري‌ درج‌ شده‌ است‌، تجزيه‌ و تحليل‌ مي‌كند.
موقعيت‌هاي‌ شغلي‌ در ايران :
در هر بيمارستان‌ يا مركز خدماتي‌ ـ درماني،‌ بخشي‌ به‌ نام‌ بخش‌ مدارك‌ پزشكي‌ وجود دارد كه‌ داراي‌ ۴ واحد آمار بيمارستاني‌، پذيرش‌، بايگاني‌ مدارك‌ پزشكي‌ و واحد كُدگذاري‌ بيماري‌ها است‌ و مسؤول‌ اين‌ بخش‌ و كاركنان‌ آن‌ بايد فارغ‌التحصيل‌ رشته‌ مدارك‌ پزشكي‌ باشند.

فارغ‌التحصيلان‌ مدارك‌ پزشكي‌ در مقطع‌ كارداني‌ فعاليت‌هاي‌ مربوط‌ به‌ واحدهاي‌ پذيرش‌، آمار، كدگذاري‌ و ذخيره‌ و بازيابي‌ پرونده‌هاي‌ پزشكي‌ بيمارستان‌ را انجام‌ مي‌دهند و كارشناسان‌ اين‌ رشته‌ نيز مديريت‌ هريك‌ از واحدهاي‌ ياد شده‌ يا مديريت‌ بخش‌ مدارك‌ پزشكي‌ بيمارستان‌ها و مراكز بهداشتي‌ ـ درماني‌ را برعهده‌ مي‌گيرند.
درس‌هاي‌ اين‌ رشته‌ در طول‌ تحصيل :
دروس‌ پايه‌:
بهداشت‌ محيط‌ بيمارستان‌، فيزيولوژي‌، آشنايي‌ با باكتري‌، ويروس‌، قارچ‌ و انگل‌، اخلاق‌ و مقررات‌ حرفه‌اي‌، روانشناسي‌ مقدماتي‌ و روابط‌ انساني‌، رياضيات‌ پايه‌، آناتومي‌.
دروس‌ اصلي‌:
كليات‌ پزشكي‌، اصطلاحات‌ پزشكي‌، زبان‌ اختصاصي‌، اصول‌ مديريت‌ بيمارستاني‌، مددكاري‌ اجتماعي‌، كامپيوتر و كاربرد آن‌، ماشين‌نويسي‌ عملي‌ و نظري‌.
دروس‌ تخصصي‌:
كُدگذاري‌ بيماري‌ها، مدارك‌ پزشكي‌، آمار حياتي‌ مقدماتي‌، شاخص‌هاي‌ بهداشتي‌ و آمار بيمارستاني‌، اصول‌ و روش‌هاي‌ بايگاني‌، بايگاني‌ پزشكي‌، كارآموزي‌ در عرصه‌.

*********************************************************************************************************
آشنایی با رشته کار درمانی

آیا می‌دانید که ۱ تا ۳ درصد کودکان ایرانی با مشکل حرکتی به دنیا می‌آیند؟ کودکانی که حتی در سنین ۳ یا ۴ سالگی نیز نمی‌توانند سینه‌خیز یا چهار دست و پا راه بروند.آیا می‌دانید که تعداد قابل توجهی از بیماران بعد از عمل جراحی نمی‌توانند با شغل سابقشان تطبیق یافته و بازدهی قبلی را داشته باشند؟ و آیا می‌دانید که بسیاری از بیماران روانی پس از درمان نمی‌توانند به زندگی اجتماعی برگشته و در حد سایر افراد جامعه فعالیت کنند؟چه باید کرد؟ ‌آیا می‌توان با فیزیوتراپی مشکلات فوق را حل کرد و یا برای بهبود اختلالات فوق باید از روان‌درمانی کمک گرفت؟متخصان کاردرمانی معتقدند که بهترین راه درمان مشکلات و اختلالات یاد شده، استفاده از روش کاردرمانی است زیرا یک کار درمان در دو حیطه روانی و جسمانی به معالجه اختلالات مورد نظر می‌پردازد.در واقع کاردرمانی‌ تنها رشته‌ علوم‌ توانبخشی‌ در مقطع‌ لیسانس‌ است‌ که‌ به‌ درمان‌ اختلالات‌ در حیطه‌ جسمانی‌ و حیطه‌ روانی‌ می‌پردازد. این‌ رشته‌ به‌ عنوان‌ یک‌ رشته‌ کُل‌نگر، تمامی‌ ابعاد یک‌ بیماری‌ و تأثیرات‌ جانبی‌ آن‌ را به‌ روی‌ زندگی‌ شخصی‌ و اجتماعی‌ در نظر گرفته‌ و با ارائه‌ تکنیک‌های‌ درمانی‌ مناسب‌، ضمن‌ در نظر گرفتن‌ علائق‌ و انگیزه‌ فرد، او را به‌ سوی‌ فعالیت‌ روزانه‌ مستقل‌ سوق‌ می‌دهد. متخصصان‌ کاردرمانی‌ با تسلط‌ کافی‌ بر علوم‌ مختلف‌ فیزیولوژیکی‌، آناتومیکی‌ و روانشناختی‌، یک‌ برنامه‌ جامع‌ درمانی‌ را به‌ بیماران‌ ارائه‌ می‌دهند؛ یعنی‌ در کاردرمانی‌، تمرکز درمان‌ فقط‌ روی‌ بیماری‌ نیست‌، بلکه‌ تمامی‌ ابعاد زندگی‌ فرد، مورد بررسی‌ قرار می‌گیرد. گفتنی‌ است‌ که‌ هدف‌ این‌ رشته‌ به‌ حداکثر رساندن‌ استقلال‌ افراد بیمار و ناتوان‌ در انجام‌ کارهای‌ روزمره‌ و فعالیت‌های‌ اجتماعی‌ و همچنین‌ آمادگی‌ برای‌ آموزش‌ حرفه‌ای‌ است‌.

توانایی‌های‌ لازم :
یک‌ کاردرمانگر باید انگیزه‌ای‌ قوی‌ داشته‌ باشد تا بتواند با بیمارانی‌ که‌ دارای‌ معلولیت‌های‌ مختلف‌ هستند، ارتباط‌ برقرار کرده‌ و آنها را به‌ خوبی‌ درمان‌ کند. مهمترین‌ ویژگی‌ یک‌ کاردرمانگر، علاقه‌ به‌ انسان‌ها است‌. اگر متخصص‌ این‌ رشته‌ به‌ کار خود و مردم‌ علاقه‌مند نبوده‌ و صبر و حوصله‌ نداشته‌ باشد، موفق‌ به‌ درمان‌ بیماران‌ مورد نظر نخواهد شد. برخی‌ از استادان‌ این‌ رشته‌ نیز اولین‌ و مهمترین‌ ویژگی‌ دانشجوی‌ کاردرمانی‌ را داشتن‌ توانایی‌ جسمی‌ و روحی‌ خوب‌ می‌دانند و این‌ که‌ بتواند با درایت‌، ابتکار عمل‌ و خلاقیت‌، درمان‌ مؤثرتری‌ را ارائه‌ بدهد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
کشور ما با کمبود متخصص‌ این‌ رشته‌ روبرو است‌ و هر ساله‌ بیمارستان‌ها، کلینیک‌های‌ توانبخشی‌ سازمان‌ بهزیستی‌ کشور و هلال‌ احمر برای‌ جذب‌ فارغ‌التحصیلان‌ کاردرمانی‌ اعلام‌ نیاز می‌کنند. همچنین‌ فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ می‌تواند با مجوز وزارت‌ بهداشت‌ و درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ و سازمان‌ بهزیستی‌ اقدام‌ به‌ تأسیس‌ کلینیک‌ خصوصی‌ شبانه‌روزی‌ کند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :

دروس‌ پایه‌:
آناتومی‌ (سر و گردن‌ و تنه‌، اندام‌ فوقانی‌، تحتانی‌، سطحی‌، اعصاب‌) ، استخوان‌شناسی‌، روانشناسی‌ عمومی‌، روانپزشکی‌ عمومی‌، رشد روانی‌ ـ حرکتی‌، بیماری‌های‌ داخلی‌.

دروس‌ تخصصی‌:
آشنایی‌ با اصول‌ توانبخشی‌ و طب‌ فیزیکی‌، واحد رادیولوژی‌، کاردرمانی‌ در بیماری‌های‌ مغز و اعصاب‌ ، کاردرمانی‌ در بیماری‌های‌ ارتوپدی‌، کاردرمانی‌ در بیماری‌های‌ روماتولوژی‌ ، کینزیولوژی‌ و بیومکانیک‌، تکنیک‌های‌ حرکت‌ درمانی‌، کاردرمانی‌ در بیماری‌های‌ کودکان‌ ، ارزشیابی‌ و اندازه‌گیری‌ قدرت‌ عضلانی‌، کارآموزی‌ بالینی‌، زبان‌ تخصصی‌.

*********************************************************************************************************

آشنایی با رشته مددکاری اجتماعی

وقتي سخن از مددكاري مي‌شود بسياري از افراد به ياد زندان‌ها يا پرورشگاه‌ها مي‌افتند كه در آنجا افرادي به نام مددكار در دفتر يا واحد مددكاري فعاليت مي‌كنند. اما حرفه مددكاري به فعاليت در دو مكان فوق محدود نمي‌شود. بلكه مددكاري اجتماعي، يكي از رشته‌هاي كاربردي است كه فارغ‌التحصيل آن بايد بتواند در مراكز مختلف با استفاده از روش‌ها و تكنيك‌هايي كه آموزش ديده است، وارد زندگي انسان‌هايي شود كه به هر دليل اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و خانوادگي دچار مشكل بوده و نمي‌توانند مشكل خود را به تنهايي حل كنند يا منشأ مشكل خويش را تشخيص بدهند.

در واقع اين افراد مي‌توانند به ياري مددكارمشكل خويش را شناخته وحل نمايند. بنابراين اگر بخواهيم اين رشته را به طور خلاصه معرفي كنيم، بايد بگوييم كه هدف رشته مددكاري اين است كه به افراد نيازمند به خدمات اجتماعي كمك كند تا خود را بيابند، مشكل خويش را بشناسند و سپس راه حل آن را پيدا كنند.

درس‌هاي‌ اين‌ رشته‌ در طول‌ تحصيل :

دروس‌ پايه‌ و اصلي‌ :

مباني‌ جامعه‌شناسي‌ ، خدمات‌ اجتماعي‌ و تعاون‌ در اسلام‌، مباني‌ روانشناسي‌، رياضيات‌ پايه‌، مباني‌ مددكاري‌، آمار مقدماتي‌، مباني‌ رفاه‌ اجتماعي‌، مباني جمعيت‌شناسي‌، مباني‌ مردم‌شناسي‌، كاربرد آمار در خدمات‌ اجتماعي‌، اصول‌ علم‌ اقتصاد، كليات‌ حقوق‌، مباني‌ مديريت‌، اصول‌ علم‌ سياست‌، اصول‌ توانبخشي‌، روانشناسي‌ اجتماعي‌، نظريه‌هاي‌ جامعه‌شناسي‌، روش‌ تحليل‌ جمعيت‌، روش‌ تحقيق‌ در خدمات‌ اجتماعي‌ (عملي‌)، نهاد خانواده‌، آسيب‌شناسي‌ اجتماعي‌، حقوق‌ خانواده‌ و كار، جامعه‌شناسي‌ روستايي‌، بهداشت‌ خانواده‌، جامعه‌شناسي‌ شهري‌ و توسعه‌، بهداشت‌ رواني‌، بررسي‌ مسايل‌ اجتماعي‌ ايران‌، مديريت‌ مؤسسات‌ خدمات‌ اجتماعي‌، كليات‌ برنامه‌ريزي‌ اقتصادي‌ و تجاري‌.

دروس‌ تخصصي :

مددكاري‌ فردي‌ ، آشنايي‌ با روش‌هاي‌ مددكاري‌، پويايي‌ گروهي‌، مددكاري‌ گروهي‌، توانبخشي‌ گروه‌هاي‌ خاص‌، كارورزي‌ مددكاري‌ فردي‌ ، روانشناسي‌ كودك‌ و نوجوان‌، مشاوره‌ و مددكاري‌، مددكاري‌ جامعه‌اي‌ ، روانشناسي‌ مرضي‌، كارورزي‌ در مددكاري‌ گروهي‌ ، تغذيه‌، كارورزي‌ مددكاري‌ جامعه‌ ، اقتصاد ايران‌، پروژه‌ تحقيقاتي‌ ، سرپرستي‌ در خدمات‌ اجتماعي‌.

توانايي‌هاي‌ لازم :

يك‌ مددكار بايد داراي‌ توانمندي‌هاي‌ روحي‌ خاصي‌ باشد؛ يعني بايد روحيه‌اي‌ قوي‌ داشته‌ باشد تا بتواند مشكلات‌ و معضلاتي‌ را كه‌ در زندگي‌ انسان‌ها مي‌بيند، تحمل‌ كند پس‌ بايد پذيرفت‌ كه‌ افراد زودرنج‌ و بسيار حساس‌ و عاطفي‌ به‌ درد اين‌ رشته‌ نمي‌خورند. در ضمن‌ يك‌ مددكار نبايد در گفتگو و ارتباط‌ برقرار كردن‌ با ديگران‌ دچار مشكل‌ شود و در نهايت‌ يك‌ مددكار بايد خود را به‌ خوبي‌ بشناسد چون‌ اگر خود را نشناسد، نمي‌تواند به‌ ديگري‌ شناخت‌ بدهد و او را كمك‌ كند.

موقعيت‌ شغلي‌ در ايران :

رشته‌ مددكاري‌ از جمله رشته‌هايي‌ است‌ كه‌ داوطلبان‌ هر سه‌ گروه‌ آزمايشي‌ علوم‌ رياضي‌ و فني‌، علوم‌ تجربي‌ و علوم‌ انساني‌ مي‌توانند آن‌ را انتخاب‌ كنند همچنين‌ دانشجويان‌ اين‌ رشته‌ بايد در دوران‌ تحصيل‌ ۲۴ واحد كارورزي‌ و پس‌ از فارغ‌التحصيلي‌ ۲ سال‌ طرح‌ بگذرانند. اين‌ دو ويژگي‌ رشته‌ فوق‌ را متمايز ساخته‌ است‌، چرا كه‌ فارغ‌التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ به‌ دليل‌ تجربه‌ ناشي‌ از ۲۴ واحد كارورزي‌ در ۶ واحد مستقل‌ و ۲ سال‌ طرح‌ در سازمان‌ها و مؤسسه‌هاي‌ دولتي‌، از موقعيت‌ شغلي‌ مناسبي‌ برخوردار هستند. در واقع‌ هر جايي‌ كه‌ اداره‌ رفاه‌ يا امور اجتماعي‌ هست‌، مددكار اجتماعي‌ مي‌تواند در آنجا حضور داشته‌ و مسؤوليتي‌ را بر عهده‌ بگيرد. در نتيجه‌ فارغ‌التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ مشكل‌ اشتغال‌ ندارند. اما با وجود مزيت‌هاي‌ اين‌ رشته،‌ بايد پذيرفت‌ كه‌ رشته‌ مددكاري‌ با مشكلاتي‌ نيز گريبانگير است‌ كه‌ در اين‌ ميان‌ گمنام‌ بودن‌ رشته‌ مددكاري‌ در جامعه‌ و حتي‌ در بين‌ جوانان‌ و داوطلبان‌ كنكور مشكل‌ بسيار بزرگي‌ است‌.

********************************************************************************************************

آشنایی با رشته روانشناسی

رشته‌ای کاملاً کاربردی و البته منزوی و متاسفانه به باور بعضی‌ غیر ضروری! زندگی یعنی نحوه درک و فهم ما از محیط و عکس‌العمل و رفتار ما در برابر آن.

روانشناس به بررسی نحوه ادراک محیط توسط موجود زنده یعنی ما دانش‌آموزان از محیط خود و چگونگی رفتار ما در شرایط خاص می پردازد.گرچه موجود زنده شامل غیر انسان نیز می‌شود ولی هدف اصلی این رشته بررسی وضعیت انسان است.

تعریف

روانشناسی، علم کاربردی مطالعه رفتار و فرایندهای ذهنی بر اساس یافته‌های علمی و تحقیق شده می‌باشد. رفتار به فعالیت‌ها و اعمالی اشاره دارد که قابل مشاهده و قابل اندازه گیری می‌باشند، مانند صحبت کردن و راه رفتن، اما فرایندهای ذهنی به اعمال و فرایند‌هایی اشاره دارد که به صورت مستقیم قابل دیدن و درک کردن نیست و نمود آنها را می‌توان در رفتار و دیگر فرایند‌ها مشاهده کرد، مانند تفکر و یا هیجان و ترس. امروزه، روانشناسی از سنین خردسالی و نوجوانی گذشته و پا به مرحله جوانی و بزرگسالی گذاشته است و به درجه‎ای از ثبات و استحكام رسیده است (شاملو، ۱۳۷۰).

روانشناسی

روانشناسی با در نظر گرفتن نیازهای طبیعی انسان و درك روح زمان ، به عنوان پرچمدار مطالعه پیچیدگی‎های بشر امروز است. در یک تعریف ساختار شکن از روان شناسی، «روان شناسی عبارت از کشف دروغهایی است که به خود می گوییم و همچنین تعیین حد و مرز راست هاست» در این تعریف انسان موجودی است که نخست باید خود را فتح کند. در نتیجه صداقت تمام عیار با خود پایه روان شناسی است. این تعریف روان شناسی را با خود شناسی پیوند می زند.

گرایشها

روانشناسی رشته نسبتا جدیدی است که هنوز مراحل تکاملی را می گذراند. با وجودی که انجمن روان شناسی آمریکا تا کنون ۵۳ زمینه مختلف روانشناسی را شناسایی کرده است، اما به دلیل تنوع رفتارهای انسانی، زمینه های تازه به طور مستمر در حال پدید آمدن هستند.

به دلیل آنکه روانشناسی با موضوعات دیگری از قبیل زیست شناسی، فلسفه، انسان شناسی و جامعه شناسی نیز ارتباط دارد، شاخه های جدید پژوهشی و کاربردی به طور مستمر در حال شکل گیری است.

برخی از رشته های روانشناسی هم اکنون کاملا جا افتاده اند و بسیاری از دانشگاه ها به ارائه دوره های آموزشی و مدرک دانشگاهی در آنها می پردازند.

این رشته ها شامل موارد زیر است:

روانشناسی کودکان استثنایی:

شاخه‌ای از دانش روانشناسی است که به تعریف کلیه مسایل مربوط به کودکان استثنایی از گستره کودکان تیزهوش تا کودکان عقب مانده ذهنی، کودکان نابینا و کم بینا، کودکان ناشنوا و کم شنوا، کودکان دارای ناتوانی های تکلمی، و کودکان دارای ناتوانی های حرکتی و ذهنی، و تمامی امور و تعاریف مربوط به پیشگیری و شناخت و آموزش این کودکان می‌پردازد.

روانشناسی بالینی:

روانشناسی بالینی شاخه‌ای از روان‌شناسی است که به درک، پیش بینی و درمان نابهنجاری، ناتوانی و آشفتگی‌های شناختی، هیجانی، زیست شناختی، روان شناختی، اجتماعی و رفتاری کمک می‌کند و در گستره وسیعی از جمعیتهای در جستجوی درمان کاربرد دارد. نقش‌های شش گانه آن عبارت است از: ارزیابی و تشخیص، مداخله و درمان، مشاوره، آموزش و نظارت بر کار رواندرمانگر‌ها، پژوهش و مدیریت. غالب کارهای روانشناس بالینی در راستای درمان و تشخیص، آموزش و پژوهش است.

زیست روانشناسی:

زیست روان‌شناسی شاخه‌ای از روان‌شناسی است که به تحلیل چگونگی تاثیر مغز و انتقال دهنده‌های عصبی بر رفتارها، افکار و احساسات می‌پردازد. این رشته را می‌توان به صورت ترکیبی از روان‌شناسی پایه و علم اعصاب در نظر گرفت. این رشته با نام‌های دیگری چون روان‌شناسی زیست شناختی، روان‌شناسی فیزیولوژیک و علم اعصاب رفتاری نیز شناخته می‌شود. زیست روان‌شناسان به بررسی چگونگی تعامل فرایندهای زیست‌شناختی با هیجانات، شناخت‌ها و سایر فرایندهای ذهنی می‌پردازند. رشته زیست روان‌شناسی با رشته‌های دیگری چون روان‌شناسی تطبیقی و روان‌شناسی تکاملی ارتباط دارد.

روانشناسی رشد:

روانشناسی رشد شاخه‌ای از علم روان‌شناسی ‌است که به توصیف و تبیین تغییرات در طول زندگی فرد می‌پردازد و از رشته‌های مختلف زیست‌شناسی، جامعه‌شناسی، تعلیم و تربیت و پزشکی کمک می‌گیرد. اگر چه روان‌شناسی رشد به تمام مراحل زندگی انسان از تولد تا مرگ می‌پردازد، اما بر کودکی و نوجوانی تأکید دارد.

روانشناسی قانونی:

روانشناسی و پزشکی قانونی در مراحل رشد و تحول خود به اهداف یکدیگر نزدیک شده‌اند. در واقع هر دو رشته با مساله انحراف اجتماعی سر و کار دارند که موجب ایجاد امنیت در جامعه می‌شوند. روانشناسی قانونی به بررسی علل رفتار فردی و تغییر این رفتارها در حیطه قانون می‌پردازد و تلاش می‌کند رفتارهایی که از لحاظ قانونی نابهنجار بشمار می‌روند مورد بررسی و تفحص قرار دهد.

روانشناسی مدرسه:

روانشناسان مدرسه در داخل سیستم آموزشی کار می‌کنند و به دانش‌آموزان در زمینه‌های هیجانی، اجتماعی و تحصیلی کمک می‌کنند. هدف روان‌شناسی مدرسه، همکاری با اولیاء، معلمان و دانش‌آموزان در جهت ایجاد یک محیط آموزشی سالم با تمرکز بر نیازهای دانش‌آموزان است.

روان‌شناسی مدرسه یک حرفه ی نسبتاً جدید است. انجمن ملی روان‌شناسی مدرسه (NASP) در آمریکا در سال ۱۹۶۸ تأسیس شد و این رشته به طور رسمی به عنوان یک تخصص دکتری توسط انجمن روان‌شناسی آمریکا (APA) شناخته شد. در سال ۲۰۰۲، روان‌شناسی مدرسه یکی از ۱۰ حرفه پرطرفدار در آمریکا بوده و تقاضا برای روان‌شناسان مدرسه همچنان رو به افزایش است.

روانشناسی صنعتی-سازمانی:

یکی از شاخه‌های جدید علم ومعرفت که مساله نیروی انسانی ودیگر جنبه‌های مربوط دنیای کار را در کانون توجه خود دارد،روان شناسی صنعتی وسازمانی است. این شاخه از دانش مطالعه علمی رابطه میان انسان ودنیای کار را وجهه همت خود قرار داده است. در واقع ،کاربرد و بسط وگسترش اصول روانشناسی است به مسایلی که انسان در تجارت و صناعت با آنها دست به گریبان است. از آنجا که شاخه روانشناسی صنعتی و سازمانی یکی از شاخه‌های کاربردی و فعال رشته مهم روانشناسی است و همچنین کشور نیز در آستانه توسعه اقتصادی و صنعتی است لذا استفاده از خدمات مشاوره روانشناسی صنعتی و سازمانی یکی از ضروریات دنیای تولید و کار است و بدون این گونه خدمات تولید با کیفیت در دنیای پر رقابت فعلی با مشکل روبروست. خدمات مشاوره‌ای با حل و فصل مشکلات کارکنان در ابعاد مختلف می‌تواند تخصص، انرژی و توان کارکنان را در اختیار اهداف و ماموریت سازمان قرار دهد.

روانشناسی اجتماعی:

روانشناسی اجتماعی مطالعه موضوعات، مشکلات و مسایل مرتبط با روانشناسی و جامعه‌است. روانشناسی اجتماعی، اثرات حضور دیگران را بر رفتار فرد یا رفتار خود را تحت تأثیر گروه مورد بررسی و مطالعه قرار می‌دهد. روشن است که تأثیر دیگران بر فرد مستلزم وجود روابط متقابل بین خود با دیگران است، بنابراین به یک تعریف دیگر روان شناسی اجتماعی به عنوان علم مطالعه رفتار متقابل بین انسان‌ها یا علم مطالعه تعامل انسان‌ها شناخته می‌شود.

روانشناسی در ایران

روانشناسی تحت عنوان علم النفس یا اخلاق ، بیش از هزار سال به عنوان یکی از شاخه‌های اصلی فلسفه در مراکز علمی ایران تدریس شده است. از رازی و ابن سینا و ناصر خسرو تا ملاصدرا کمتر متفکری را سراغ داریم که در آثار خود به این علم نپرداخته است.

به رغم رونق و شکوه آغازین ، تا اوایل دهه ۱۳۴۰ فعالیت چشمگیری در روانشناسی وجود نداشت و این علم یا به عنوان بخشی از برنامه‌های رشته فلسفه و علوم تربیتی و یا به صورت بخشی از دوره‌های تربیت معلم تدریس می‌شد. دهه ۱۳۴۰ را باید دهه گسترش سازمانی روانشناسی در ایران نامید، چون طی این ده سال دوره لیسانس روانشناسی نخست در دانشگاه تهران و بعدها در سایر دانشگاههای ایران تأسیس گردید. در دانشگاه تهران دوره فوق لیسانس روانشناسی بوجود آمد و مؤسسه روانشناسی بنیان گذارده شد. برخی از این تحولات حاصل کوششهای دکتر محمود صناعی بود که در همان دوره پا به صحنه روانشناسی ایران گذاشت. خدمت بزرگ دکتر صناعی ترجمه کتاب اصول روانشناسی در سال ۱۳۴۲ بود.

در سال ۱۳۴۴ دکتر سعید شاملو بنیان گذار روانشناسی بالینی ایران اولین کلینیک مرکز مشاوره و راهنمایی در دانشگاه تهران را تأسیس کرد و بعدها بتدریج چنین مراکزی در دیگر دانشگاهها تأسیس شد. با گسترش دوره‌های روانشناسی در دانشگاههای کشور کوششهای فراوانی در زمینه تألیف و ترجمه مکتب درسی در این رشته به عمل آمد. از آن جمله اصول روانشناسی عمومی (۱۳۴۸) تالیف دکتر سیروس عظیمی ، کلیات روانشناسی علمی (۱۳۴۹) به ترجمه دکتر امیر هوشنگ مهریار و دکتر رضا شاپوریان. اصول روانشناسی (۱۳۵۲) به ترجمه و اقتباس دکتر محمد ساعتچی.

توانایی های لازم:

دانشجویی که بخواهد در رشته روانشناسی پیشرفت کند باید در درجه اول ریاضی خوبی داشته و به خصوص در آمار قوی باشد . چون آمار یکی از سنگ بناهای روانشناسی است . و در درجه دوم ، دانشجوی این رشته باید نسبت به اطراف خود و جامعه خود دید عمیقی داشته‌باشد تا بتواند ظرافتهای رفتاری افراد را درک کرده و در نهایت به ویژگیهای روانی افراد پی ببرد.

موقعیت شغلی در ایران :

امروزه با حوزه های تخصصی جدیدی مثل مهندسی روانشناسی محیطی ، روانشناسی قانونی و روانشناسی کامپیوتر روبه رو هستیم و این به معنای فرصتهای شغلی متنوع و گسترده برای فارغ التحصیلان رشته روانشناسی است. بخصوص فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد و دکتری که می‌توانند به طور تخصصی در یکی از شاخه های این علم فعالیت کنند.
امروزه فارغ التحصیلان این رشته در کشور ما ، در درجه اول جذب آموزش و پرورش می‌شوند و یا در شرکتها و سازمانها به عنوان کارشناس روانشناسی فعالیت می‌کنند و عده‌ای نیز به عنوان دستیار متخصص روانشناسی بالینی و یا روان پزشک مشغول به کار هستند.

********************************************************************************************************

آشنایی با رشته تکنولوژی پزشکی هسته ای

هدف رشته تکنولوژی پزشکی هسته‌ای تربیت افراد کارآمدی است که بتوانند زیر نظر پزشکان و متخصصان درمراکز تشخیصی و درمانی پزشکی هسته‌ای و نیز مراکز آموزشی مرتبط، بیماران را در مورد چگونگی مصرف صحیح داروهای رادیواکتیو (رادیو داروها) تجویز شده و حفاظت آنان در برابر اشعه یونساز، عملاً یاری نمایند. تربیت این رشته با توجه به توسعه کاربرد رادیوداروها در تشخیص و درمان بیماری‌ها و ضرورت تأمین نیروهای کمکی اهمیت بسیاری دارد.
درس‌های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:
فیزیک عمومی، آناتومی (تشریح انسانی)، فیزیولوژی انسانی و فیزیوپاتولوژی، اخلاق پزشکی، کمک‌های اولیه و مراقبت از بیمار، اصطلاحات و کلیات پزشکی، بافت‌شناسی و آسیب‌شناسی.
دروس اصلی و تخصصی:
فیزیک تشعشع و مواد رادیواکتیو، آمار و ریاضی، رادیو بیوشیمی و رادیو فارماکولوژی، رادیو بیولوژی، حفاظت در برابر پرتوها، دوزیمتری پرتوها، اصول کامپیوتر، شناخت دستگاه‌های پزشکی هسته‌ای، روش‌های پزشکی هسته‌ای، اصول تاریکخانه و ارزیابی تصاویر، کارآموزی در عرصه بیمارستانی.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

********************************************************************************************************

آشنایی با رشته پرسناری دندان پزشکی

هدف رشته پرستاری دندانپزشکی آموزش بهداشت دهان و دندان است تا از بیماری‌های دهان و دندان پیشگیری شود. دانشجویان این رشته علاوه بر کسب اطلاعات پایه درباره کلیه دروس دندانپزشکی،‌ اطلاعات نظری و عملی درباره نحوه مسواک زدن، اصول بهداشت دهان ودندان،‌ فلوراید تراپی و جرم‌گیری به دست می‌آورند. فارغ‌التحصیلان می‌توانند در کارهای ساده لابراتواری دندانپزشکی،‌خدمات دندانپزشکی در حین کار، بهداشت کاری دندان‌ها، شرکت در گروه‌های پیشگیری از بیماری‌های دهان و دندان، قبول مسؤولیت امور اداری مراکز دندانپزشکی و پذیرش بیماری، همکاری موثری داشته باشند.
درس‌های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:
بیوشیمی، بافت‌شناسی عمومی و اختصاصی، تشریح سر و گردن، میکروب‌شناسی و ایمنی دندان، فیزیولوژی، کالبدشناسی و مرفولوژی دندان.
دروس اصلی:
آسیب‌شناسی عمومی و اختصاصی، مواد دندانی، بیماری‌های دهان و تشخیص، کمک‌های اولیه، بهداشت دهان و تغذیه، فارماکولوژی، بهداشت عمومی.
دروس تخصصی:
ترمیمی پیشگیری، پروتزهای متحرک و ثابت، اندو، رادیوگرافی. اطفال و پیشگیری، جراحی فک و دهان، پریو، ارتودنسی، پاراکلینیک بهداشت دهان (لابراتوار فانتو)، کارآموزی.

*********************************************************************************************************

 آشنایی با رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی

در کشور ما متوسط زمان پذیرش بیمار تا تعیین تکلیف نهایی ۲۱۹ دقیقه است؛ یعنی از زمان پذیرش بیمار در بخش اورژانس تا تعیین تکلیف نهایی او به طور متوسط سه ساعت و نیم طول می‌کشد، زمانی که موجب صدمات جسمی،‌ روحی و خسارات مالی غیر جبرانی می‌گردد. بی‌شک یکی از مهمترین دلایل بروز این مشکل و سایر مشکلات موجود در بیمارستان‌ها، نبود مدیریت قوی و توانمند است. مدیریتی که بتواند با تکیه بر دانش و تجربه لازم از امکانات موجود، بهترین بهره‌وری را داشته باشد و رضایت کارکنان و بیماران را تأمین کرده و بهترین خدمات را در کمترین زمان ارائه دهد امروزه چنین مدیریتی نیاز به دانش تخصصی دارد. دانشی که در کشور ما در رشته مدیریت خدمات بهداشتی ـ درمانی آموزش داده می‌شود. در حقیقت از طراحی‌ ساختمان‌ تا برنامه‌ریزی‌ برای‌ ایجاد، اداره‌، توسعه‌ و احتمالاً تعطیل‌ یک‌ بیمارستان‌ نیازمند بهره‌گیری‌ از اندیشه‌ متخصصان‌ رشته‌ مدیریت‌ خدمات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ است‌. افرادی‌ که‌ علاوه‌ بر دانش‌ مدیریت‌ در زمینه‌ داروشناسی‌، مدیریت‌ اختصاصی‌ واحدهای‌ مختلف‌ بیمارستانی‌، استانداردهای‌ بیمارستانی‌، کاربرد کامپیوتر در مدیریت‌ بیمارستان‌، روابط‌ درون‌ بخشی‌ و برون‌ بخشی‌ بیمارستان‌، سازمان‌ و مدیریت‌ بهداشت‌ و درمان‌ در ایران‌، ارزیابی‌ مراقبت‌های‌ بهداشتی‌ و درمانی‌، برنامه‌ریزی‌ و مدیریت‌ استراتژیک‌ در نظام‌ بهداشتی‌ و درمانی‌ و نظام‌ بهداشتی‌ و درمانی‌ تطبیقی‌ اطلاعات‌ لازم‌ را دارند همچنین‌ کلیاتی‌ درباره‌ داروسازی‌، پرستاری‌، پزشکی‌ و بهداشت‌ بیمارستان‌ می‌خوانند.رشته‌ مدیریت‌ خدمات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ با بررسی‌ دروس‌ مدیریت‌ و تطبیق‌ آن‌ با دروس‌ بهداشتی‌؛ نحوه‌ اداره‌ امور شاخه‌ها یا زیرمجموعه‌های‌ مختلف‌ نظام‌ بهداشت‌ و درمان‌ را تعیین‌ می‌کند؛ یعنی‌ نحوه‌ اداره‌ شبکه‌های‌ مختلف‌ نظام‌ بهداشت‌ و درمان‌ از خانه‌های‌ بهداشت‌ گرفته‌ تا مراکز بهداشتی‌ ـ درمانی‌ روستایی‌ و شهری‌، بیمارستان‌های‌ عمومی‌ و تخصصی‌ وابسته‌ به‌ مرکز بهداشتی‌ ـ درمانی‌ شهری‌، درمانگاه‌ها، دانشگاه‌های‌ علوم‌پزشکی‌ و بیمارستان‌های‌ تخصصی‌ و آموزشی‌ وابسته‌ به‌ آنها و حتی‌ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌، به‌ دانش‌آموختگان‌ این‌ رشته‌ در سه‌ مقطع‌ کارشناسی‌، کارشناسی‌ ارشد و دکترا آموزش‌ داده‌ می‌شود.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
فارغ‌التحصیل‌ رشته‌ مدیریت‌ خدمات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ به‌ عنوان‌ مدیر بخش‌ بهداشت‌ و درمان‌ عمدتاً با بیماران‌؛ یعنی‌ با ضعیف‌ترین‌ ، مظلوم‌ترین‌، نیازمندترین‌، حساس‌ترین‌ و ناشکیباترین‌ انسان‌ها روبرو است‌. و از سوی‌ دیگر با استرس‌، اضطراب‌، کمبودها، نواقص‌، نارضایتی‌ها و برخوردهای‌ متنوع‌ سروکار دارد؛ بنابراین‌ باید از پختگی‌، تحمل‌ و شکیبایی‌ برخوردار باشد. همچنین‌ لازم‌ است‌ که‌ از نظر جسمی‌ و روحی‌ قوی‌ بوده‌ و در تصمیم‌گیری‌ قاطع‌ باشد.در ضمن‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید به‌ دروس‌ علوم‌تجربی‌ مثل‌ فیزیک‌، شیمی‌، ریاضی‌، زیست‌شناسی‌ و همچنین‌ زبان‌ انگلیسی‌ مسلط‌ باشد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
امروزه‌ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ به‌ اهمیت‌ رشته‌ مدیریت‌ خدمات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ و نیاز جامعه‌ به‌ فارغ‌التحصیلان‌ آن‌ پی‌ برده‌ است‌ و به‌ همین‌ دلیل‌ به‌ رغم‌ آن‌ که‌ در تعدادی‌ از رشته‌های‌ علوم‌پزشکی‌ مانند پزشکی‌، پرستاری‌ و مامایی‌ با تعداد قابل‌ توجهی‌ فارغ‌التحصیل‌ مازاد نیاز روبرو هستیم‌؛ در کل‌ ساختار مدیریتی‌ نظام‌ بهداشت‌ و درمان‌ کشور، از وزارتخانه‌ گرفته‌ تا دانشگاه‌های‌ علوم‌پزشکی‌، شبکه‌های‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ و بیمارستان‌ها به‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ در هر سه‌ مقطع‌ لیسانس‌، فوق‌ لیسانس‌ و دکترا نیاز داریم‌. همچنین‌ فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ می‌تواند در هلال‌ احمر، سازمان‌ تأمین‌اجتماعی‌ و سازمان‌ بیمه‌ خدمات‌ درمانی‌ فعالیت‌ نماید.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌ :
روانشناسی‌ عمومی‌، جامعه‌شناسی‌ پزشکی‌ و بهداشتی‌، اقتصاد خرد، اقتصاد کلان‌، اصول‌ حسابداری‌ ، ریاضیات‌ و کاربرد آن‌ در مدیریت‌، آمار حیاتی‌ و شاخص‌های‌ بهداشتی‌ (نظری‌ و عملی‌)، کاربرد کامپیوتر در مدیریت‌، روش‌ تحقیق‌ نظری‌ و عملی‌، مکاتبات‌ اداری‌، اصول‌ و مبانی‌ مدیریت‌، مدیریت‌ منابع‌ انسانی‌، رفتار سازمانی‌، موازین‌ حقوقی‌ در بیمارستان‌، مدیریت‌ مالی‌، اصول‌ انبارداری‌ و تدارکات‌، اصول‌ تنظیم‌ و کنترل‌ بودجه‌ دولتی‌، آشنایی‌ با خدمات‌ پرستاری‌، اصول‌ خدمات‌ بهداشتی‌، تغذیه‌ و رژیم‌های‌ غذایی‌ در بیمارستان‌، مبانی‌ مددکاری‌ اجتماعی‌.
دروس‌ تخصصی‌ :
زبان‌ تخصصی‌ ، کلیات‌ پزشکی‌، واژه‌شناسی‌ پزشکی‌، آشنایی‌ با لوازم‌ و تجهیزات‌ پزشکی‌، اپیدمیولوژی‌ و عفونت‌های‌ بیمارستانی‌، مدارک‌ پزشکی‌، برنامه‌ریزی‌ خدمات‌ بهداشتی‌ و درمانی‌، سازمان‌ و مدیریت‌ بیمارستان‌ ، بیمه‌ و تعرفه‌ خدمات‌ بهداشتی‌ و درمانی‌، شناخت‌ تهیه‌ و توزیع‌ دارو، آشنایی‌ با اصول‌ طراحی‌ و تجهیز بیمارستان‌، استانداردهای‌ بیمارستانی‌، اصول‌ نگهداری‌ و ایمنی‌ بیمارستان‌، اقتصاد پزشکی‌، پروژه‌، کارآموزی‌ در عرصه‌ منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

*********************************************************************************************************